وقایع اخیر در میان زائران اربعین حسینی و برخوردهای پراکنده میان برخی گروه‌های مذهبی، بار دیگر اهمیت بازخوانی فلسفه این مناسک عظیم را برجسته کرد. زائران تشنه اباعبدالله الحسین(ع) با حضور میلیونی خود ثابت کردند با وجود تمام شیطنت‌ها، امت اسلامی یکپارچه و همدل در مسیر آرمان مهدوی گام برمی‌دارد. با این حال، بروز برخی منازعات اعتقادی و رفتارهای تفرقه‌آمیز میان پیروان مذاهب و فرقه‌های مختلف از دوازده‌امامی تا شش‌امامی و چهارامامی زنگ خطری است که هوشیاری و بصیرت بیشتری را می‌طلبد. ساحت مقدس پیاده‌روی اربعین، جایگاه منازعه و تقابل‌های مذهبی نیست؛ بلکه تجلی‌گاه عشق مشترک به سیدالشهدا(ع) است.
آنچنان که رهبر شهید انقلاب فرموده‌اند: «یکی از مصادیق قوت را امروز دنیای اسلام دارد مشاهده می‌کند و آن، راهپیمایی اربعین است؛ وَ اَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّة. راهپیمایی اربعین قوت اسلام است، قوت حقیقت است، قوت جبهه‌ مقاومت اسلامی است که این ‌جور اجتماع عظیم میلیونی راه می‌افتند به سمت کربلا، به سمت حسین، به سمت قله و اوج افتخار فداکاری و شهادت که همه‌ آزادگان عالم باید از او درس بگیرند». ۲۱/۷/۱۳۹۸ بیانات در مراسم دانش‌آموختگی دانشجویان دانشگاه امام‌حسین(ع)

رد پای دشمن در غفلت‌های هیجانی

گسترش ابعاد جهانی پیاده‌روی اربعین، دشمنان تفرقه‌افکن را به وحشت انداخته است. از این رو تلاش می‌کنند با کشاندن زائران به ورطه نزاع‌های فرقه‌ای و مذهبی، این قدرت عظیم اسلامی را به چالش بکشانند. در شرایط حساس کنونی منطقه، هرگونه غفلت هیجانی می‌تواند بازی در زمین دشمن باشد.
عقلانیت دینی اقتضا می‌کند پیش از هر واکنشی، مکث کنیم؛ به آرمان‌های وحدت‌گرای جهان اسلام احترام بگذاریم و بحث‌های تخصصی اعتقادی را به محافل علمی، دانشگاه‌ها و مجامع نخبگانی واگذار کنیم. اربعین جایگاه محاجه و تقابل میان افکار به قیمت طرد دیگری نیست؛ بلکه بستر نمایش همبستگی امت اسلامی است.

معیار متفکران انقلاب: مدارا با صاحب عقیده

اندیشه وحدت‌گرای امام خمینی(ره)، رهبر شهید انقلاب و مراجع بزرگ تقلید همواره بر صیانت از ساحت مناسک پیاده‌روی اربعین از درگیری‌های فکری، سیاسی و فرقه‌ای تأکید داشته است.
بزرگان انقلاب اسلامی اساساً وحدت را مدارا با دیگران و تأکید بر مشترکات می‌دانند. ما می‌توانیم در کرسی‌های آزاداندیشی و مراکز علمی، آرای مذاهب مختلف (حتی فرقه‌هایی مانند شش‌امامی‌ها) را به نقد و بررسی بگذاریم؛ اما در میانه مناسک مقدس پیاده‌روی اربعین، حفظ حرمت و انسجام امت اسلامی یک ضرورت حیاتی است. رفتارهای تفرقه‌آمیز و تمایزطلبانه که در روزهای اخیر در میان زائران رخ داده است تصویری مخدوش از شیعه در جهان ارائه می‌دهد و زمینه‌ساز بدبینی‌های بین‌المللی به عموم مردم ایران می‌شود.

تفکیک مسائل واقعی از مسئله‌نماها

جریان‌های تفرقه‌افکن معمولاً توان تفکیک مسائل واقعی جهان اسلام از مسئله‌نماها را ندارند. مسئله حقیقی امروز ما، مبارزه با ظلم جهانی یعنی دشمن همه مسلمانان یعنی رژیم صهیونی و آمریکا بوده که لازمه آن همبستگی در برابر استکبار و تقویت جبهه مقاومت است. نباید با سرگرم شدن به اختلافات فرعی مذهبی، چشم بر اولویت‌های ضروری امت اسلامی ببندیم.
امام حسین(ع) خون خود را فدا کرد تا بندگان را از جهالت و حیرت ضلالت نجات دهد. ریشه تمام اختلافات، عدم معرفت به آرمان‌های عقلانی امام(ع) و جهالت است؛ چنان‌که امام راحل(ره) فرمودند اگر همه پیامبران در یک‌جا جمع شوند، هرگز با هم اختلافی نخواهند داشت، زیرا منبع معرفت و هدف آنان یکی است. قرآن کریم نیز در آیه ۱۳ سوره مبارکه شوری می‌فرماید: «أَنْ أَقیمُوا الدینَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فیه»؛ یعنی اساس تمام ادیان الهی بر اقامه دین و پرهیز از تفرقه استوار است.

انسجام ملی؛ سرمایه راهبردی ملت ایران

در این میان، نقش زائران و نخبگان ایرانی بسیار برجسته است. امروز بیش از هر زمان دیگری، انسجام و وحدت ملی، سرمایه راهبردی ملت ایران برای عبور مقتدرانه از این مرحله حساس تاریخی است. هر سخن، رفتار و اقدامی که این سرمایه ارزشمند را تقویت کند، اقدامی حسینی، انقلابی و در مسیر احیای فلسفه قیام عاشوراست.
در مقابل، هر حرکتی که به تفرقه، یأس، دوقطبی‌سازی و تضعیف جبهه داخلی یا خارجی تشیع بینجامد، خواسته یا ناخواسته، خدمت به اهداف دشمنان است. با عقلانیت، معرفت‌افزایی و هوشیاری، مانع نفوذ جریان‌های تفرقه‌افکن شویم و حریم مقدس اربعین را به عنوان نماد همدلی امت اسلامی پاس بداریم.