ابراهیم رهگذر در گفت‌وگو با قدس آنلاین درباره نمایش «همای» که به تهیه‌کنندگی باشگاه تئاتر سوره این روزها در سالن سایه مجموعه تئاترشهر روی صحنه است گفت: از لحظه اول شکل‌گیری نمایشنامه قرار نبود نمایش فقط در زمان حال بگذرد اما علاقه‌ای که به قصه‌های کهن داشتم باعث شد تا قصه به سمت سه برهه زمانی رود و به مشکلاتمان در ادوار مختلف تاریخی بپردازم.

وی ادامه داد: این معضل، مشکلی است که در طول تاریخ تکرار شده و بخاطر اینکه قرار بود آن را کارگردانی کنم و خیلی دوست داشتم نمایش فضای متفاوتی داشته باشد، تصاویر ویژه‌تری به آن اضافه کردم. در این اجرا می‌خواستم بیشتر بتوانم با نگاه مخاطبم برخورد داشته باشم به خاطر همین تلاش کردم که فضا را کمی متفاوت‌تر کنم و تماشاگر را به سه دوره تاریخی ببرم.

رهگذر در خصوص مضمون نمایش «همای» گفت: داستان قصه «همای» ماجرای اولین پادشاه زن ایرانی است که به مشکلات دختری می‌پردازد که تلاش می‌کند نمایشش را روی صحنه ببرد ولی وقتی که به تماشای اثر می‌نشینیم در ۱۱ پرده ۱۱ شکل و ۱۱ تصویر مختلف را شاهد هستیم.

رهگذر تاکید کرد: شکل روایت قصه اینگونه است که ما روی صحنه یک کارگردان داریم که هر بار تلاش می‌کند تا نمایشی را که دلخواهش است، اجرا کند اما در هر نوبت با مشکلی روبرو می‌شود که او را مجبور می‌کند گونه نمایشش را عوض کند. ما از شروع نمایش با فضای شاهنامه و همای (دختر بهمن یا اردشیر درازدست در شاهنامه فردوسی) که اولین پادشاه زن ایرانی است، مواجه می‌شویم البته این نمایش بیشتر به قصه داراب نزدیک است چون قصه قصه داراب و زاده شدن او است که یک همگونی تاریخی با ماجرای حضرت موسی دارد که هر دو به آب سپرده شده‌اند.

این نویسنده و کارگردان تئاتر عنوان کرد: نمایش ما از لحظه‌ای که شروع می‌شود با یک تراژدی عمیق همراه است؛ از قصه همای که فرزندش را از ترس برادر به آب سپرده، و در نهایت به یک فضای کاملا ایرانی و سنتی می‌رسد. در نمایش یک دختر قرار است در مجلسی که رضا شاه حضور می‌یابد، به عنوان اولین بازیگر زن ایرانی روی صحنه باشد و در نهایت کارگردان تصمیم می‌گیرد که به همان نمایش اول خود برگردد. او دلش می‌خواهد که قصه داراب را روایت کند و در پایانِ قصه، ما دارابی را می‌بینیم که سوار بر اسب می‌تازد تا همای یعنی مادرش را از چنگ گرگین نجات دهد. نمایش با دیالوگ‌های پایانی داراب قصه تمام می‌شود؛ دیالوگ‌هایی که به این نکته اشاره دارند که اگر پهلوانی در این سرزمین نباشد، این سرزمین حکایت خوبی ندارد.

او درباره طراحی این اثر تشریح کرد: در دورخوانی نخست نمایشنامه، برای گروه اجرایی چگونگی ساخت دریا یا حضور اژدها روی صحنه قابل هضم نبود. تصور چگونگی اجرا در بخشی از نمایش که ۱۱ اسب در صحنه اول حضور دارند و گرگینی که نیمه بدنش گرگ و نیمه دیگر بدنش انسان است، کمی سخت بود، اما من از شیوه مدرن‌تر نمایش‌های ایرانی مثل خیمه شب‌بازی، نمایش روحوضی و ... بهره گرفتم تا هر بار که صحنه‌ها عوض می‌شود از یک فضای آرکائیک به سمت نمایشی که فضا را کمی کمدی و شاد می‌کند، پیش رویم.

