هفدهم ربیع‌الاول، سالروز طلوع خورشید بی‌پایان هدایت، حضرت محمد مصطفی (ص) است؛ روزی که زمین و زمان غرق در شادمانی می‌شود. این روز فرخنده، نقطه‌ی پیوند دل‌های مسلمانان جهان است؛ چراکه برادران اهل‌سنت آن را در دوازدهم ربیع‌الاول و شیعیان در هفدهم آن جشن می‌گیرند تا فاصله‌ی این چند روز، به پُلی برای وحدت و همدلی تبدیل شود.

اما این روز بزرگ، تنها یک یادبود تاریخی نیست؛ بلکه ضیافتی معنوی است که در کتاب «مفاتیح‌الجنان» برای آن، شش گام و عمل ویژه ترسیم شده تا مؤمنان بتوانند بیشترین بهره را از برکات آن ببرند. در ادامه، نقشه راه معنوی این روز باشکوه را مرور می‌کنیم:

۱. طهارت روح و جسم؛ غسل روز عید

نخستین گام برای ورود به این عید بزرگ، شست‌وشوی ظاهر و باطن است. غسل کردن در این روز، نمادی از پاک‌سازی قلب و مهیا شدن برای دریافت انوار الهی است.

۲. روزه‌داری؛ امضای ثواب یک سال در کارنامه اعمال

بر اساس روایات معتبر، روزه گرفتن در هفدهم ربیع‌الاول فضیلتی بی‌نظیر دارد. در حدیثی آمده است که هر کس این روز را روزه بدارد، خداوند پاداش یک سال روزه را برای او ثبت می‌کند؛ فرصتی طلایی که در طول سال، کمتر نظیری برای آن می‌توان یافت.

۳. نجوا با پیامبر رحمت؛ زیارت از دور و نزدیک

سلام دادن به پیامبر مهربانی‌ها، زنگار را از دل می‌زداید. اگر زائر مدینه هستید، این سلام در جوار مرقد مطهرشان نوری دیگر دارد؛ اما اگر کیلومترها از مدینه فاصله‌دارید، دست بر سینه نهاده و از راه دور با حضرتش نجوا کنید که سلام شما بی‌جواب نخواهد ماند.

۴. تجدید عهد با ولایت؛ زیارت امیرالمؤمنین (ع)

پیوند پیامبر (ص) و امیرالمؤمنین (ع) گسستنی نیست. در این روز، خواندن زیارتنامه‌ای از امام علی (ع) که حضرت صادق (ع) به «محمد بن مسلم» آموزش داده‌اند، سفارش شده است؛ زیارتی پرمحتوا که شرح آن در بخش زیارات مفاتیح‌الجنان آمده است.

۵. دو رکعت عاشقی؛ نمازی ویژه در ساعات روشنی

برای ساعات خجسته این روز، نمازی دو رکعتی توصیه شده است. در هر رکعت، پس از سوره حمد، ۱۰ بار سوره «قدر» و ۱۰ بار سوره «توحید» خوانده می‌شود. پس از سلام نماز، سجاده‌نشینان دعای مفصل «اَللّهُمَّ اَنْتَ حَیُّ لاتَمُوتُ...» را زمزمه می‌کنند. (با توجه به اینکه سند این دعا کاملاً محکم نیست، خواندن آن به قصد رجا سفارش شده و متن کامل آن در کتاب «زادالمعاد» قابل دسترسی است).

۶. تجلی شادمانی در جامعه؛ هنرِ خوشحال کردن دیگران

شاید حیاتی‌ترین عمل این روز، سرایت دادنِ حلاوت این عید به زندگی دیگران باشد. در سنت اسلامی، این روز زمان خانه نشینیِ صرف نیست؛ روزِ لبخند، پخش کردن شیرینی و شکلات، زیارت اماکن مقدسه، دادن هدیه و ایجاد شور و نشاط در میان خانواده و جامعه است.

در پایان یادآور میشویم که هفدهم ربیع‌الاول فرصتی است تا آیینه‌دار مهربانی پیامبر باشیم. تلفیق «عبادت‌های فردی» (چون روزه و نماز) با «نشاط‌های اجتماعی» (چون مهرورزی و جشن)، پیام اصلی این روز بزرگ است؛ روزی که زمین، مهربانی را تمرین می‌کند.