بنا به نقل منابع و اسناد تاریخی، در تاریخ جنگ های گذشته، در بررسی جنگ های اسپانیا دو گروه سلطنت طلب و جمهوری خواه درگیر جنگ می گردند. سپاه جمهوری خواه به رهبری «ژنرال فرانکو» در چهار ستون از چهار جانب به شهر «مادرید» حلمه می برد و پیش از شروع حمله، ژنرال مولا (یکی از امرای قشون فرانکو) که فرماندهی حمله به مادرید را بر عهده داشته است، در پشت رادیو نطقی می کند و می گوید: «درست است که ما با چهار ستون از چهار سمت به مادرید حمله می بریم، ولی در حقیقت دارای ستون دیگری نیز هستیم و آن «ستون پنجم» ما در خود شهر است!».

فرمانده مدافعین متوجه ستون پنجم نشدند، و از آن غافل ماندند، و سرانجام در حساس ترین لحظه جنگ، طرفداران نامشخص مهاجمین که در داخل مادرید بودند، از پشت و درون به مدافعین (سلطنت طلب ها) حمله بردند، و در نتیجه شهر مادرید به دست مهاجمین (جمهوری خواهان) افتاد، از این زمان اصطلاح ستون پنجم در مورد دشمنان داخلی فرصت طلب به کار رفت، و در اسلام از آن ها به عنوان منافق یاد شده، که آسیب رسانی آن ها در مجموع، مرموزانه تر و بیشتر است و خطرسازی آن ها از دشمن بیرونی، کارسازتر می باشد.

خبرنگار: مصطفی لعل شاطری

منابع:
1- محمدی اشتهاردی، محمد. چرا؟، بوشهر: موعود اسلام، 1381.
2- کتابچی، محسن. کشکول جاویدان، مشهد: نشر الف، 1382.