محسن رضایی، دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی در نخستین موضعگیری رسمیاش در سمت جدید، مردم و بهویژه جوانان را به جهاد اقتصادی و کمک به جبهه تولید محصولات مورد نیاز خود و جامعه در خانهها و محلات دعوت کرد. موضوعی که با وجود فرونشستن موقت جنگ نظامی و آغاز مرحله شدیدتری از جنگ فشار اقتصادی، کمتر دیده شد.
درست است که تولیدکنندگان در خط مقدم این جنگ هستند، اما در یک جنگ وجودی نمیتوان تمام ظرفیت تولید را در کارخانهها و بنگاههای بزرگ متمرکز کرد. مأموریت تابآوری اقتصادی نیز در چنین جنگی نمیتواند تنها بر عهده بخش تولید باشد و مردم، چه با مدیریت مصرف و چه با مشارکت در بخشی از فرایندهای تولید باید در این دفاع ملی سهیم باشند.
اما مردمی که با بعثتشان جامعه و جنگ را رهبری کردهاند، نشان دادهاند در این جبهه نیز میتوانند تأثیرگذار باشند و به عنصر تعیینکننده جنگ اقتصادی تبدیل شوند. با تمهیداتی مثل تولید غیرمتمرکز با خیال راحتتری میتوان به دفاع در برابر جنگ زیرساختها پرداخت و آسیبپذیری کشور را به حداقل رساند و راه تسلیم مردم را بر تسلیمطلبان بست.
در این صورت واحدهای اجتماعی را میتوان بخشی از واحدهای دفاع اقتصادی بهشمار آورد. هر خانه یک لانچر جنگ اقتصادی و هر محله یک پایگاه موشکی جنگ اقتصادی است و میادین و اجتماعات مردمی نیز اتاق جنگ و میدان وضعیت جنگ اقتصادی خواهند بود.جالب اینکه نامگذاری سال جاری از سوی رهبر معظم انقلاب که فروردین ماه انجام شد، با وجود آنکه در اوج جنگ نظامی رقم خورد، ترکیبی از اقتصاد، مقاومت، وحدت ملی و امنیت را نشان میدهد: «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی». این موضوع را نباید به معنای سلب مسئولیت دولت و انتقال آن به مردم تلقی کرد. چون در این صورت ممکن است به توصیهای اخلاقی برای جبران ناکارآمدی اقتصادی تبدیل شود. این موضوع چهبسا مستلزم بازتعریف رابطه اقتصادی مردم و دولت باشد برای خروج هر چه بیشتر دولت از تصدیگری، احیای بخش تعاون، متناسبسازی فرایندها و بسترسازی برای تبدیل اقتصاد خرد مردمی به یک سیستم فراگیر اقتصادی. امری که میتواند به تجربه عملی مردمیسازی اقتصاد و طراحی الگوی بومی پیشرفت تبدیل شود.
مردم علاوه بر مدیریت مصرف میتوانند به تولید خانگی بخشی از مواد غذایی و مصرفی، تعمیر و بازاستفاده از وسایل بادوام، ایجاد شبکههای محلی مبادله کالا و بهویژه کالاهای مازاد مصرف بپردازند یا در تأمین مالی این اقدامها مشارکت کنند. اما بسیاری از این امور نیاز به تسهیلگری دولت در صدور مجوزها، تأمین مواد اولیه، ایجاد بازار فروش، خرید تضمینی یا پیشخرید، اتصال تولیدکننده خانگی به زنجیره تولید رسمی و اعطای تسهیلات خرد یا دستکم زمینهسازی برای آن دارد.از همه اینها مهمتر، شناسایی، شبکهسازی و سازماندهی ظرفیتهای تولیدی مردم است. این بستر هماکنون در تجمعات شبانه مردم که تاکنون شاهد حضور نمادین و سیاسیامنیتی مردم بودهاند، فراهم است و این انرژی مردمی میتواند برای عبور از چالشهای اقتصادی نیز آزاد شود.
طی ماههای گذشته بازارچههایی نیز در بسیاری از میادین شکل گرفته است. این تجمعات میتوانند به نقطه اتصال ظرفیتهای پراکنده محله تبدیل شوند؛ از آموزشهای حرفهای گرفته تا به اشتراک گذاشتن ظرفیتهای تأمین، تولید و توزیع.
اما بهرهگیری از این بسترها نیازمند هستههای محلمحور مثل مساجد و بهویژه پایگاههای بسیج است که البته هنوز جای خود را در این جنگ وجودی پیدا نکرده و امید است با تغییرات جدید و حکم رهبر معظم انقلاب، احیا شود و در خدمت انقلاب قرار گیرد.
نظر شما