میلاد فرخنده حضرت امام علیالنقی الهادی(ع) را به همه دوستداران اهلبیت(ع) تبریک و تهنیت عرض میکنیم. این مناسبت مبارک، فرصتی است برای تأمل دوباره در سیره و اندیشه امامی که در یکی از پیچیدهترین و پرفشارترین دورههای تاریخ اسلام، پرچم هدایت را با حکمت، صبر و روشنگری برافراشت و با تربیت شاگردان و ساماندهی شبکه ارتباطی شیعه، از هویت دینی و عقلانیت ایمانی پاسداری کرد.
امام هادی(ع) در روزگاری که فضای اجتماعی آکنده از مراقبت و محدودیت بود، با تکیه بر «معرفت»، «اخلاق» و «بصیرت»، راه دینداری مسئولانه را نشان داد؛ دینداریای که در آن، عبادت از عدالت جدا نیست و ایمان با آگاهی معنا مییابد. توجه ایشان به کرامت انسان، اصلاح رفتار فردی و اجتماعی و تقویت پیوند میان معنویت و مسئولیت، از مهمترین مؤلفههای اندیشه و سیره آن حضرت است. میراث گرانسنگی چون زیارت جامعه کبیره نیز جلوهای از نظام فکری دقیق ایشان در تبیین جایگاه امامت و نسبت آن با هدایت و زندگی اجتماعی مسلمانان است.
در همین راستا، برای شرح و بسط و تبیین اندیشههای این امام بزرگوار، توفیق داشتیم در خدمت حجتالاسلام قنبریراد باشیم؛ در ادامه، یادداشت حجتالاسلام والمسلمین وحید قنبریراد، استاد حوزه و دارالقرآن آستان قدس رضوی، پژوهشگر و مسئول دفتر آیتالله حسینی زنجانی را میخوانیم.
امید است این میلاد نورانی، بهانهای برای بازگشت به اخلاق، عقلانیت و امید اجتماعی باشد و جامعه ما از آموزههای آن امام همام، بهرهای افزونتر برد. میلاد امام هادی(ع) مبارک باد.
الگوی برجسته حق و حقیقت
پانزدهم ذیالحجه سالروز ولادت باسعادت صراط أقوم و سبیل أعظم امام ابوالحسن علی النقی علیه الصلوات و السلام است. آن امام همام و ستاره درخشان آسمان امامت و ولایت و آن انسان کامل، در دوران کوتاه امامت خویش الگوی برجسته حق و حقیقت، منش انسانیت، صبر و متانت، بخشش و شهامت بود، تا آنجا که دانشمند برجسته، ابنشهرآشوب در وصف آن حضرت میگوید: امام هادی(ع) خوشخوترین و راستگوترین مردم بود. کسی که او را از نزدیک میدید، خوشبرخوردترین انسانها را دیده بود و اگر آوازهاش را از دور میشنید، وصف کاملترین فرد را شنیده بود. هرگاه در حضور او خاموش بودی، هیبت و شکوه وی تو را فرامیگرفت و هرگاه اراده گفتار میکردی، بزرگی و بزرگواریاش بر تو پرده درمیانداخت.امام هادی(ع) در تمامی زمینههای فردی زبانزد همگان بوده و فضائل آن حضرت بر پهنه گیتی گسترده بود تا آنجا که دانشمند اهل سنت، ابن صباغ مالکی در وصف آن حضرت لب به اعتراف گشوده و میگوید: «فضیلت ابوالحسن، علی بن محمد الهادی(ع) بر زمین پرده گسترده و رشتههایش را به ستارههای آسمان پیوسته است. هیچ فضیلتی نیست که به او پایان نیابد و هیچ عظمتی نیست که تمام و کمال به او تعلق نگیرد. هیچ خصلت والایی بزرگ نمینماید مگر آنکه گواه ارزش آن در وی آشکار است... هر کار نیکی با وجود او رونق یافته. او از نظر شکوه، آرامش، پاکی و پاکیزگی براساس روش نبوی و خلق نیکوی علوی آراسته شده که هیچ فردی از آفریدگان خدا به سان او نیست و به او نمیرسد و امید رسیدن به او را هم ندارد».
گسترش حداکثری فرهنگ شیعه
مطابق آنچه در تاریخ ذکر شده و با سیری پژوهشی و مطالعاتی در ابعاد وجودی امام هادی(ع) با وجود کوتاهی قلم تاریخ در بیان آن، امام هادی(ع) در دوران پر از اختناق و ظالمانه متوکل عباسی با درایت وصفناپذیری به گسترش فرهنگ شیعه پرداخته و زمینه را بهخوبی برای ظهور منجی آخرالزمان فراهم کرد. یکی از آثار بهجا مانده از امام هادی(ع) زیارت جامعه کبیره است.«اگر تلاش امام هادی(ع) نبود، ما امروز زیارت جامعه کبیره را در اختیار نداشتیم. معارف موجود در این زیارت که بر پایه آیات قرآن و حقایق ناب شیعه است، تسلط و عمق علمی امام هادی(ع) را نشان میدهد» (رهبر شهید انقلاب). زیارت جامعه کبیره دوره کامل امامشناسی است که فرا روی شیعیان و رهپویان تشنه معارف حقه الهی قرار گرفته است و امام هادی(ع) با این روش به معرفی جایگاه امام و هادی مردم پرداخته تا از این رهگذر، اذهان و افکار مشوش مردم روزگار خویش را از همراهی با خلفای جور به پیجویی امام معصوم خویش منعطف فرماید.
تربیت شاگردان
از دیگر خدمات برجسته آن امام، تربیت شاگردان ارزشمندی است که در انتقال معارف شیعه و فرهنگ انتقال نقش بسزایی داشتند. امام هادی(ع) با تربیت حدود ۱۷۸ شاگرد، نهضت علمی بزرگی را به نمایش گذاشت که در زمره آنان حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) است .
پیوند به اجتماع و زندگی
در کنار تلاش فراوان علمی امام هادی(ع)، سیره رفتاری آن حضرت نیز پیامرسان مبارزه با خمودگی، سستی، تنبلی و تنپروری بود. امام نقی(ع) در هر عرصه و زمینهای سرآمد بود، روح استقلال و رهایی از وابستگی آن حضرت، جلوهگری ویژهای دارد.
«علی بن حمزه» میگوید: «ابوالحسن(ع) را دیدم که به سختی مشغول کشاورزی است؛ بهگونهای که عرق از سر و رویش جاری است. از ایشان پرسیدم: فدایت شوم! کارگران شما کجایند؟ [که شما اینگونه خود را به زحمت انداختهاید]
در پاسخ فرمود: ای علی بن حمزه! آن کس که از من و پدرم برتر بود، با بیل زدن در زمین خود، روزگار میگذراند. دوباره عرض کردم: منظورتان کیست؟ فرمود: رسول خدا(ص)، امیرمؤمنان(ع) و همه پدران و خاندانم خودشان کار میکردند. کشاورزی ازجمله کارهای پیامبران، فرستادگان، جانشینان آنها و شایستگان درگاه الهی است».دقت در شیوه پاسخگویی آن حضرت حکایت نشر فرهنگ خودکفایی و مبارزه با روح وابستگی دارد که میتواند فراروی ما و جویندگان راه سعادت قرار گیرد. امید است شیوه ایشان الگو و راهنمای امروز ما باشد.
نظر شما