ابعاد علمی امام هادی علیه السلام
حجت الاسلام دست پروری ضمن اشاره به الگو بودن ائمه معصومین علیهم السلام، امام هادی(ع) را در زمینه های مختلف الگو دانسته و در زمینه مقام علمی آنحضرت می گوید: امام، به مردم به ویژه به دانشمندان و اهل علم احترام فراوان می گذاشت. روایت شده است که روزی امام در مجلسی نشسته بودند و جمعی در آن مجلس حضور داشتند که دانشمندی از شیعیان وارد شد. به محض ورود این شخص به مجلس، امام از جای خود برخاست و به نشانه احترام به سویش رفت و او را نزد خود در بالای مجلس نشانید و با او مشغول صحبت شد. برخی از پیران از این برخورد امام ناراحت شده و اعتراض کردند و گفتند که بیش از حد او را تحویل گرفته اید. حضرت در پاسخ آنان فرمود: خداوند مؤمن دانشمند را بر مؤمن غیر دانشمند مقدم داشته، همچنان که مؤمن را بر غیر مؤمن برتری داده است. خدا به این مؤمن دانشمند برتری داده است.
این استاد حوزه ادامه می دهد : ایشان از بُعد علمی، مانند پدر بزرگوارشان امام جواد(ع) علما را در مناظرات مجاب می کردند و هر جا که بحث و مناظره ای نسبت به امام جواد و یا امام هادی علیهم السلام و سایر اهل البیت(ع) بود، طرف مقابل محکوم می شد و اگر قصد سویی داشت، خودش تحقیر می شد. برای نمونه می شود گفت که روزی یحیی بن اکثم در مجلس واثق خلیفه عباسی که جمعی از علماء و فقها حضور داشتند، سؤال کرد که چه کسی سر حضرت آدم (ع) را هنگامی که حج به جا آورد، تراشید؟ تمام حضار در پاسخ آن عاجز ماندند، واثق گفت: هم اکنون من کسی که جواب این سؤال را بدهد حاضر می کنم، سپس شخصی را بدنبال حضرت هادی (ع) فرستاد و وی را به دربار خلیفه دعوت کرد. امام نیز دعوت را پذیرفت و برای اظهار و بیان حقیقت به دربار واثق رفت. خلیفه پرسید: ای ابوالحسن به ما بگو چه کسی سر حضرت آدم را هنگام حج تراشید؟ امام فرمود: ای واثق، تو را به خدا سوگند می دهم که ما را از بیان و جواب آن معاف کنی، خلیفه گفت: ترا سوگند می دهم که جواب را بفرمایی! و آقا نیز برایشان توضیج داد که جبرئیل امین، از طرف خداوند، برای ایشان این کار را انجام داد.
اهتمام حضرت به رسیدگی به مشکلات و گرفتاری مردم
دست پروری درباره توجه امام هادی(ع) به مردم و تلاش برای رفع گرفتاری آنان ادامه داد: امام هادی (ع) بارها به داد مسلمین رسیده و برای رفع گرفتاریهای مالی آنها اقدام کردند. یکی از کسانی که امام (ع) بدهی اش را پرداخت کرده بود گفت: خدا بهتر میداند که رسالتش را در چه خاندانی قرار دهد.
حضرت فرمودند اشتباه پنداشتند آنها که گمان کردند که توسل غیرمسلمان به ما نتیجه نمی دهد؛ هر کسی که به ما توسل پیدا کند، نتیجه مثبت خواهد گرفت و به اهداف خود دست پیدا می کند.
باوری وجود دارد که پیدایش شیعه در ایران را به زمان صفویه ربط می دهد. اما واقعیت این است که حداقل در قرن سوم، شیعه در کل ایران پراکنده بود. در کتاب حیات فکری و سیاسی امامان شیعه؛ که در آن پسوندهای جغرافیایی تمام شیعیانی که به امام نقی (ع) نامه نوشته اند یا از آن حضرت نامه ای خطاب به آنها صادر شده، آمده؛ نشان می دهد که تنوع اسامی شهرهای مختلف در کنار اسم شیعیان امام نقی (ع) به قدری زیاد است که دیگر نمی شود این افراد را به یکی دو گروه خاص محدود کرد: قم، قزوین، اصفهان، همدان،کاشان، دیلم، اهواز، گرگان، نیشابور، اهواز، طالقان و ...
حتی گزارش هایی هست که امام نقی (ع) با برخی اصحاب، مثل علی بن مهزیار به زبان فارسی صحبت می کرد.
از امام نقی (ع) معجزات و کرامات زیادی نقل شده. از دعاهای برآورده شده تا پیشگویی های دقیق. اما مهم تر از همه این ها، امام نقی (ع) در بدترین شرایط، در حال محاصره در دل پادگان نظامی دشمن و در زمان آشوب و افول همه نظام های کهن، کاری کرد که شیعه، قوی تر هم بشود. معجزه امام نقی (ع) شاید همین باشد.
زیارت جامعه کبیره
استاد دانشگاه و حوزه از دیگر آثار مهم علمی امام هادی(ع) را مسئله زیارت جامعه دانست و ادامه داد: یکی از راههای ارتباط با خدا از طریق معصومین زیارت است. زیارت، مختلف است، بعضی از زیارت ها برای زمانهای خاصی آمده است،مثل زیارت عاشورا، زیارت عید غدیر، زیارت حضرت امیر یا مثلاً الان که ایام ماه رجب است، گفته اند که به هر زیارتگاهی رفتید این دعا که زیارت مخصوص ماه رجب است را بخوانید: «الحمدالله الذی اشهدنا مشهد اولیائه فی رجب و اوجب علینا من حقّهم ما قد وجب».
بعضی از زیارت ها مربوط به امام یا معصوم خاصی است مثلاً مخاطب زیارت وارث، امام حسین(ع) است. زیارت آل یاسین مربوط به امام زمان(عج) است.
اما بعضی از زیارت ها نه مقید به زمان است و نه به امام یا معصوم، این چنین زیارتهایی که جامع است و در تمام زمان ها می توانیم بخوانیم و برای همه معصومین می توانیم از این الفاظ استفاده کنیم، را زیارت جامعه می گویند. زیارت جامعه مختلف و متفاوت است که یکی از آنها زیارت جامعه کبیره است، این زیارتی طولانی است که با بیان امام هادی(ع) و یادگار علمی امام هادی(ع) است. یک دوره امام شناسی و اشارت به فضائل و مناقب ائمه علیهم السلام است و آنقدر فرازهایش از نظر جایگاه علمی و کمالات در سطح بالایی است که خواننده این زیارت را سفارش کرده اند قبل از خواندن این زیارت صد تکبیر و الله اکبر بگوید که مقام و جایگاه الوهیت و ربوبیت حضرت حق را در نظر داشته باشد، بعد مفاد زیارت جامعه را زمزمه کند و بیان کند.
امام هادی (ع) در این زیارتنامه به معرفی جایگاه و شناسایی ابعاد وجودی امامان علیهم السلام در نظام آفرینش و نقش هدایتگرانه آنان در به کمال رساندن استعدادها و سیراب کردن تشنگان از سرچشمههای زلال معرفت و دانش و ... پرداخته و در بیانی ژرف و قالبی رسا و عارفانه از گوشههایی از اسرار نهفته امامت پرده برداشته و تنها راه سعادت و دستیابی به کمال را در پیروی از آنان و چنگ زدن به ریسمان محبتشان و کناره گیری و بیزاری از دشمنانشان دانسته است.



نظر شما