رئیس گروه بررسی صحنه جرم سازمان پزشکی قانونی کشور با انتقاد از ارجاع برخی اجساد از سوی مراکز درمانی به دلیل فوت در کمتر از ۲۴ ساعت پس از پذیرش، تأکید کرد که کوتاه بودن زمان بستری، به‌تنهایی نمی‌تواند دلیلی برای ارجاع متوفی به پزشکی قانونی باشد.

علی ضیایی با اشاره به این موضوع گفت: در مواردی مشاهده می‌شود بیمارستان‌ها و مراکز درمانی، اجسادی را تنها به دلیل اینکه فرد مدت کوتاهی پس از پذیرش فوت کرده است، به پزشکی قانونی ارسال می‌کنند؛ در حالی که چنین رویکردی مبنای قانونی ندارد و هیچ دستورالعملی برای آن وجود ندارد.

وی افزود: ملاک اصلی برای صدور جواز دفن، تشخیص طبیعی یا غیرطبیعی بودن مرگ است و حتی اگر فرد پس از مراجعه به بیمارستان و در مدت زمانی بسیار کوتاه جان خود را از دست بدهد، در صورتی که مرگ او ناشی از بیماری بوده و هیچ نشانه‌ای از عوامل خارجی، مورد مشکوک یا شکایت وجود نداشته باشد، ضرورتی برای ارجاع به پزشکی قانونی نیست.

ضیایی با توضیح تفاوت مرگ طبیعی و غیرطبیعی اظهار کرد: هرگاه مشخص شود مرگ فرد بر اثر عوامل غیرطبیعی رخ داده یا درباره علت فوت ابهام و تردیدی وجود داشته باشد، ارجاع جسد به پزشکی قانونی ضروری است.

وی ادامه داد: عواملی مانند تصادف، حوادث کاری، نزاع، ضرب‌وجرح، هرگونه آسیب فیزیکی قابل توجه، برخی شوک‌ها و استرس‌های شدید روحی یا حتی اقدامات پزشکی که احتمال نقش داشتن آنها در مرگ وجود دارد، از جمله مواردی هستند که می‌توانند مرگ را در دسته غیرطبیعی قرار دهند.

رئیس گروه بررسی صحنه جرم سازمان پزشکی قانونی کشور تأکید کرد: تشخیص طبیعی یا غیرطبیعی بودن مرگ بر عهده پزشک است. اگر فرد فوت‌شده پزشک معالج داشته باشد و پزشک از روند بیماری و درمان او اطلاع کافی داشته باشد، پس از بررسی و معاینه دقیق می‌تواند جواز دفن صادر کند.

وی افزود: در صورت نبود پزشک معالج یا نداشتن سابقه درمان مشخص، سایر پزشکان دارای پروانه فعالیت نیز می‌توانند پس از بررسی شرایط، نسبت به صدور جواز دفن اقدام کنند؛ البته این پزشکان باید با موارد ۱۹گانه ارجاع جسد به پزشکی قانونی آشنایی کامل داشته باشند.

ضیایی با اشاره به فعالیت دادپزشکان گفت: خانواده‌هایی که فردی از بستگانشان در منزل فوت کرده است، می‌توانند از خدمات دادپزشکان، به‌عنوان پزشکان معتمد و آموزش‌دیده سازمان پزشکی قانونی، استفاده کنند.

وی توضیح داد: دادپزشکان پس از معاینه جسد، در صورت اطمینان از طبیعی بودن مرگ و نبود نشانه‌های مشکوک، جواز دفن صادر می‌کنند؛ اما اگر هرگونه ابهام یا احتمال مرگ غیرطبیعی وجود داشته باشد، جسد برای بررسی‌های تخصصی‌تر به پزشکی قانونی ارجاع خواهد شد.

رئیس گروه بررسی صحنه جرم سازمان پزشکی قانونی کشور از پزشکان و مراکز درمانی خواست در تکمیل فرم‌های جواز دفن و ارجاع اجساد دقت بیشتری داشته باشند و تنها موارد ضروری را به پزشکی قانونی ارسال کنند.

وی گفت: در برخی موارد، دلایل درج‌شده برای ارجاع جسد به پزشکی قانونی با واقعیت مطابقت ندارد؛ بنابراین لازم است پزشکان علت ارجاع را با دقت و بر اساس شرایط واقعی متوفی ثبت کنند.

ضیایی همچنین بر ضرورت آموزش تخصصی پزشکان در زمینه صدور جواز دفن تأکید کرد و گفت: با توجه به فرهنگ عمومی جامعه مبنی بر دفن سریع متوفیان، ممکن است خانواده‌ها در برخی موارد خواستار تسریع روند صدور جواز دفن باشند، اما پزشکان باید تمامی ملاحظات قانونی و پزشکی را در نظر بگیرند.

وی در پایان از خانواده‌ها خواست در صورت فوت یکی از اعضای خانواده، ضمن حفظ آرامش، در برابر ارجاع جسد به پزشکی قانونی در موارد ضروری مقاومت نکنند؛ چرا که بررسی‌های تخصصی ممکن است به روشن شدن علت واقعی مرگ و جلوگیری از تضییع حقوق افراد کمک کند.