در سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، دانشگاههای ایالات متحده شاهد بزرگترین اعتراضات در تاریخ خود علیه خشونت اسرائیل نسبت به فلسطینیها بودند. این اعتراضات، که با سرکوب بیسابقهای همراه شدند، نشاندهنده نقطه عطفی در تاریخ حمایت از آزادی فلسطین در محیطهای آکادمیک آمریکا بودند. تعداد بیسابقهای از استادان بهصورت علنی از حقوق فلسطینیها دفاع کرده و به انتقاد از صهیونیسم و نسلکشی اسرائیل پرداختند.
در جریان این اعتراضات، با حمله دولت به معترضان بیش از ۳۰۰۰ دانشجوی معترض و دهها عضو هیئت علمی بازداشت یا تنبیه شدند. دانشجویان، استادان و کارکنان دانشگاهها با افشای اطلاعات شخصی، افترا و تهمتهای جدی مواجه شدند که در برخی موارد منجر به لغو پیشنهاد شغلی، اخراج یا تعلیق شده است.
مهمترین پرونده در این میان که به سرعت افکار عمومی جهان را به خود متوجه کرد، پرونده محمود خلیل، فعال ۳۰ ساله فلسطینی بود که درست قبل از تولد فرزندش دستگیر شد.
محمود خلیل، فعال فلسطینی، نویسنده و فارغالتحصیل دانشکده امور بینالملل و عمومی دانشگاه کلمبیا است. او پیش از این در امور توسعه و بینالملل با سازمان ملل متحد، دولت بریتانیا و چندین سازمان غیرانتفاعی در خاورمیانه همکاری داشته است.
در ماه مارس ۲۰۲۵ دولت ترامپ بهطور غیرقانونی خلیل را دستگیر کرد، او را هزاران مایل دورتر به بازداشتگاه ICE در لوئیزیانا منتقل کرد و تلاش کرد تا او را اخراج کند. او به دلیل رهبری تظاهرات علیه نسلکشی در غزه در دانشگاه کلمبیا، بهعنوان بخشی از سرکوب اعتراضات دانشجویی توسط دولت ترامپ، دستگیر شد.
ماجرای دستگیری خلیل سر و صدای زیادی در آمریکا به پا کرد؛ بسیاری در دفاع از او تظاهرات به راه انداختند و افکار عمومی علیه سیاستهای دولت ترامپ موضع گرفت. پرونده او خشم بسیاری را برانگیخت که چرا حمایت آنها از غزه میتواند دلیلی برای اخراج باشد.
پرونده محمود خلیل به نماد اعتراضات دانشجویی علیه تجاوز اسرائیل در غزه تبدیل شد و دولت ترامپ او را «تهدیدی برای امنیت ملی» خواند. اما خلیل در سخنانی در یک نشست پس از آزادی، با اشاره به فشارهای سیاسی گفت: «اینکه من امروز اینجا ایستادهام، پیامی روشن به همه سرکوبگران است؛ تمام تلاشها برای خاموشکردن صدای حامیان فلسطین شکست خورده است.»
مدافعان حقوق بشر و دانشگاهیان، این پرونده را «تهدید مستقیم به آزادی بیان» و بخشی از «لایحه ترامپ علیه فعالان دانشگاهی» خواندند. دستگیری خلیل حتی واکنشهایی را در میان جامعه یهودیان آمریکا در برداشت؛ دهها سازمان یهودی و استادان دانشگاهی بیانیههای محکومیت دستگیری را امضا کردند و آن را با «بازداشتهای سیاسی دوران مککارتی» مقایسه کردند. وکلا نیز استدلال کردند که بازداشت و اخراج خلیل صرفاً بابت موضعگیریهای ضداسرائیلیاش بوده و حق آزادی بیان را نقض میکند.
حالا یک سال و اندی پس از این ماجرا، انتشارات متروپولیتن بوکز، یکی از غولهای بزرگ انتشاراتی در جهان، خاطرات و روایت محمود خلیل از روزهای بازداشتش را در کتابی با عنوان «سرزمینی برای ایستادن نیست» منتشر کرده است.
«سرزمینی برای ایستادن نیست» که تازه چند روزی است به بازار نشر جهان راه پیدا کرده، گواهی آشکار و قدرتمند خلیل از اعتراض، شجاعت و حبس در آمریکا است.
محمود خلیل در این کتاب از دستگیری و حبس خود در یک بازداشتگاه در لوئیزیانا میگوید. این کتاب به چندین بخش اصلی تقسیم شده است، از جمله «تجربه بازداشت»، که در آن او تجربه شخصی خود از خشونت موجود در اداره مهاجرت و گمرک آمریکا را بیان کرده و به مواردی از ناپدید شدن ناگهانی در بازداشتگاههای مهاجرتی آمریکا اشاره میکند؛ «جنبه انسانی»، که بر روابط انسانی، حمایت متقابل و همبستگی بین بازداشتشدگان تمرکز دارد؛ و «آوارگی نسلی» که در آن او مصیبت خود را به تاریخ خانوادهاش مرتبط میکند، از اخراج آنها از فلسطین به اردوگاه پناهندگان در سوریه گرفته تا سفر به لبنان و در نهایت ورودشان به ایالات متحده که به آنها ثبات و حمایت وعده داده بود.
