همزمان با آغاز فصل نامنویسی دانشآموزان در مدارس، موضوع لباس فرم بار دیگر به یکی از دغدغههای جدی خانوادهها تبدیل شده است. لباس فرم مدارس در ظاهر موضوعی ساده و تکرارشونده به نظر میرسد؛ اما در عمل نقطه تلاقی چند مسئله مهم از جمله تولید داخلی، هزینه خانوار، نظارت بر اجرای دستورالعملها و جلوگیری از ویژهخواریهاست و جدیترین پرسش این است که معیار انتخاب تولیدکنندگان لباس فرم مدارس چیست؟
در این زمینه یکی از تولیدکنندگان لباس فرم مدارس در گفتوگو با خبرنگار ما اظهار کرد: تولیدکننده بزرگی هستم و توان اجرایی بالایی دارم و به دلیل اینکه میتوانم خریدهای کلی انجام دهم، هزینه یک دست لباس برای ما مناسبتر تمام میشود؛ اما در حال حاضر تولیدکنندگانی پا به عرصه گذاشتهاند که توان تولید را ندارند یا اصلاً اینکاره نیستند؛ مثلاً معلم بودهاند و حالا بازنشسته شدهاند و چون احساس کردهاند دوخت لباس فرم مدارس، سود خود را دارد، به عرصه تولید ورود کردهاند در صورتی که توان و ظرفیت اجرای کار را ندارند و فقط موجب میشوند قیمت تمام شده کار بیشتر شود و عملاً تجربه نداشتن تولیدکننده، هزینه تمام شده بیشتری را به خانوادهها تحمیل میکند. ضمن آنکه امسال اسامی برخی از تولیدکنندگان لباس فرم مدارس حذف شده و این موضوع را از اتحادیه پیگیری کردهایم که میگویند حذف اسامی از طرف آموزش و پرورش اتفاق افتاده و آموزش و پرورش هم در این زمینه به ما پاسخگو نیست.
تولیدکننده دیگری نیز توضیح داد: یک سر دیگر ماجرای لباس فرم مدارس، مدیران مدارس هستند. مدیران با تولیدکنندگانی قرارداد میبندند که به آنها عدد بهتری بدهند. حالا این عددها صرف آبادی مدرسه میشود یا خود مدیر برمیدارد، نمیدانیم؛ اما نکته اینجاست که پورسانت دادن به مدیران، عادی است و همه تولیدکنندگان این را میدانند و جزو هزینههای تمام شده خود حساب میکنند. به طور کلی اینکه تولید لباس هزینه خود را دارد، به کنار؛ اما اینکه هزینههای جانبی دوخت لباس فرم مدارس افزایش مییابد، موضوع دیگری است.
یکی دیگر از تولیدکنندگان نیز با تأیید این مسئله تشریح کرد: این پدیده در مدارس دولتی؛ به ویژه در مناطق کمبرخوردار جدیتر است. البته در این مدارس، خود ما تولیدکنندگان هم با رغبت بیشتری این پول را میدهیم چون احساس میکنیم در کار خیری صرف میکنیم؛ اما برخی مدیران با تولیدکنندگانی قرارداد میبندند که عدد بهتری را به مدرسه بدهند؛ یعنی هنوز به فصل قراردادها نرسیدهایم، متوجه میشویم برخی از مدارس قرارداد خود را بستهاند و شفافیتی وجود ندارد.
برای اینکه بدانیم چرا بازار تولید لباس فرم مدارس تا این حد حاشیه دارد، باید به این موضوع اشاره کنیم که خراسان رضوی طبق آمار حدود یکمیلیون و ۴۰۰هزار دانشآموز دارد که از این تعداد، ۵۵درصد در مشهد، مناطق احمدآباد، تبادکان و رضویه به مدرسه میروند. پس نباید چندان تعجب کرد که چرا گرفتن سهمی از تولید در این بازار جذاب است یا چرا برخی از افرادی که از قضا در گلوگاههای این بازار حجیم قرار دارند، به دنبال کرهگیری هستند تا به نان و نوایی برسند.