این نویسنده و کارگردان با اشاره به اینکه در این اجرا از تمام داشته‌های نمایش ایرانی استفاده کرده اظهار کرد: در نمایش «همای» تمام گونه‌های نمایش ایرانی از سایه‌بازی و زن‌پوشی گرفته تا عروسک‌گردانی و خیمه شب‌بازی را داریم. در این نمایش همچنین از چهار مدل عروسک‌گردانی از جمله تن پوش، غول آسا و دستکشی استفاده شده که خیلی مورد پسند تماشاگران قرار گرفته است.

رهگذر تاکید کرد: فکر می‌کنم امروز آن چیزی که تماشاگر را جذبِ تماشای «همای» کرده، تصاویر متعدد آن است. تئاتر امروز هزینه‌های تولید بالایی دارد و به خاطر شکلی که سالن‌ها دارند معمولاً دو یا سه اجرایی هستند و نمی‌توان طراحی دکور زیادی داشت بنابراین نمایش‌ها هم بیشتر گفتگو محور شده‌اند و تماشاگر طراحی چندانی روی صحنه نمی‌بیند اما در نمایش «همای» نوع طراحی و استفاده از تصاویر اثر را جذاب‌تر کرده است. به طوریکه می‌توان گفت «همای» جزو نمایش‌هایی است که در یکی دو سال اخیر بیشترین بازیگر را دارد و از بیشترین دکور و آکسسوار و تصویر برخوردار است.

وی درباره بازخورد مخاطبان نیز اظهار کرد: پیام‌هایی که مخاطبان در سایت تیوال ثبت کرده‌اند نشان از رضایت آنهاست. در برخی پیام‌ها نوشته شده که گروه بازیگران طوری بازی می‌کنند که گویا زندگی واقعیشان را روی صحنه نشان می‌دهند و این چیزی شبیه بازیگری نیست. این بازخوردها بخاطر این است که ما بیشتر از یک سال است که با این نمایش زندگی کرده‌ایم و چون هر شب قبل اجرا هم تمرین داریم و نکات را گوشزد می‌کنیم، نمایش با کمترین نقص اجرا می‌شود.

کارگردان «همای» افزود: من این ویژگی را خیلی دوست دارم و به همین دلیل هم با هنرمندان جوان‌ کار می‌کنم؛ آنها خیلی حضور روی صحنه را دوست دارند و همه تلاششان را برای اجرای بهتر و دیده شدن بکار می‌گیرند در حالیکه آدم‌هایی که سالهاست در این کار استخوان خرد کرده‌اند خیلی به اینکه همه وقت خود را برای اجرا بگذارند، راضی نمی‌شوند.

وی یادآور شد: یکی از مشکلات در اجرای نمایش این است که همه سالن‌ها دنبال بازیگر چهره و کارهایی که آزمون خطایشان را پس داده‌اند، هستند و ما امیدواریم که در سالن سایه این شانس را داشته باشیم که آزمون و خطایمان را پس دهیم و با توجه به فروش‌مان بتوانیم در سالن‌های دیگر هم تئاترمان را اجرا کنیم. البته این روزها نمایش دیگری را با موضوع آرش کمانگیر در دست تمرین داریم که در صورت عدم تداخل با نمایش «همای» مشتاق اجرایش هستیم.

رهگذر در پایان سخنانش درباره بازه زمانی اجرای نمایشش گفت: اجرای «همای» در سالن سایه از ۲۷ مرداد شروع شده و در حال حاضر قرار است تا ۲۰ شهریور ماه روی صحنه رود.