در ادامه رفتوآمد سلسلهوار مقامات همسایه شرقی، تهران روز گذشته میزبان وزیر کشور پاکستان بود. با توجه به نوع بازیگری اسلامآباد در منازعه ایران و آمریکا، در نگاه نخست چنین رویدادی عجیب نیست. اما وقتی به تحولات غیرمنتظره منطقه، بهویژه درباره یمن نگاهی بیندازیم، بررسی پروندههای زیر بغل «سیدمحسن نقوی» اهمیت بیشتری مییابد.طبق اعلام منابع رسمی، مناسبات دوجانبه جزو محورهای رایزنی بوده که در شرایط جاری چنین هدفگذاری طبیعی است. تهران به سبب تنگناها در دریا، روی مرزهای زمینی و انتقال کالاها از چهار گذرگاه میرجاوه، پیشین، کوهک و ریمدان حساب ویژهای باز کرده است. در مقابل، پاکستانیها که به نفت و گاز خارج شده از خلیج فارس وابستگی حیاتی دارند، روی انعطاف تهران برای خروج محمولههای سوخت این کشور از تنگه هرمز امید بستهاند.
نقوی در جایگاه انتقال پیام
سخنگوی وزارت خارجه پیشتر تأکید کرده بود حضور مقام پاکستانی در ایران ارتباطی به مسئله میانجیگری با آمریکا ندارد و نیت، بررسی همکاریهای دوجانبه است. در ادامه برخی خبرگزاریها مانند تسنیم، این گونه تیتر زدند: «نقوی نه حامل پیامی است و نه تهران از طریق او پیامی ارسال خواهد کرد». فارغ از موضوع روتین جاری شده بر زبان اسماعیل بقایی، اتفاق مذکور در فضای جاری منطقه اهمیت دوچندانی دارد و نمیتوان آن را فقط به بررسی روابط طرفین محدود کرد. ازاینرو برخی با استناد به گفتههای اخیر دبیر شورای عالی امنیت ملی، دریافت یا انتقال پیام توسط نقوی را بعید نمیدانند. محسن رضایی در گفتوگو با الجزیره، اشاره داشت: «تهران شروط هفتگانه خود را از طریق میانجیهای قطری و پاکستانی به آمریکا منتقل کرده و اکنون منتظر واکنش ترامپ است». ماجد بن محمد العَنصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر نیز اخیراً اذعان کرده دوحه تقریباً دو هفته است که در حال تبادل ایدهها و پیشنهادها میان ایران و آمریکا برای از سرگیری مذاکرات است. الجزیره به نقل از یک منبع در وزارت کشور پاکستان تأکید دارد وزیر کشور عازم پایتخت ایران شده تا درباره تلاشهای میانجیگرانه و راههای پایان دادن به وضعیت بنبست گفتوگو کند. تعریف چنین نقشی برای مقام همسایه شرقی وقتی بیشتر معنا پیدا میکند که به تهدیدهای نظامی واشنگتن علیه تأسیسات هستهای ایران و انصارالله یمن که طی دو سه روز اخیر برجسته شده -روندی که احتمالاً در پس پرده خود ایده اعمال فشار بر جمهوری اسلامی با نیت انعطاف در مذاکره را هدفگذاری کرده - مد نظر داشته باشیم. با این حال درباره اثرگذاری چنین روندی ابهام وجود دارد، بهویژه برخی در فضای داخلی با زیر سؤال بردن تأثیرات چنین رفتوآمدهای دیپلماتیکی، به پایین آمدن قیمت نفت تا محدوده ۱۰۰دلار اشاره داشته و بازیگری پاکستان را در راستای اهداف واشنگتن تعبیر میکنند.
تمنای میانجی برای پادرمیانی تهران!
در کنار مسئله گفته شده، تحولات یمن میتواند یکی از مطالبات طرح شده از سوی پاکستان در دیدار با مقامات ایرانی باشد. پرونده یمن از دو جنبه برای اسلامآباد مهم است؛ در وهله نخست در فضایی که این روزها انصارالله پیشرفتهای سریعی داشته و حاکمان سعودی را به گوشه رینگ برده، انعقاد تفاهمنامه مکه، پاکستان را در محذوریت قرار داده است. پمپاژ اخبار دروغین توسط ریاض درباره حمله موشکی انصارالله به مکه که با تهییج افکار عمومی سبب برگزاری تجمعاتی در همسایه شرقی شده و از سویی نقش اسلامآباد در این پیمان دفاعی، اکنون بار سنگینی بر دوش پاکستان قرار داده و آنها را ناچار به موضعگیری و مداخله در بحران جاری کرده است. گفته میشود فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، اخیراً در تماس تلفنی با مقامات تهران نگرانیها درباره رخدادهای یمن را منتقل کرده و به گفته آناتولی از ایران خواسته از «نفوذ خود» در حل بحران استفاده کند و به نظر یکی از محورهای رایزنی نقوی بیارتباط با این مسئله نیست. اما تلاش میانجی برای پادرمیانی تهران در بحران مذکور که در آن، پاکستان خود را در موقعیت دشواری میبیند در حالی است که برخی احتمال انتقال پیام عربستان درباره تحولات یمن به ایران از سوی مقام پاکستانی را هم بعید نمیدانند. پیشتر «خواجه آصف» وزیر دفاع پاکستان اعلام کرده این کشور در بحبوحه نگرانیها، پیام ریاض را به ایران منتقل کرده و حضور نقوی در این باره قابل تعریف است.
در نهایت همزمان با افزایش تحرکات تروریستی در مرزها، رایزنی امنیتی در این باره میتواند یک مطالبه دوجانبه باشد. روز شنبه بود که در تهاجم افراد مسلح به یک ایست بازرسی در استان بلوچستان پاکستان، ۹نیروی پلیس کشته شدند. پس از آن، حمله انتحاری به مسجدی در منطقه کوهات استان خیبر پختونخوا پاکستان ۳۱کشته برجای گذاشت. در شرایطی که این روزها اقدامهای تروریستی و ضد وحدت در سیستان و بلوچستان ایران هم با گرای آمریکا و رژیم صهیونیستی شدت گرفته که آخرین آن ترور مولوی یوسف گرگیج، امام جماعت مسجد محمد رسولالله(ص) در زاهدان از سوی عناصر مزدور بود، همکاری نظامی و امنیتی ایران و پاکستان بیش از پیش احساس شده و در کانون رایزنیها قرار دارد.
خبرنگار: هدایت جاوید
نظر شما