نظارت بر لباس فرم مدارس در قالب کارگروه استانی
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش خراسان رضوی در تشریح نقش آموزش و پرورش گفت: در موضوع لباس فرم دانشآموزی کارگروهی با عنوان کارگروه ساماندهی و نظارت بر تهیه و توزیع پوشاک دانشآموزان در سطح آموزش و پرورش شکل گرفته که این کارگروه در اداره کل آموزش و پرورش استان و با دبیری انجمن اولیا و مربیان فعالیت میکند و در سطح ادارهها نیز وجود دارد.
محمد شفاعی بجستانی ادامه داد: نخستین جلسه کارگروه استانی در هفته اول اسفند ۱۴۰۴ تشکیل شد. در این کارگروه، نماینده اداره کل صنعت، معدن و تجارت خراسان رضوی و نماینده اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان به علاوه نمایندگان ادارهها و نهادهای نظارتی در سطح آموزش و پرورش حضور داشتند. بر مبنای مصوبات این کارگروه، در فروردین دستورالعمل ساماندهی و نظارت بر تهیه و توزیع پوشاک دانشآموزان؛ یعنی لباس فرم، به ادارههای آموزش و پرورش ابلاغ شد و براساس آن در قالب این کارگروه، دو چارچوب را برای مدارس مشخص کردهایم و غیر از این دو چارچوب، انتخاب طرح، رنگ، مدل و همه موارد مربوط به لباس فرم، با اختیار انجمن اولیا و مربیان مدرسه و با تأیید شورای مدرسه انجام میشود.
وی در تشریح دو چارچوب تعیین شده توضیح داد: معرفی شرکتهای تولیدی مجاز و نرخنامهای که به مدارس و اولیا داده میشود؛ از جمله این موارد است. شرکتهای تولیدکننده به ادارههای آموزش و پرورش و مدارس تابعه معرفی میشوند و مدارس موظفاند اگر قرار است قرارداد تولید لباس فرم از سوی انجمن اولیا و مربیان منعقد شود، الزاماً با شرکتهای تولیدی مجاز همکاری کنند.
نرخنامه جدید لباس فرم به زودی اعلام میشود
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش خراسان رضوی درباره چگونگی انتخاب شرکتهای تولیدی مجاز عنوان کرد: فرایند تشخیص شرکتهای تولیدی مجاز به این شکل است که در اسفند با اداره کل صنعت، معدن و تجارت و اتاق تعاون استان مکاتبه کردیم و در پاسخ به مکاتبه آموزش و پرورش، شرکتهای تولیدکننده مجاز به اداره کل آموزش و پرورش خراسان رضوی معرفی شدهاند، سپس در جلسه کارگروه مورد بحث و بررسی قرار میگیرند. شرکتهایی که بر اساس فرایند نظارت سال قبل نتوانستهاند تعهدات خود را انجام دهند یا بهعنوان مثال شکایتهای زیادی از سوی اولیا داشتهاند، با مصوبه کارگروه حذف میشوند؛ یعنی آموزش و پرورش به تنهایی آنها را حذف نمیکند. در آن کارگروه و بر اساس نظر همه اعضا؛ چه آموزش و پرورش، چه اداره کل صنعت، معدن و تجارت و چه معاونت نظارت و بازرسی این سازمان، شرکتهایی که نتوانستهاند تعهدات خود را در زمان مقرر انجام دهند، حذف میشوند. امسال حدود ۳۵ شرکت تولیدکننده لباس فرم بر اساس همین فرایند حذف شدند و به مدارس معرفی نشدند تا بتوانیم از طریق شرکتهایی که رضایتمندی بیشتری برای اولیا ایجاد میکنند و فرایند تهیه و توزیع لباس فرم را به مراتب بهتر انجام میدهند، این موضوع را از سوی مدارس مدیریت کنیم.
شفاعی بجستانی خاطرنشان کرد: در مرحله نخست، ۱۳۵ تا ۱۳۸ شرکت برای همکاری معرفی شدهاند و پیشبینی میشود با اضافه شدن حدود ۲۰ شرکت دیگر پس از تأیید کارگروه استانی، مجموع شرکتهای مجاز امسال به حدود ۱۵۸ مورد برسد. این در حالی است که سال گذشته ۱۹۰ شرکت معرفی شده بودند. امسال شرکتها معرفی و پیگیریهای لازم برای نرخنامه نیز انجام شده و نرخ پیشنهادی در ستاد تنظیم بازار مشهد و با دبیری اداره کل صمت نهایی و از سوی این اداره کل در هفتههای آتی به آموزش و پرورش اعلام میشود تا به اطلاع مدارس و اولیا برسد.
