تحولات منطقه

۱۷ شهریور ۱۴۰۵ - ۱۲:۱۵
کد مطلب: ۱۱۶۴۶۵۸

پارادوکس قدرت؛ چرا نگاه ریاضیاتی در میدان نبرد شکست می‌خورد؟

مسلم محمدی، دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه تهران

ریاضیات و الهیات می‌تواند بن‌مایه دو نوع نگاه به پدیده‌های اجتماعی و انسانی باشد؛نگاه ریاضیاتی، نگاهی افقی است و نگاه الهیاتی، نگاهی عمودی.نگاه ریاضیات،زمینه‌ساز ارتباط با دنیای طبیعی است؛اما نگاه الهیاتی،ارتباط با دنیای معنوی و اخروی را فراهم می‌کند

پارادوکس قدرت؛ چرا نگاه ریاضیاتی در میدان نبرد شکست می‌خورد؟
زمان مطالعه: ۳ دقیقه

در حالی که بسیاری از تحلیلگران، جنگ‌های مدرن را با متر و معیارِ محاسباتِ ریاضی و قدرت تسلیحاتی تحلیل می‌کنند، دکتر مسلم محمدی در یادداشتی با واکاوی مفهوم قدرت در آیات قرآن، رویکرد «الهیات جنگ» را مؤلفه تعیین‌کننده پیروزی می‌داند و معتقد است برای دستیابی به نصرت الهی، باید از چرتکه‌های مادی که تنها ظاهر کار را می‌بینند، فراتر رفت.

ریاضیات و الهیات در موضوع قدرت‌نمایی و جنگ نیز با دو زاویه دید کاملاً متقابل و حتی متضاد، قابل تحلیل و بررسی‌اند؛ چرا که ریاضیات فقط چرتکه می‌اندازد و ظاهر کار را می‌بیند، اما الهیات و امدادهای غیبی، امری فراتر از این امور است. در جنگ این روزها میان ایران و دو قدرت اتمی جهان، به‌خوبی می‌توان این جنگِ ریاضیات و الهیات را مشاهده کرد. در ادامه، به نمونه‌هایی کوچک از این تفاوت‌ها، برگرفته از آیات قرآن کریم، اشاره می‌شود:

ریاضیات جنگ می‌گوید: باید ابرقدرت‌ها بر همه حکومت کنند، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿وَ لَنْ یَجْعَلَ اللّهُ لِلْکافِرِینَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا﴾ (نساء / 141)؛ (خداوند اجازه نمی‌دهد کافران بر مؤمنان مسلط شوند.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: نیروی انسانیِ دارای تخصص نظامی، معادلات جنگ را عوض می‌کند، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَکِنَّ ٱللَّهَ قَتَلَهُمْ وَمَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَکِنَّ ٱللَّهَ رَمَی﴾ (أنفال / 17)؛ (همه چیز به ید و قدرت او بسته است؛ انسان‌ها واسطه و بهانه‌ای بیش نیستند.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: آن‌که تعداد نیروهایش بیشتر است، غلبه در جنگ با اوست، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿فَإِن یَکُن مِّنکُم مِّاْئَةٌ صَابِرَةٌ یَغْلِبُواْ مِاْئَتَیْنِ وَإِن یَکُن مِّنکُمْ أَلْفٌ یَغْلِبُوٓاْ أَلْفَیْنِ بِإِذْنِ ٱللَّهِ وَاللهُ مَعَ الصَّابرین﴾ (أنفال / 66)؛

