هزینه تصادفات با یک حساب سرانگشتی و چرتکه انداختن ساده حتی با همین نرخ دلار امروز هم چیزی گرانتر از دستمزد صافکار و نقاش و هزینه تعویض قطعات بدنه خودرو برایتان تمام میشود.
بهویژه اگر سبک زندگیتان را با توصیه مشاوران کسبوکار با همان مَثل جاری و معمول «وقت طلاست» گره زده باشید. به این دغدغهها، استرس و فشار روحی همان لحظه ابتدایی تصادف، فارغ از مقصر بودن یا نبودن را هم اضافه کنید. اینجاست که شاید گاهی ترجیح دهید برای گریز از ثانیهها و دقایق دیرگذر اینچنینی، از حقوق مادی و معنوی خود به ثمن بخسی بگذرید.
همین قاعده بیتابی رایج در رفتار بسیاری از رانندگان هنگام تصادفات، لقمه دندانگیر و در عین حال سهلالوصولی است برای دزدان سرگردنه تا به طرفهالعینی پولی از معرکه به جیب بزنند.
مثال ساده این مقدمه، ماجرای باندی است چهارنفره در غرب مازندران که با صحنهسازی تصادفات صوری در محورهای پرتردد، خودروهای لوکس را طعمه قرار میدادند و با استناد به مقصر جلوه دادن رانندگان و تهدید به هزینههای سنگین تعمیرات، به اخاذی میپرداختند.
سرهنگ نیما تقوی، فرمانده انتظامی عباسآباد، چهارشنبه هفته گذشته در تشریح ماجرا گفته بود اعضای این باند حرفهای با رصد مسیرهای پررفتوآمد، خودروهای گرانقیمت و لوکس را شناسایی و با استفاده از سه خودرو مختلف، صحنه تصادف را بهگونهای طراحی میکردند که راننده خودرو لوکس مقصر جلوه داده شود. سپس با سوءاستفاده از قیمت بالای قطعات و هزینههای گزاف تعمیرات خودروهای لوکس، رانندگان را تحت فشار روانی قرار میدادند و به جای ارجاع به بیمه، با ارعاب و تهدید، مبالغ کلان وجوه نقد و حتی مدارک شناسایی از آنها دریافت میکردند.
روایتهایی خواندنی و شنیدنی از شگردهای متخلفان
بازخوانی و مرور برخی از روایتهای مشابه در این خصوص نشان میدهد چالش تصادفات ساختگی مدتهاست به یکی از مشکلات پیش روی سازمان پزشکی قانونی و سازمانهای بیمهگر تبدیل شده است. گرچه کارشناسان پزشکی قانونی تمایل چندانی برای بیان جزئیات نحوه کشف تصادفات ساختگی ندارند اما روایتهایی که گاهی از شگردها و ترفندهای متخلفان بیان میکنند، خواندنی و شنیدنی است.
برای مثال،مسئول حقوقی یکی از سازمانهای بیمهگر از فردی میگفت که برای دریافت دیه، جسد نوزاد ۲۵روزهاش را «طعمه» تصادف ساختگی کرده بود یا داستان واقعی فرزندانی را تعریف میکرد که پدر فوتشدهشان در خانه را سوار بر موتور کرده بودند و با تصادف ساختگی سعی داشتند از بیمه دیه دریافت کنند!
مدیرکل وقت پزشکیقانونی استان تهران هم ۱۷ آبان ۱۴۰۰ در گفتوگو با روزنامه همشهری چند شگرد عجیب و باورنکردنی از پشت پرده پرونده تصادفهای ساختگی برای دریافت دیه را نقل میکرد. مهدی فروزش میگوید: «یکی از موارد شایع در تصادفهای ساختگی، شکستگی دندان است. این افراد با علم به اینکه دندانهای قدامی دیه زیادی دارند، بهطور ساختگی اقدام به شکستن دندانهای قدامی میکنند. دیه هر یک از این دندانها معادل ۵ درصد دیه کامل انسان است. آنها در محیطی امن با استفاده از ابزار تخصصی، این کار را انجام میدهند و در نهایت موجب سقوط دندان شده و دیه سنگینی میگیرند. این افراد پیش از عملیکردن نقشهشان درباره میزان دیه هر عضو تحقیق میکنند. مثلاً میدانند دیه شکستن دندهها حدود ۸ درصد دیه کامل است و معمولاً به دندهها آسیب میزنند.آنها برای اینکه ساختگیبودن نقشهشان لو نرود، معمولاً صدمات متعدد ایجاد نمیکنند. چون در مواردی که صدمات زیادی در افراد وجود داشته باشد شک بالینی اتفاق میافتد. معمولاً یک یا دو مورد شکستگی ایجاد میشود و در مجموع دو مورد حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد دیه دریافت میکنند».
دلایل ارتکاب جرم تصادفهای ساختگی
سازمانهای بیمهگر تاکنون آماری از هزینههای اینگونه تصادفات ارائه ندادهاند، اما چندی پیش، رسانهها از قول مسئولان بیمه مرکزی گفته بودند براساس برآورد بیمه مرکزی ۳۰درصد خسارات بیمه شخص ثالث، ساختگی است.