ممنوعیت دریافت وجه بابت لباس فرم توسط مدیران مدارس
وی درباره اینکه مدیران از تولیدکنندگان مبلغی را بهعنوان کمک به مدرسه دریافت میکنند، گفت: بر اساس دستورالعمل ابلاغی آموزش و پرورش، مدیران مدارس حق دریافت هیچگونه وجه اضافی بابت لباس فرم دانشآموزان را چه تحت عنوان هزینه انتقال، چه مازاد بر نرخ مصوب یا هر عنوان دیگری ندارند و تنها مورد مجاز، در اختیار گذاشتن فضای مدرسه برای توزیع لباس فرم است که آن هم صرفاً با انعقاد قرارداد رسمی اجاره و تأیید کارشناس حقوقی اداره امکانپذیر است. طبق این دستورالعمل، هزینه لباس فرم مستقیماً از سوی اولیا به حساب شرکت تولیدی پرداخت میشود و هیچ مبلغی نباید به حساب مدرسه واریز شود. پرداختها از طریق دستگاه پوز متصل به حساب شرکت انجام میگیرد و مدارس در فرایند دریافت وجه نقشی ندارند، ضمن آنکه آموزش و پرورش تأکید کرده موضوع احتمال دریافت وجه از سوی مدیران مدارس در بازرسیها به صورت مستمر رصد شود و در جلسات توجیهی به شرکتهای تولیدی نیز اعلام شده در صورت مواجهه با هرگونه درخواست غیرقانونی، موضوع را به آموزش و پرورش یا اداره کل صنعت، معدن و تجارت گزارش دهند. با این حال تاکنون هیچ گزارش رسمی در این زمینه از سوی شرکتها ارائه نشده است.
رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش خراسان رضوی توضیح داد: در زمینه کمک به دانشآموزان نیازمند، مدیران مدارس میتوانند با هماهنگی شرکتهای تولیدی و از طریق شناسایی دانشآموزان محروم و کمبضاعت توسط انجمن اولیا و مربیان، زمینه دریافت لباس رایگان یا تخفیف ۵۰درصدی را برای این دانشآموزان فراهم بیاورند تا با حفظ کرامت، پوشاک مورد نیاز خود را تهیه کنند.
شفاعی بجستانی در پایان اظهار کرد: در فرایند تأمین لباس فرم، مدارس یک شرکت تولیدی را از میان فهرست شرکتهای مجاز معرفیشده انتخاب و به اولیا معرفی میکنند و طرح، رنگ و مدل لباس نیز اعلام میشود و هیچ اجباری برای خرید از شرکت معرفیشده وجود ندارد. خانوادهها میتوانند لباس را از بازار آزاد تهیه یا شخصاً نسبت به دوخت آن اقدام کنند. همچنین امسال تأکید شده هیچ مدرسهای حق تغییر رنگ، مدل و طرح لباس فرم نسبت به سال گذشته را ندارد. بنابراین در صورتی که لباس سال پیش همچنان از نظر سایز و وضعیت مناسب باشد، خانوادهها الزامی به خرید لباس جدید نخواهند داشت.
شفافیت؛ چراغ خاموش نظارت بر لباس فرم مدارس
موضوع لباس فرم مدارس در خراسان رضوی تنها به تولید یک پوشاک ساده محدود نمیشود؛ بلکه به دلیل گردش مالی بالا و ارتباط آن با مدارس، خانوادهها و تولیدکنندگان، نیازمند شفافیت و نظارت جدی است. هرچند آموزش و پرورش از سازوکارهایی مانند معرفی شرکتهای مجاز، تعیین نرخنامه و ممنوعیت دریافت وجه توسط مدیران مدارس سخن میگوید؛ اما اظهارات برخی تولیدکنندگان نشان میدهد همچنان چالشهایی در حوزه انتخاب تولیدکنندگان، هزینههای جانبی و شیوه اجرای دستورالعملها وجود دارد؛ موضوعی که حل آن مستلزم نظارت دقیقتر و شفافیت بیشتر در فرایند تولید و توزیع لباس فرم مدارس است.
نظر شما