این بازدید با هدف آشنایی شرکتکنندگان با مراحل تولید کاشی و صنایع چوب و نیز تکنیکهای اجرایی هنرهای وابسته به معماری اسلامی ـ ایرانی برگزار شد. شرکتکنندگان در بخش تولید کاشی، با نوع و ویژگیهای خاک، مراحل آمادهسازی مواد، فرایند پخت، انواع کورهها و تأثیر دما بر کیفیت محصول نهایی، آشنا شدند.
بازدید از کارگاه کاشی معرق، بخش دیگری از این برنامه بود. در این کارگاه، مراحل شکلگیری یک اثر معرق و ظرافتهای این هنر برای حاضران تشریح شد. همچنین تفاوت میان زمان و مهارت مورد نیاز برای تولید آثار سنتی و دستساز با ظرفیت و سرعت تولید صنعتی، مورد توجه شرکتکنندگان قرار گرفت.
در ادامه، حاضران از بخش طراحی و تولید کاشی هفترنگ بازدید کردند و با روند طراحی، آمادهسازی و تفاوتهای ساختاری و اجرایی این شیوه با تکنیک کاشی معرق آشنا شدند. کارگاه صنایع چوب نیز مقصد پایانی این برنامه بود که در آن، تکنیک معرق چوب و ویژگیها و کاربردهای چوبهای راش، گردو، عناب و دیگر گونههای مورد استفاده در این هنر معرفی شد.
تلفیق فناوری نوین و ظرافت هنر ایرانی
مدیرعامل شرکت آرایههای معماری رضوی، در حاشیه این بازدید در تشریح رویکردهای این مجموعه اظهار کرد: شرکت آرایههای معماری رضوی تلاش میکند همزمان با بهرهگیری از ظرفیت تجهیزات و فناوریهای نوین، اصالت، ظرافت و هویت هنر ایرانی را در تولیدات خود حفظ کند. استفاده از ماشینآلات صنعتی به معنای فاصله گرفتن از کیفیت هنری و دقت اجرایی نیست؛ بلکه این تجهیزات باید در خدمت ارتقای کیفیت، افزایش دقت و پاسخگویی بهتر به نیاز پروژههای معماری قرار گیرند.
مصطفی جعفریانی افزود: با اصلاح و بهینهسازی فضاهای تولیدی و استفاده از داراییهای راکد، بستر مناسبی برای استقرار ماشینآلات و تجهیزات نوین فراهم شده است. این تجهیزات در کنار دانش و مهارت نیروهای متخصص، موجب افزایش سرعت تولید و ارتقای کیفیت محصولات شدهاند، بدون آنکه ظرافتها و ارزشهای هنر اسلامی ـ ایرانی در فرایند تولید نادیده گرفته شود.
وی با اشاره به فعالیتهای جاری شرکت آرایههای معماری رضوی بیان کرد: در حال حاضر، اجرای تزیینات چوبی پروژه رواق امیرالمؤمنین (ع) در حرم مطهر رضوی، از مهمترین پروژههای در دست اجرای این مجموعه است. طراحی و اجرای مجموعه تزیینات چوبی این رواق با بهرهگیری از توان تخصصی هنرمندان، طراحان و نیروهای اجرایی شرکت، دنبال میشود.
جعفریانی با اشاره به اینکه طراحی و اجرای مجموعه تزیینات چوبی رواق امیرالمومنین با بهرهگیری از توان تخصصی هنرمندان، طراحان و نیروهای اجرایی شرکت دنبال میشود، خاطرنشان کرد: اجرای این پروژه بزرگ، ظرفیت ارزشمندی برای نمایش توانمندیهای تخصصی شرکت در حوزه صنایع چوب و هنرهای وابسته به معماری فراهم کرده است. توجه به جزئیات اجرایی، انتخاب مواد اولیه مناسب و حفظ تناسب میان کارکرد، استحکام و زیباییشناسی، از جمله ملاحظات اصلی در اجرای تزیینات چوبی رواق امیرالمؤمنین (ع) به شمار میرود.