یافتههای مطالعهای که پاییز سال ۱۴۰۰ براساس نتایج مصاحبههای انجام شده و پس از تحلیل نظرات خبرگان به صورت مقاله علمی با عنوان بررسی عوامل مؤثر در ارتکاب جرم تصادفات ساختگی، زیر نظر مرکز تحقیقات کاربردی پلیس راهور ناجا منتشر شده است نشان میدهد عوامل مؤثر در ارتکاب جرم تصادف ساختگی میتواند به چهار مورد «اجتماعی-فرهنگی»، «اقتصادی»، «حقوقی» و «بینبخشی» تقسیم شوند.وجود بیکاری در جامعه، اعتیاد به موادمخدر، فقر فرهنگی، ضعیفشدن باورهای دینی و مذهبی در میان افراد، از بین رفتن قبح بدست آوردن مال حرام، انتقامجویی، سرقت خودرو توسط افراد سارق، وجود اختلافات و تسویه حسابهای شخصی میان افراد و اخاذی از افراد؛ عوامل اجتماعی و فرهنگی هستند که در تصادفات ساختگی نقش دارند.همچنین عواملی مانند وجود فقر در جامعه، نبود درآمد لازم برای امرار معاش در میان افراد، کاهش رفاه اقتصادی و گسترش مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم، افزایش بیرویه و نامتناسب نرخ دیه و دریافت سهل و آسان خسارات تصادفات و حوادث رانندگی از شرکتهای بیمهای از جمله عوامل اقتصادی در زمینه تصادفات ساختگی هستند.عواملی مانند متناسب نبودن مجازاتهای درنظر گرفتهشده با جرم تصادفات ساختگی، برخورد ناکافی قانونی با مجرمان، نبود مجتمع قضایی یا شعب ویژه در رسیدگی به پروندههای حوادث ترافیکی در برخی استانها و مورد وثوق نبودن گزارش مأموران برای بعضی از قضات عواملی قانونی هستند که میتوانند در تصادفات ساختگی نقش داشته باشند.
همچنین از نظر خبرگان شرکتکننده در این مطالعه، عوامل بینبخشی مانند ضعف در مهارت و تخصص مأموران رسیدگیکننده به صحنه تصادفات رانندگی، ضعف در توسعهیافتگی زیرساختهای فناوری اطلاعات در صنعت بیمه، ضعف در توجه و دقت کافی در بررسی دلایل حوادث ترافیکی از سوی برخی از کارشناسان، ضعف تشخیص اینگونه صدمات ناشی از تصادفات ساختگی توسط برخی از پزشکان قانونی و ضعف در استفاده از تجهیزات و فناوریهای نوین توسط کارشناسان میتوانند در تصادفات ساختگی نقش داشته باشند.برخی از کارشناسان نیز معتقدند شاید دلیل این آسیب را بتوان در نرخ دیه ۲میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومانی جستوجو کرد که در ماههای حرام به ۲میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان میرسد. یعنی اگر کلاهبرداران بتوانند سر بیمه و کارشناس پزشکی قانونی کلاه بگذارند، مثلاً میتوانند تنها با اثبات تصادف منجر به شکستگی بینی، ۲۱۰میلیون تومان به جیب بزنند یا برای شکستگی استخوان دست که بهطور مطلوب التیام پیدا میکند ۲۱۰میلیون تومان از بیمهها دریافت کنند و پس از آن به سراغ طعمه بعدی بروند.
راهکار پلیس و قانون برای مقابله با مجرمان
تصادفهای ساختگی یا به تعبیری دیگر صحنهسازی تصادف برای دریافت خسارت، در نظام حقوقی ایران جرمانگاری شده و در ماده ۶۱ قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه، جریمه صحنهسازی تصادف مشخص شده است. در این ماده قانونی آمده است: «هرکس با انجام اعمال متقلبانه مانند صحنهسازی صوری تصادف، تعویض خودرو یا ایجاد خسارت عمدی، وجوهی را بابت خسارت دریافت کند، به حبس تعزیری درجه ۶ و جزای نقدی معادل دو برابر وجوه دریافتی محکوم میشود. شروع به جرم مندرج در این ماده علاوه بر مجازات مقرر برای شروع به جرم در قانون مجازات اسلامی، مستوجب جزای نقدی درجه ۵ میباشد».به علاوه، بر اساس ماده ۶۲ این قانون «هرگاه شخصی برخلاف واقع، خود را بهعنوان راننده وسیله نقلیه مسبب حادثه معرفی کند به مجازات حبس درجه ۷ محکوم میشود؛ راننده نیز چنانچه در این امر تبانی کرده باشد به مجازات مذکور محکوم میشود».علاوه بر جرمانگاری قانونی در نظام حقوقی کشور، کارشناسان تدابیری را بهمنظور مقابله با کلاهبرداران در تصادفات ساختگی پیشبینی و توصیههایی را بیان کردهاند.
سرهنگ احسان مؤمنی، معاون عملیات پلیس راهور تهران بزرگ میگوید: قبل از سال ۹۵ قانون محکمی برای برخورد با افراد کلاهبردار وجود نداشت، ولی با تصویب قانون اجباری شخص ثالث در سال ۹۵، مواد ۶۱ و ۶۲ این قانون برخورد با مجرمان و کلاهبرداران را راحت کرده است.
ضمن آنکه پلیس راهور در زمینه شناسایی و جلوگیری از ایجاد تصادفات ساختگی اقداماتی ازجمله آموزش کارشناسان در بحث شناسایی افراد کلاهبردار، حضور افسران در شرکتهای بیمهای و آموزش علتهای تصادف به کارشناسان بیمه و... را در دست اجرا دارد.
نظر شما