ترامپ در حالی روی انگیزه ذاتی احمد الشرع برای تقابل با حزبالله حساب کرده بود که واقعیتهای ژئوپلیتیک، حاکمیت شکننده دمشق را از مسیر تقابل با مقاومت به سمت احتیاط سوق داده است. الشرع با به تعویق انداختن سفر خود به واشنگتن و تعابیر محتاطانهای همچون سوءبرداشت از گفتههای ترامپ درخصوص پیمانکاری ارتش سوریه در قضیه لبنان، نشان داد اولویت اصلی او حفظ قدرت تازهبدستآمده و جلوگیری از فروپاشی ساختار نوپای حاکمیتش است.
مواضع اخیر احمد الشرع کراواتی یا ابومحمد الجولانی سابق، درباره تمرکز بر ایجاد روابط اقتصادی با بیروت، بیش از آنکه نشانه یک تغییر راهبردی باشد، بازتاب محدودیتهای سیاسی، ضعف اقتصادی و نگرانی عمیق دمشق از ورود به مناقشهای تازه است. الشرع بهخوبی میداند ارتش ناهمگون سوریه توان ورود به یک رویارویی گسترده با حزبالله را ندارد و هرگونه ماجراجویی در لبنان میتواند پایههای قدرت تازهتأسیس او را تهدید کند.
بماند که در لبنان نیز طرح واشنگتن نتیجهای متفاوت را بهویژه در سطح افکار عمومی داشته است. خاطره سه دهه حضور نظامی سوریه در لبنان و حساسیتهای تاریخی میان دو کشور سبب شده حتی برخی مخالفان حزبالله نیز از بازگشت نیروهای دمشق، آن هم با ساختاری متأثر از گروههای سلفی با آن سابقه خونین، استقبال نکنند. در جامعه چندلایه لبنان، نگرانی از تغییر موازنه داخلی میان گروههای مختلف موجب شده ایده حضور نظامی سوریه بهعنوان تهدیدی خطرناک تلقی شود.
تحلیلگران نیز بر این باورند که این وضعیت بیش از پیش حزبالله را در فضای داخلی لبنان به عنوان یک بازیگر مدافع وطن خواهد نشاند؛ زیرا بخشی از جامعه لبنان، فارغ از اختلافات سیاسی با این گروه، هرگونه مداخله خارجی را عاملی برای بیثباتی بیشتر میداند.
در سطح منطقهای نیز حامیان اصلی دمشق یعنی ترکیه و عربستان سعودی با هرگونه دخالت نظامی سوریه در لبنان همراهی نشان ندادهاند. این کشورها که سرمایهگذاری زیادی برای تثبیت وضعیت سوریه و بازسازی اقتصاد آن انجام دادهاند، نگران هستند ورود دمشق به یک درگیری تازه، موجی از خشونتهای فرقهای را در منطقه ایجاد کند.
الشرع در روزهای اخیر تلاش کرده فاصله خود را از ایده مداخله نظامی حفظ کند. او تأکید کرده سخنان ترامپ بهگونهای برداشت شده که گویی سوریه آماده ورود فوری به لبنان است، در حالی که دمشق به دنبال توسعه روابط اقتصادی، نه ایجاد جبهه نظامی جدید است. با این حال، این موضع را نباید صرفاً یک تغییر دیپلماتیک دانست؛ بلکه باید آن را بخشی از راهبرد بقای سیاسی حکومت جدید سوریه ارزیابی کرد.
سوریه همچنان با بحرانهای سنگین اقتصادی، شکافهای اجتماعی، مشکلات مشروعیت و حضور بازیگران مسلح متعدد روبهرو است. ورود به جنگ با حزبالله در شرایطی که دمشق هنوز کنترل کامل بر فضای داخلی خود ندارد، میتواند دستاوردهای محدود سیاسی آن را از بین ببرد.
به همین دلیل، عقبنشینی دمشق به معنای پایان اختلافات تاریخی میان الشرع و حزبالله نیست. میان دو طرف، بهویژه به دلیل نقش حزبالله در جنگ سوریه، شکافهای عمیقی وجود دارد؛ اما حداقل میتوان گفت موقعیت فعلی برای حاکم دمشق، فرصت مناسبی حداقل برای او نیست. همزمان، مواضع دیروز الشرع علیه اسرائیل نیز نشان میدهد دمشق تلاش دارد خود را نه بهعنوان مجری سیاست آمریکا علیه حزبالله، بلکه بهعنوان بازیگری مستقل معرفی کند که نمیخواهد سوریه به میدان درگیری دیگران تبدیل شود. او هشدار داده قدرت نظامی الزاماً به معنای پیروزی نیست و آغاز جنگ، تضمینی برای کنترل نتیجه آن ندارد.
حالا باید منتظر ماند و دید احمد الشرع یا همان ابومحمد الجولانی تا چه میزان خواهد توانست با رایزنیهای پشت پرده و اظهارات محتاطانه روی صحنه، حاکمان کاخ سفید را مجاب کند که حداقل در حال حاضر توانی برای فشار بر حزبالله لبنان، آن هم از طریق میدان نظامی در خود نمیبیند و نهایتاً همان پروژه قطع خطوط لجستیکی مقاومت را دنبال خواهد کرد.
۹ تیر ۱۴۰۵ - ۰۲:۱۸
کد مطلب: ۱۱۵۴۱۰۵
ترامپ در حالی روی انگیزه ذاتی احمد الشرع برای تقابل با حزبالله حساب کرده بود که واقعیتهای ژئوپلیتیک، حاکمیت شکننده دمشق را از مسیر تقابل با مقاومت به سمت احتیاط سوق داده است.
زمان مطالعه: ۳ دقیقه
منبع: روزنامه قدس





نظر شما