پیوند شهروندان با دانش نهفته در بافت تاریخی
مدیر مکتب بافت مشهد، با اشاره به هدف برگزاری برنامه «پرسه در بافت» گفت: این برنامهها با هدف ایجاد ارتباطی نزدیکتر میان شهروندان و لایههای کمتر دیدهشده تاریخ، هنر و معماری شهر مشهد برگزار میشود. بازدید از مجموعههای تولیدی و کارگاههای تخصصی، به مخاطبان کمک میکند تا آثار معماری را تنها در قالب یک محصول نهایی نبینند و با دانش، مهارت و فرایند شکلگیری آنها نیز آشنا شوند.
مجتبی گیوهچی، افزود: شرکت آرایههای معماری رضوی یکی از مجموعههای فعال در حوزه تولید و اجرای عناصر وابسته به معماری اسلامی ـ ایرانی است و بازدید از کارگاههای آن، فرصت مناسبی برای شناخت زنجیره تولید کاشی، معرق و صنایع چوب فراهم آورد. این تجربه میدانی، درک مخاطبان از جایگاه هنرهای سنتی در بناها و فضاهای تاریخی را عمیقتر میکند.
مدیر مکتب بافت مشهد ادامه داد: هدف ما این است که «پرسه دربافت» صرفاً به بازدید محدود نشود، بلکه بستری برای گفتوگو، پرسشگری و یادگیری مستقیم باشد.
هنگامی که شرکتکنندگان از نزدیک با مواد اولیه، ابزارها، تکنیکها و زمان مورد نیاز برای تولید یک اثر آشنا میشوند، نسبت به ارزش مهارتهای هنری و ضرورت حفاظت از آنها نگاه دقیقتری، پیدا میکنند.
تجربه مستقیم در کانون برنامههای «پرسه در بافت»
کارشناس تسهیلگری نهاد فرهنگی مکتب بافت و پژوهشگر حوزه تاریخی شهر، گفت: برنامههای «پرسه در بافت» با هدف شناخت و تجربه مستقیم بافت تاریخی مشهد و ظرفیتهای آن در حوزه معماری، هنر، تاریخ، آیینها، مفاخر و میراث فرهنگی برگزار میشود و در هر برنامه، یک موضوع یا مقصد مشخص، در کانون توجه قرار میگیرد.
ملیحه کروخی، افزود: در این برنامه، اعضای مکتب بافت و جمعی از معلمان، مهندسان، عکاسان، مستندسازان و علاقهمندان هنرهای سنتی حضور داشتند.
هدف مکتب بافت این است که پرسه صرفاً یک بازدید نباشد، بلکه زمینهای برای یادگیری، گفتوگو و مواجهه مستقیم با بخشی از دانش و هنر موجود در شهر، فراهم کند.
وی، بیان کرد: در بازدید از شرکت آرایههای معماری رضوی، شرکتکنندگان توانستند فرایندهای تولیدی و تفاوتهای ساختاری میان کاشی معرق، کاشی هفترنگ و معرق چوب را از نزدیک مشاهده کنند. شناخت این تکنیکها به مخاطب کمک میکند تا هنگام مواجهه با آرایههای بهکاررفته در بناهای تاریخی و مذهبی، نگاه دقیقتری به زمان، مهارت، مواد اولیه و ظرافتهای اجرایی داشته باشد.
گفتنی است، چنین بازدیدهایی از شرکت آرایههای معماری رضوی، فرصتی برای آشنایی علاقهمندان با ظرفیتهای این مجموعه در حفظ، تولید و اجرای هنرهای وابسته به معماری اسلامی ـ ایرانی فراهم میکند و زمینه ارتباط بیشتر جامعه فرهنگی و هنری با فرایندهای تخصصی تولید کاشی و صنایع چوب را، گسترش میدهد.
نظر شما