صد و بیست و ششمین روز از آغاز جنگ رمضان، در حالی رقم خورد که ملت ایران در سوگ تشییع رهبر شهید انقلاب، بهپاخاسته است. نخستین روز از مراسم بدرقه پیکر مطهر رهبری تاریخساز، به عرصه نمایش اتحاد ملی و انسجام اسلامی بدل شد؛ مراسمی که در روز نخست آن، مقامات بیش از ۱۰۰ کشور جهان برای ادای احترام به این رهبر بزرگ گرد هم آمدند.
مراسم باشکوه تشییع
مراسم بدرقه پیکر رهبر شهید و خانواده ایشان، ابعاد کمنظیری به خود گرفته است. رسانههای غربی اعتراف میکنند انتظار میرود بیش از ۲۰میلیون نفر در تهران گرد هم آیند. مقاماتی از پاکستان، افغانستان، چین، روسیه، هند، ترکیه و کشورهای دیگر در این آیین شرکت کردند. یکی از نقاط قابل توجه که از نگاه رسانههای بینالمللی دور نمانده است، حضور وزیر خارجه طالبان افغانستان (امیرخان متقی) و نیز رئیس گروه ضدطالبان (احمد مسعود) در این مراسم بود. گویی اجماعی منطقهای برای ستایش و ادای احترام به محور مقاومت و راه رهبر شهید انقلاب پدید آمده است. وزارت خارجه ایران بهصراحت اعلام کرد از دعوت کشورهای اروپایی که از کارزار نظامی علیه ایران حمایت کردند، خودداری کرده است.
هشدار راهبردی؛ پاسخ ایران در صورت عدم اجرای تفاهم
مهمترین سیگنال سیاسی روز گذشته، اظهارات صریح محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و رئیس تیم مذاکرهکننده ایران با آمریکا بود. او در حاشیه مراسم تشییع، با اشاره به اینکه دشمن در این جنگ «شکست خورده» و «در نهایت خود درخواست آتشبس کرده»، اظهار کرد: «ما بهشدت خواستار اجرای کامل توافقها هستیم و اگر آمریکا و رژیم صهیونیستی به تعهدات خود عمل نکنند، ایران اقدامهای متناسب را از سر خواهد گرفت». این هشدار که با وعده انتقامآمیز سرلشکر حاتمی (با ارادهای قویتر به دشمنان اعلام میکنیم که انتقام خون رهبر را میگیریم) همراه شد، خط قرمز روشنی را در برابر واشنگتن و تلآویو ترسیم میکند. قالیباف همچنین تهدیدهای اسرائیل را «تبلیغات بیاساس» خواند و بر این نکته تأکید کرد که نظامیان آمریکا توانایی رویارویی نظامی با ایران را ندارند.
هرمز؛ بهبود نسبی در سایه تردید
با وجود ادامه مذاکرات، نشانههایی از بهبود نسبی در وضعیت تردد دریایی در تنگه هرمز دیده میشود. بر اساس دادههای ردیابی کشتیها، متوسط روزانه ترددهای قابل ردیابی به هشت فروند در روز (بر اساس میانگین متحرک هفتگی) افزایش یافته و شمار ترانزیتهای کل (شامل سفرهای خاموش) در هفته منتهی به ۲۸ ژوئن به ۲۵۸ رسیده است که در مقایسه با ۴۱ فروند در هفته اول بحران، رشد قابل توجهی نشان میدهد. تحلیلگران این افزایش را ناشی از اعتماد نسبی مالکان کشتیها به تداوم آتشبس ۶۰روزه ارزیابی میکنند، هر چند که ترافیک کنونی هنوز بسیار کمتر از روزانه ۱۳۵ فروند پیش از جنگ است. از سوی دیگر، ابهام درباره وجود مینهای دریایی در بخش مرکزی تنگه، کاپیتانها را ناگزیر به استفاده از دو مسیر امن حریم جنوبی (حریم عمان) یا شمالی (تحت هماهنگی با ایران) کرده است. گزارشها حاکی از آن است که برخی بنادر منطقه مانند حمد در قطر و جبلعلی در امارات، از انحراف ترافیک دریایی سود بردهاند.
متغیر سوم که روند اجرای تفاهم را با چالش مواجه میکند، تداوم حملات اسرائیل در جبهههای فرعی است. ارتش اسرائیل یک روز پس از آنکه رئیسجمهور لبنان بر «عدم مشروعیت اشغالگری» و نقش ارتش این کشور در تحقق حاکمیت تمامیت ارضی تأکید کرد، بار دیگر دهها زیرساخت حزبالله را در جنوب لبنان هدف حملات هوایی قرار داد. این اقدام نقض آشکار تفاهم آتشبس محسوب میشود. به موازات آن، حملات زمینی و هوایی رژیم صهیونیستی در نوار غزه نیز ادامه دارد و جدیدترین مورد، شهادت یک کودک فلسطینی هنگام جمعآوری آب در نزدیکی شهر غزه بود. یونیسف هشدار داده حملات اسرائیل به زیرساختهای آموزشی، احتمالاً ۱۰۰هزار کودک لبنانی را از شروع سال تحصیلی محروم خواهد کرد. این تحولات نشان از آن دارد که تلآویو با وجود تفاهم سهجانبه با لبنان و آمریکا، همچنان به دنبال استمرار جنایت در لبنان است.
بازار نفت؛ ثبات نسبی در انتظار صلح
در حوزه اقتصاد کلان، قیمت نفت خام در هفته اخیر با ثبات نسبی همراه بوده و اندکی کاهش یافته است. نفت برنت روز جمعه با ۰۶/۰درصد کاهش به ۷۱ دلار و ۷۶ سنت در هر بشکه رسید. تحلیلگران این ثبات را ناشی از امیدواری به دستیابی به صلح پایدار میان ایران و آمریکا ارزیابی میکنند، اما طولانی شدن روند مذاکرات و نقضهای مکرر آتشبس توسط اسرائیل، میتواند مجدداً شوک قیمتی را به بازارهای جهانی تحمیل کند. برگزاری نشست سران ناتو در آنکارا در هفته آینده نیز تحتالشعاع این نااطمینانیها قرار گرفته و تنشهای پنهان میان ترامپ و متحدان اروپایی بر سر حمایت از جنگ علیه ایران، فضای این اجلاس را تحت تأثیر قرار خواهد داد.روز صد و بیست و ششم نبرد ثابت کرد ایران در کوران سوگ ملی، از ابزارهای دیپلماتیک و نظامی خود برای فشار بر واشنگتن استفاده میکند. بهبود نسبی تردد در هرمز اگرچه نویدبخش است، اما پایداری آن در گرو تحقق عملی مفاد تفاهمنامه و توقف حملات اسرائیل در لبنان و غزه خواهد بود.
نظر شما