نصیری، سومین رئیس ساواک بود که از بهمن ۱۳۴۳ تا تیرماه ۱۳۵۷، این سمت را برعهده داشت. ساواک در دوران نصیری، رویکرد سرکوب گرانه و توام با خشونت خود را تقویت کرد.
تیم سه نفره نصیری، ثابتی و معتضد، از ساواک یک سرویس امنیتی خشن و بیرحم بهوجود آورد. ساواک در دوره نصیری، شعبههای متعددی پیدا کرد؛ اداره کل سوم، مغز و ماشین اجرای فرمانهای شاه بود. اداره کل امنیت داخلی، رشد گستردهای پیدا کرد و حتی حوزه فعالیتش از داخل به خارج از کشور نیز گسترش یافت.
برای هماهنگی بیشتر، کمیته ضدخرابکاری نیز تشکیل شد که کارگردان اصلی آن، اداره کل سوم ساواک بود. ساواک دوره نصیری، چهرهای خشن و مخوف پیدا کرد و در آن از برنامهریزیهای دقیق، خبری نبود. سرتیپ هاشمی، یکی از افسران بلندپایه دوره پهلوی، در خاطرات خود مینویسد: «از پاکروان درباره نصیری پرسیدم؛ گفت: سپهبد نصیری متاسفانه همواره یک بعدی فکر میکند؛ فاقد آن جامعیت لازم است که بتواند سازمان به این مهمی را، آن هم در اوضاع و احوالی که رژیم از هر طرف در معرض تهدید است، اداره کند؛ مضاف بر این که نه خود او، بلکه قائم مقام او نیز، فاقد کوچکترین تجربه و سابقهای در امور اطلاعاتی، به ویژه کارهای عملیاتی هستند».
ریاست نصیری بر ساواک، فعالیت این سازمان را وارد برهه جدیدی کرد. در دوران ریاست او، این سازمان، همچون اختاپوسی چندسر و مخوف، در سراسر ایران فعال بود. در اواخر دهه ۱۳۴۰، ساواک تصمیم گرفت به اداره مرکزی هر وزارتخانهای، با صلاحدید و در صورت درخواست وزیر مربوطه، نمایندهای اعزام کند؛ اما به مرور زمان که مقام و اختیارات ماموران ساواک توسعه پیدا کرد، دیگر خواست وزیر، محلی از اعراب نداشت.
ساواک در این دوره، ویژگی بارز دیگری نیز پیدا کرده بود و آن این که اگر نصیری و مامورانش به فردی مشکوک میشدند، ترجیح میدادند بلافاصله وی را دستگیر کنند و اصلا کاری به گناهکار یا بیگناه بودن فرد نداشتند! بر مبنای همین ظن و گمان، فرد دستگیر شده شکنجه نیز میشد.
نصیری، در ابداع روشهای جدید شکنجه نیز، پیشگام بود و یکی از شکنجههای مورد علاقه وی، این بود که فرد متهم را از خواب محروم میکرد و شکنجهگران، تا هنگامی که وی اطلاعات مورد نظر آنها را بروز نمیداد، از خوابیدن او جلوگیری میکردند. ساواک در این دوره، گسترشی بیحد و حصر پیدا کرد، به نحوی که تا جزییترین امور زندگی شخصی افرادی را که تحت نظر بودند، کنترل میکرد.
نظر شما