بهگزارش قدس آنلاین، تحلیل روندهای جاری منطقه، به سبب رویکرد آشفته و هردمبیلی کاخ سفید آسان نیست. کارشکنی دولت ترامپ در عمل به تعهداتش طبق تفاهم اسلامآباد و تلاش برای دور زدن تنگه هرمز، جرقه جنگی دیگر را زده و هر لحظه بیم آن هست آتش شعلهور شود. مقامات کاخ سفید اما از کاهش شدت حجم زد و خورد به عنوان فرصتی به دیپلماسی یاد میکنند. حملات متقابل ایران و آمریکا طی سه روز اخیر و پس از ۱۳روز تهاجم، بهطور معناداری کاهش یافته و اکنون این پرسش مطرح است که چنین اتفاقی را باید عقبنشینی واشنگتن تعبیر کنیم یا دورخیزی برای جنگی گستردهتر؟
روزنهگشایی ترامپ برای خروج از جنگ
در چنین محیطی برخی حضور هیئت عمانی در تهران را اتفاقی مثبت ارزیابی میکنند، ولی همزمان عدهای با توجه به چالش در هرمز و حتی کشیده شدن درگیری به بابالمندب معتقدند نمیتوان به سادگی از پایان بحران سخن گفت.
سیدجلال ساداتیان معتقد است: در تحلیل تحولات جاری، ابتدا باید به بررسی علل و ریشه بحران توجه کرد؛ محیطی که دو عامل یعنی کیش شخصیتی ترامپ و باور به اینکه فرمانده کل قوای بزرگترین ارتش جهان است و همه باید بله قربانگویش باشند، در کنار نیرنگ نتانیاهوی جنایتکار و کودککش سبب شد وی با تصور فروپاشی سریع ساختار کشورمان وارد جنگ شود، ولی وقتی به سد محکم ملت ایران برخورد کرد مشکلاتش تازه آغاز شد.
سفیر پیشین ایران در انگلیس با بیان اینکه جبهه متحد داخلی، موازی با برخی گرفتاریهای دیگر مانند ضعف جسمی، کمبود تسلیحات، بحران سوخت، فشار کشورهای عربی مانند عربستان، قطر و دیگر طرفهایی که جنگ را به نفع خود نمیبینند ترامپ را در یک بنبست استراتژیک قرار داده تصریح کرد: چنین محیطی رئیس جمهور ایالات متحده را زیر فشار زیادی قرار داده و کاهش درگیری با ایران را اگر نتوان شکست کامل خواند اما نوعی عقبنشینی از رویکرد جنگطلبانه با هدف یافتن روزنه خروجی آبرومندانه از جنگ فرسایشی باید تعبیر کرد.
وی عنوان کرد: البته در چشمانداز پیش رو تلاشهای دیپلماتیک جاری توسط عمان، پاکستان، قطر و دیگر طرفها برای مدیریت اوضاع بسیار مهم است. با این حال باید توجه داشت که ترامپ و جمهوری خواهان نگرانی انتخابات پیش رو را دارند و به هر شکل ممکن به دنبال خرید زمان هستند اما هیچ بعید نیست با گذر از این مرحله دوباره طرح حمله به ایران را کشیده، ازاینرو باید درباره هر گونه سناریویی هوشیار بود و برای مواجهه با آن آمادگی داشته باشیم.
انگیزههای متفاوت تهران و واشنگتن برای مدیریت تنش
مرتضی مکی اما کاهش یکباره تنش میان ایران و آمریکا را پیش از هر چیز نشانه شکست و عقبنشینی واشنگتن میداند. تحلیلگر مسائل آمریکا با بیان اینکه تیم ترامپ به دنبال اهداف راهبردی هستند و تلاش دارند از طریق جنگ یا مذاکره به آن برسند، ادامه داد: ایالات متحده با امضای تفاهمنامه اسلامآباد تلاش داشت موقعیت جمهوری اسلامی در موضوع تنگه هرمز را تضعیف کرده و به چالش بکشد، به همین دلیل ایجاد کریدور جنوبی در ساحل عمان در دستور کار قرار گرفت که رفت و آمد کشتیها را زیر کنترل بگیرند اما عدم انفعال ایران نقشه آنها را به شکست کشاند.
در شرایطی که سردار محبی، سخنگوی سپاه پاسداران با انتشار آماری از انهدام ۱۱هواپیمای جنگنده و بالگرد و ۱۷پهپاد شناسایی و عملیاتی در اقدامهای آفندی و پدافندی ایران طی ۱۵روز نبرد اخیر خبر داده و تعداد کشتههای آمریکا پس از نقض تفاهمنامه را بالای ۲۰۰ نفر عنوان کرده، این تحلیلگر مسائل آمریکا معتقد است: چنین حجم خسارتی برای واشنگتن بسیار سنگین است و همزمان ورود یمن به جنگ و افزایش قیمت جهانی سوخت که امکان فرامنطقهای شدن جنگ را در پی داشت، کاخ سفید را پس از ۱۳روز آتشباری به تجدید نظر در محاسبات جنگیاش واداشته است.
روز گذشته اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، پس از دو روز مذاکرات ایران با نمایندگان عمان در تهران، از پیشرفت گفتوگوها خبر داد ولی تأکید کرد تغییری در وضعیت رفت و آمد در تنگه هرمز ایجاد نشده است. پیشتر گزارش شده بود احتمال میرود ایران و عمان به توافقی بر سر ایجاد یک سازوکار جدید برای مدیریت تردد و بازگشایی تنگه هرمز دست یابند. مکی با اشاره به افزایش تحرکات دیپلماتیک در منطقه این روند را مثبت ارزیابی و تأکید کرد: جمهوری اسلامی مطمئناً از راهکار سیاسی استقبال میکند به شرط آنکه موجب تضعیف مهمترین اهرم در اختیار ما یعنی تنگه هرمز نشود.
بر همین اساس حضور هیئت عمانی به عنوان میانجی در کشورمان نشان میدهد تهران و واشنگتن هر کدام با انگیزههای متفاوت به دنبال مدیریت تنش هستند تا بلکه در ادامه راه حل بینابین برای خروج از بحران پیدا شود. با این حال این کارشناس سیاسی بیان کرد: سفر امروز نتانیاهو به آمریکا بسیار مهم است؛ چراکه هر بار او به آمریکا رفته، ما شاهد شعلهور شدن تنش در منطقه بودهایم. با این حال به اعتقاد مکی این بار شرایط کمی فرق میکند زیرا ترامپ برای توقف درگیری زیر فشار افکار عمومی قرار دارد و کشورهای عربی نیز از بلاتکلیفی خسته شده و به دنبال خروج از این وضعیت هستند. نخست وزیر صهیونیستی اما تلاش خواهد کرد ترامپ را علیه ایران تحریک کند و باید منتظر ماند و دید که آیا او به خواستهاش تن میدهد یا اینکه زیر فشار، گزینه دوری از جنگ را برمیگزیند.
نظر شما