بهگزارش قدس آنلاین، در یکی از عمیقترین نفوذهای زمینی رژیم صهیونیستی به خاک لبنان طی ۲۶سال گذشته، نیروهای ارتش اسرائیل روز گذشته کنترل قلعه تاریخی شقیف، معروف به بوفورت را به دست گرفتند. این دژ صلیبی ۹۰۰ ساله که روی ارتفاعی مشرف بر دره لیتانی قرار دارد، پس از چند روز درگیری شدید، حملات هوایی گسترده و نبردهای نزدیک با نیروهای حزبالله، به اشغال درآمد. پرچم اسرائیل و تیپ گولانی بر فراز ویرانههای این قلعه برافراشته شد، در حالی که وزیر دفاع اسرائیل، یسرائیل کاتس آن را «بازگشت به نقطهای استراتژیک پس از ۴۴ سال» توصیف کرد.
یک قلعه استراتژیک
قلعه شقیف در نزدیکی روستای ارنون بوده و حدود ۶ کیلومتر از مرز اراضی اشغالی فاصله دارد. این بنا روی تپهای به ارتفاع تقریباً ۷۰۰ متر واقع شده و دید گسترده و ۳۶۰درجه به مناطق وسیعی از جنوب لبنان، دره لیتانی، شهرک متولا در شمال اسرائیل و حتی محورهای ارتباطی تا نبطیه ارائه میدهد. از دوران صلیبیون در قرن دوازدهم که آن را ساختند، تا دورههای مختلف تاریخی شامل حکومت ایوبیان، مملوکان، عثمانیان و سپس نیروهای ارتش آزادیبخش فلسطین در دهههای اخیر، این قلعه همیشه نمادی از قدرت نظامی و نقطهای کلیدی برای کنترل منطقه بوده است.
اسرائیلیها خود به آن لقب «هیولای روی کوه» دادهاند، زیرا سالها تهدیدی جدی برای امنیت شهرکنشینان شمالی محسوب میشد. حزبالله در روزهای گذشته مقاومت قابل توجهی در روستاهای اطراف مانند زوطر الشرقیه نشان داد و گزارشهایی از درگیریهای تنبهتن و استفاده از راکتهای ضدزره منتشر شده، اما فشار هوایی و توپخانهای سنگین اسرائیل درنهایت برتری میدانی را به نفع آنها تغییر داد.
برتری ای که تلآویو بدست آورد
تصرف قلعه بوفورت برای رژیم صهیونیستی دستاوردی مهم در سطح تاکتیکی و اطلاعاتی به شمار میرود. این موقعیت ارتفاعی، برتری بصری و آتش مطلق ایجاد میکند و امکان رصد دقیق تحرکات نیروهای مقاومت در عمق جنوب لبنان، از جمله مسیرهای تأمین تسلیحات از بقاع غربی و اقلیم التفاح را فراهم میآورد. از این نقطه میتوان آتش مؤثر روی محورهای لیتانی، روستاهای اطراف نبطیه و حتی مناطق نزدیکتر به صور داشت. اسرائیل با کنترل این قلعه، تهدید مستقیم راکت و عملیات نفوذی از این محور را بهطور قابل توجهی کاهش میدهد و امنیت شهرکهای شمالی خود مانند متولا (که کمتر از ۴ کیلومتر فاصله دارد) را تقویت میکند.
این تصرف نه تنها یک پیروزی نظامی بلکه دارای بار نمادین قوی است. اسرائیلیها آن را با نبرد سال ۱۹۸۲ مقایسه میکنند، زمانی که برای نخستین بار قلعه را از ارتش آزادیبخش فلسطین گرفتند و تا سال ۲۰۰۰ در اختیار داشتند. در آن دوره، قلعه به عنوان پایگاه اصلی اشغالگران عمل میکرد و هزاران گلوله خمپاره و موشک ضدتانک حزبالله به سمت آن شلیک شد. اکنون نیز کنترل بوفورت به اسرائیل کمک میکند خط مقدم مقاومت را عقب براند و عملاً «منطقه حائل» عمیقتری ایجاد کند. با این حال، این برتری ممکن است موقتی باشد، زیرا حزبالله سابقه طولانی در عملیات چریکی و ضربه زدن به نیروهای اشغالگر در چنین مناطقی دارد.
گسترش دامنه درگیری از لیتانی تا زهرانی
همزمان با عملیات تصرف قلعه، رژیم صهیونیستی دامنه درگیری را به شکل قابل توجهی گسترش داده است. نیروهای اسرائیلی از جنوب رود لیتانی — که قبلاً خط قرمز غیررسمی محسوب میشد — عبور کرده و به سمت شمال و مناطق نزدیک رود زهرانی (حدود ۱۰ کیلومتر شمالتر) پیش رفتهاند. دستورات تخلیه اجباری برای دهها روستا و حتی حومه شهرهای مهم مانند نبطیه و صور صادر و این مناطق به عنوان «منطقه جنگی» اعلام شدهاند. نتانیاهو شخصاً از مرز بازدید و اعلام کرد عملیات برای نابودی زیرساختهای حزبالله و حذف تهدیدات مستقیم از روی غیرنظامیان اسرائیلی گسترش یافته است.
این گسترش عملیات، عواقب انسانی سنگینی به همراه داشته است. برپایه گزارشهای سازمانهای بینالمللی، بیش از یکمیلیون لبنانی آواره شدهاند که بخش قابل توجهی از آنها کودکان هستند. روستاها و شهرهای کوچک ویران شده، زیرساختهای آب، برق و جادهها آسیب جدی دیده و بحران کمبود دارو و امکانات اولیه برای آوارگان روزبهروز حادتر میشود. گزارشها از کشته شدن غیرنظامیان، از جمله حملات به مراکز امدادی و اماکن تاریخی حکایت دارد. لبنان که پیش از این هم با بحران اقتصادی شدید دست و پنجه نرم میکرد، اکنون با فاجعه انسانی روبهرو است که آوارگی گسترده، تخریب خانهها و فشار بر نظام بهداشتی را به همراه داشته است. وزیر فرهنگ لبنان نیز درباره آسیب به میراث فرهنگی مانند قلعه بوفورت هشدار داده است.
آینده اشغال و چشمانداز واقعبینانه
با وجود این دستاوردها، نشانههای قوی وجود دارد که رژیم صهیونیستی برنامه اشغال دائمی و گسترده این مناطق را ندارد. هزینه انسانی و نظامی چنین اشغالی بسیار بالاست؛ حزبالله در شمال لیتانی و زهرانی از شبکه دفاعی پیچیدهتر، تونلها و حمایت مردمی عمیقتری برخوردار است و هرگونه حضور طولانیمدت با عملیات چریکی مداوم و تلفات بالاتر مواجه خواهد شد. تجربه تلخ اشغال ۱۸ ساله جنوب لبنان تا سال ۲۰۰۰ نشان میدهد بدون وجود نیروی نیابتی قابل اعتماد — مانند ارتش جنوب لبنان در گذشته —اداره این مناطق تقریباً غیرممکن و پرهزینه است. علاوه بر این، فشارهای اقتصادی داخلی اسرائیل و احتمال انزوای بینالمللی بیشتر، چنین تصمیمی را غیرعقلانی میکند.
خبرنگار: نیک پندار
نظر شما