در فصل «بهای مخالفت»، خلیل تجربه خود را با مقامات مهاجرت و مبارزهاش برای آزادی بیان در دانشگاه مستند میکند. در فصل «بیتابعیتی»، خلیل سفر مداوم آوارگی اجباری و مبارزه جهانی برای یافتن پناهگاهی امن را بررسی میکند.
خلیل در کتاب خود بر رد شیوههای سرکوبگرانهای که آزادی بیان را هدف قرار میدهند، تمرکز میکند. او تأکید میکند که ماهیت سخنرانی که منجر به هدف قرار گرفتن او شده، صرفاً انتقاد از دولت نبوده، بلکه اساساً به اعتراض او و حمایت از غزه مرتبط بوده است.
خلیل از طریق ازدواج با شهروند آمریکایی، نور عبدالله، در سال ۲۰۲۳ اقامت دائم ایالات متحده را به دست آورد. او که در یک اردوگاه پناهندگان در سوریه از والدین فلسطینی متولد شده بود، قبل از سفر به ایالات متحده در سال ۲۰۲۲ برای تحصیل در دانشگاه کلمبیا، از طریق خانواده مادرش تابعیت الجزایری را به دست آورد.
کتاب با یک پرسش آغاز میشود: «آیا شما محمود خلیل هستید؟» این مصیبت زمانی آغاز شد که مأموران اجرای مهاجرت، خلیل را بهزور از خانهاش در نیویورک و همسر باردارش، نور عبدالله، خارج کردند و او را به چندین ایالت منتقل کردند تا در نهایت او را در یک اردوگاه بازداشت در لوئیزیانا مستقر کنند و قصد داشتند او را اخراج کنند. خلیل میگوید که «جرم» او اعمال حق آزادی بیان در دانشگاه کلمبیا و صحبت علیه قتلعام فلسطینیها در غزه بود.
خلیل در کتابش، درد، ناامیدی و ظلمی را که در بازداشتگاهها تجربه کرده، داستانهای ناپدید شدن شبانه بازداشتشدگان و روابط انسانی که تحت فشار و پر از امید و همبستگی شکل گرفته است، شرح میدهد. او همچنین جزئیات کیک زندان را که برای جشن تولد پسرش برایش درست شده بود، روایت میکند؛ پسری که مجبور بود از طریق تلفن از او مراقبت کند. خلیل برای اولین بار داستان برخی از همبندان خود را فاش میکند که از توجه عمومی که به او شده و موجب شده تا توجه افکار عمومی به بازداشتگاه نیز جلب شود، ابراز خوشحالی کردهاند.
خلیل در کنار روایت خود از بازداشتش، به تاریخچه خانوادهاش میپردازد که با آوارگی آنها از فلسطین به اردوگاه پناهندگان در سوریه آغاز شد. این کتاب سفر خانواده را در آوارگی و تبعید دنبال میکند و با فرار خلیل از سوریه با وقوع بحران سوریه و سپس نقلمکان او به لبنان به اوج خود میرسد.
این کتاب همچنین سالهای حضور خلیل در لبنان را روایت میکند، جایی که او در دانشگاه آمریکایی لبنان علوم کامپیوتر خواند و قبل از اینکه مدیر برنامه در سفارت بریتانیا در بیروت شود، با پناهندگان سوری کار کرد. او سپس در سال ۲۰۲۲ برای تحصیل در دانشگاه کلمبیا به ایالات متحده نقلمکان کرد.
این کتاب این مراحل مختلف زندگی نویسنده را به هم پیوند میدهد، از تاریخچه خانوادگی و تجربه پناهندگیاش گرفته تا دوران حضورش در ایالات متحده و مشارکتش در اعتراضات دانشجویی در دانشگاه کلمبیا علیه تجاوز اسرائیل به غزه، که در طی آن او بهعنوان سخنگو و مذاکرهکننده برجسته معترضان ظاهر شد.
به گفته ناشر، این کتاب نه تنها بر تجربه شخصی خلیل در بازداشت تمرکز دارد، بلکه داستان یک خانواده فلسطینی چند نسلی را روایت میکند که آوارگی و پناهندگی را تجربه کردهاند و پس از آن، تجربه خلیل در ایالات متحده و تهدید به اخراج را روایت میکند.
به باور منتقدان، «سرزمینی برای ایستادن نیست»، یک سند تاریخی فراموشنشدنی از مردی است که با این واقعیت روبهرو میشود که به هدف اصلی سیستمی تبدیل شده است که حقوق بشر را نادیده میگیرد؛ شهادتی افشاگرانه از مجازات برای آزادی بیان در سرزمینی که به مهد آزادی بیان معروف است. این کتاب به همان اندازه که در مورد مقاومت الهامبخش است، در مورد بیعدالتی نیز ترسناک است.
این کتاب ۲۰۸ صفحهای، اولین کتاب خلیل است که بیش از یک سال پس از آزادی او از بازداشت، که ۱۰۴ روز طول کشید، منتشر شده است.
نظر شما