(آنان‌که صبر و توکلشان بیشتر است، حتی با جمعیت کمتر، پیروز میدان‌اند.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: آن‌که پول بیشتری دارد، توان بیشتری برای اداره جنگ دارد، پس اوست که پیروز است، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ ٱلْقُرَی آمَنُواْ وَٱتَّقَوْاْ لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ ٱلسَّمَاءِ وَٱلْأَرْضِ﴾ (أعراف / 96)؛ (ایمان و تقوا موجب دستیابی به نتیجه می‌شود.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: اگر با ابرقدرت‌ها باشید، پیروز می‌شوید، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿إِن تَنصُرُواْ ٱللَّهَ یَنصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ﴾ (محمد / 7)؛ (یاری خداوند، موجب نصرت و پیروزی متقابل شماست.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: هر که ابرقدرت‌ها از او حمایت کنند، پیروز میدان است، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿إِنَّ اللَّهَ یُدَافِعُ عَنِ الَّذِینَ آمَنُوا﴾ (حج / 38)؛ (خداوند خود، مدافع مؤمنان است.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: هر که در جنگ کشته شد، از بین می‌رود، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ یُقْتَلُ فِی سَبِیلِ اللّهِ أَمْوَاتٌ﴾ (بقره / 154)؛ (کشتگان در راه خدا را مرده نخوانید، بلکه زنده و جاودان‌اند.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: آن‌که تسلیحات بیشتر و مدرن‌تری دارد، در جنگ پیروز است، اما الهیات جنگ می‌گوید: ﴿یَدُ ٱللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ﴾ (فتح / 10)؛ (دست خدا از همه دست‌ها بالاتر است.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: بعد از آن‌که در جنگ احد شایعه شد که بناست به مدینه حمله بشود، باید از دشمن ترسید؛ خیلی‌ها ترسیدند؛ اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿الَّذِینَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَکُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِیمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ﴾ (آل عمران / 173)؛ (مؤمنان در مقابل این تهدیدها و عربده‌کشی‌ها نه‌تنها نمی‌ترسند، بلکه ایمانشان بیشتر می‌شود و می‌گویند: خداوند ما را بس است.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: با ابرقدرت‌ها همکاری کنید تا به نتیجه برسید؛ همان شرایطی که امروز در اتحادیه اروپا و کشورهای عربی به‌وضوح می‌بینیم؛ اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَی مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ۚ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَیَقْتُلُونَ وَیُقْتَلُونَ وَعْدًا عَلَیْهِ حَقًّا﴾ (توبه / 111)؛ (خداوند جان و مال مؤمنان را خریداری می‌کند و در برابر آن، بهشت را به آنان می‌بخشد؛ به شرط آن‌که در راه خدا پیکار کنند، و این وعده‌ای حق و قطعی الهی است.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: آن‌که تعداد نیروهایش بیشتر است، غلبه در جنگ با اوست، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿کَم مِن فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَت فِئَةً کَثِیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ مَعَ الصَّابِرِینَ﴾ (بقره / 249)؛

(چه بسیار گروه‌های کوچکی که به فرمان خدا، بر گروه‌های عظیمی پیروز شدند؛ چراکه خداوند با صابران و استقامت‌کنندگان است.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: برای پیروزی و ظفر، در پی طاغوت‌های زمانه باشید، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿فَمَن یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَیُؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَی﴾ (بقره / 256)؛ (آن‌که پشت به مستکبران عالم کند و روی به خدا آورد، به حبل‌المتین الهی دست خواهد یافت.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: در برابر ابرقدرت‌های مجهز به سلاح اتمی نمی‌توان ایستاد و به پیروزی رسید، اما الهیات جنگ می‌گوید:

﴿لَا تَیْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لَا یَیْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْکَافِرُونَ﴾ (یوسف / ۸۷)؛

(شما از رحمت خدا مأیوس نشوید، فقط کافرین هستند که از رحمت خدا ناامید می‌شوند.)

ریاضیات جنگ می‌گوید: با کشته شدن فرمانده کل و حمایت نکردن عده‌ای از راه او، سامانه نظام از هم می‌پاشد، اما الهیات جنگ می‌گوید: با کشته شدن او و برگشت عده‌ای از مسیر او هیچ خللی به جبهه حق وارد نمی‌شود:

﴿وَ ما مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلی أَعْقابِکُمْ وَ مَنْ یَنْقَلِبْ عَلی عَقِبَیْهِ فَلَنْ یَضُرَّ اللَّهَ شَیْئاً وَ سَیَجْزِی اللَّهُ الشَّاکِرینَ﴾ (آل‌عمران/۱۴۴)

(اگر پیامبر(ص) بمیرد یا کشته شود و عده‌ای به عقب بازگردند، هرگز به خدا ضرری نمی‌زند.)

سخن آخر این‌که: ریاضیات جنگ، یک‌درصدِ کار است و ۹۹ درصد آن، الهیات جنگ است. ما برای آن یک درصد، باید صددرصد توانمان را بگذاریم تا خداوند آن ۹۹ درصد را به ما عطا کند.

در نهایت، این جنگ نمونه آشکار جدال الهیات و ریاضیات است؛ یک طرف با پیشرفته‌ترین امکانات، تجهیزات نظامی و فناوری به میدان آمده و طرف دیگر با اعتقاد و دلدادگی به قدرت لایزال الهی. پس خدایا، این ملت با توکل بر قدرت و عظمت تو، در مقابل تعدی و تجاوز همه مستکبران عالم ایستاده‌اند و چشم همه مستضعفان عالم به آن‌هاست؛ پس خود، با لطف و کرمت و امدادهای غیبی‌ات، هادی و حامی‌شان باش.

منبع: خبرگزاری رسمی حوزه

برچسب‌ها

مشهد

کربلا

کاظمین

مکه

مدینه

قم

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha