پس از گذشت حدود ۱۵۰روز از شروع جنگ رمضان، یمن از حاشیه بحران بیرون آمد و به یکی از متنهای اصلی جنگ منطقهای تبدیل شد. پس از حملات عربستان به الحدیده، جزیره کمران و فرودگاه صنعا، انصارالله اعلام کرد دو عملیات علیه تأسیسات آرامکو در جیزان و ینبع انجام داده و محاصره دریایی عربستان را ادامه میدهد. این تحول مهمتر از یک تبادل آتش معمولی است. جنگی که با ادعای آمریکا برای باز کردن هرمز آغاز شده بود، حالا در بابالمندب نیز گره خورده است. این وضعیت نتیجه طبیعی فشار نظامی و محاصره است. وقتی واشنگتن و متحدانش مسیرهای منطقه را ابزار فشار میکنند، بازی فقط در زمینی که آنها میخواهند باقی نمیماند.
یمن از هشدار عبور کرد
انصارالله در روزهای گذشته از محاصره دریایی عربستان سخن گفته بود، اما روز گذشته این تهدید شکل عملیتری گرفت. عربستان پس از حمله به مناطق تحت کنترل انصارالله، با هشدار و سپس پاسخ موشکی و پهپادی روبهرو شد. گزارشها از هدف قرار گرفتن تأسیسات آرامکو در جیزان و ینبع، هشدارهای پیاپی در این دو منطقه و رهگیری موشکهای شلیکشده از یمن حکایت داشت.اهمیت این اتفاق در موقعیت جغرافیایی یمن است. بابالمندب فقط یک آبراه نیست؛ یکی از راههای اصلی اتصال دریای سرخ به اقیانوس هند و مسیر مهم صادرات نفت و تجارت جهانی است. عربستان میخواست با تکیه بر مسیر دریای سرخ، فشار هرمز را دور بزند، اما اکنون همان مسیر نیز درگیر محاسبه امنیتی شده است. یمن نشان داد اگر محاصره ادامه یابد، مسیرهای جایگزین نیز مصون نمیمانند.
ترامپ میان تهدید و مذاکره
همزمان، نشانهای مهم در رفتار آمریکا دیده شد. پس از ۱۵ شب حمله، ایران یک شب آرامتر را پشت سر گذاشت و ترامپ گفت گفتوگو با تهران ادامه دارد و شاید حمله «بزرگ» لازم نباشد؛ هرچند همچنان تأکید کرد آمریکا «آماده شلیک» است. این دوگانه، همان روش آشنای واشنگتن است؛ تهدید برای فشار و مذاکره برای گرفتن امتیاز.
اما مشکل آمریکا این است که میدان دیگر فقط در اختیار خودش نیست. در هرمز، سپاه چهار کشتی را پس از شلیک هشدار متوقف کرد، در خلیج عمان، آمریکا یک نفتکش را به بهانه عبور از محاصره از حرکت انداخت، در بابالمندب، انصارالله قاعده «محاصره در برابر محاصره» را پیش برد و این یعنی هر چه آمریکا تلاش میکند بحران را با قدرت نظامی جمع کند، نقاط درگیری بیشتر میشود.
ایستگاه صد و چهل و هشتم؛ جنگ دو آبراه
جنگ وارد مرحله دوتنگهای شده است؛ هرمز در شرق خلیج فارس و بابالمندب در دهانه دریای سرخ. عربستان که میخواست از بحران هرمز عبور کند، حالا با تهدید مستقیم در مسیر یمن روبهرو است. آمریکا نیز پس از هفتهها فشار، ناچار است همزمان از گفتوگو با ایران سخن بگوید و نیروی نظامی خود را در حالت آماده نگه دارد. اگر واشنگتن و ریاض تصور میکردند میتوانند با فشار نظامی، مسیرهای انرژی را به سود خود کنترل کنند، ورود جدیتر یمن نشان داد هر محاصرهای میتواند محاصرهای متقابل بسازد. از این پس، معادله فقط بر سر هرمز نیست؛ بابالمندب هم به بخشی از توازن بازدارندگی منطقهای تبدیل شده است.
نظر شما