در پایان تابستان هر سال آمار و ارقام غرق شدگان دریاهای کشور اعلام می‌شود؛ رقمی که در سال گذشته هزار و 72 نفر بود و از ابتدای امسال هم تا به حال 110 نفر برآورد شده است.
براساس آمارهای سازمان پزشکی قانونی 6/43 درصد از غرق شدگی‌ها در تابستان اتفاق می‌افتد که بیش از نیمی از آنها در دریای خزر هستند. اتفاقی که کارشناسان مرکز ملی اقیانوس شناسی معتقدند به خاطر ویژگی‌های خاص دریای خزر رخ می دهد که اگر به آن آشنا باشید، می‌توانید از غرق شدن نجات پیدا کنید.
شنا در دریا هرگز مانند شنا در استخر نیست و علاوه بر دانستن فن شنا و داشتن مهارت زیاد، باید ویژگی‌های آب دریا را هم شناخت. آب شور دریا در صورت برخورد با چشم، سوزش چشم دردناکی ایجاد می‌کند و تمرکز شناگر را کاملا از بین برده و او را در یافتن مسیر ساحل ناتوان می‌کند. در صورت ورود آب دریا به نای و ریه فرد، سرفه‌های شدیدی ایجاد می‌شود که عملاً شنا کردن را غیرممکن ساخته و شناگر کاملاً مستأصل می‌شود.
ضربات امواج دریا، فرد را با خود به این سو و آن سو برده، تمام توان و انرژی وی را می‌گیرد. گل آلود بودن آب‌های ساحلی دریای خزر موجب می‌شود که حتی با عینک شنا هم نتوان در زیر آب چیز زیادی مشاهده کرد و مثلاً ناحیه کم عمق را از عمیق تشخیص داده یا فرد در حال غرق شدن را در زیر آب یافت.
فردی که در چنین شرایطی به دام افتد، بسیار دشوار بتواند خود را از مهلکه نجات دهد.
ضمناً مطابق یک اصل، برای شنای افراد بالغ در آب‌های دریایی با عمق بیش از یک و نیم متر، نه تنها آنها باید فنون شنا را به خوبی بدانند، بلکه لازم است به توان فیزیکی و استقامت بدنی بالای خود نیز اطمینان داشته باشند، حتی با وجود مهارت بالا و توان بدنی فوق‌العاده هنوز هم دریا جای امنی برای شنا نیست.

متهم اصلی جریان‌های ساحلی
جریان‌های ساحلی خطرناک‌ترین و خاموش‌ترین قاتلان دریای خزر هستند. امواج دریا با حرکت به سمت ساحل حجم زیادی از آب را به طرف خشکی منتقل می‌کنند. این حجم وسیع آب باید دوباره به داخل دریا برگردد و به همین دلیل، در نقاطی از ساحل به صورت تقریباً غیر قابل پیش‌بینی، درون آب دریا آبراهه‌هایی به طرف دریا ایجاد می‌شود که در آن آب با سرعت زیادی بر خلاف جهت امواج (یعنی از سمت ساحل به سمت دریا) جریان پیدا می‌کند.
جریان شکافنده از بالا شبیه یک بادبزن دستی است که دسته آن به سمت ساحل و دهانه آن به سمت دریا قرار دارد. دسته این بادبزن بیشترین قدرت را دارد و صرف‌نظر از اینکه شناگر چقدر شنا بلد است یا چقدر توان جسمی دارد، عملاً برگشت او به سمت ساحل را غیر ممکن می‌کند و او را سریعاً با خود به داخل دریا می‌کشاند.
سرعت این جریان معمولاً از رکورد سرعت شنای المپیک هم بالاتر است؛ به این معنی که حتی بهترین قهرمان شنای المپیک هم نمی‌تواند بر خلاف آن شنا کرده و به طرف ساحل برگردد!
عرض جریان شکافنده بین 3 تا بیش از 60 متر، و طول آن به داخل دریا بسیار متفاوت است. گاهی فقط در ناحیه شکسته شدن امواج یا همان محلی که موج فرو ریخته و کف سفید رنگ تشکیل می‌دهد، قرار دارد و گاهی نیز تا ده‌ها متر به داخل دریا کشیده می‌شود.
جریان شکافنده الزاماً مختص دریاهای طوفانی و مناطق پرخطر نیست. خیلی وقت‌ها مردم در دریا مشغول شنا کردن بوده‌اند، همه چیز عادی و خوشایند به نظر می‌رسیده، اما در همین بین یک نفر در میان جریان شکافنده به سادگی و بی سر و صدا غرق شده است.

چطور فرار کنیم؟
اگر درون یک جریان شکافنده گرفتار شدید، قبل از هر چیز آرامش خود را حفظ کنید. دوم اینکه هرگز، هرگز و هرگز بر خلاف جریان شکافنده و به سمت ساحل شنا نکنید. این کار شما را کاملاً خسته می‌کند و وقتی از رمق افتادید به راحتی غرق می‌شوید، در عوض خود را روی آب نگاه دارید.

یک نکته مهم
اگر تشخیص دادید که کمکی به شما نخواهد رسید و باید با توان خود به طرف ساحل برگردید، همراه با امواج خود را به ساحل برسانید. هنگامی که امواج بزرگ به سمت شما می‌آیند، چند ثانیه نفس بگیرید و حدود یک متر زیر آب بروید تا از ضربه موج در امان بمانید.
توجه داشته باشید که ممکن است دوباره درون جریان شکافنده دیگری گرفتار شوید. در این هنگام نیز شک نکرده و به اجبار همراه آن به سوی دریا برگردید، ولی دوباره بر طبق اصول پیش گفته به سمت ساحل بازگشت کنید.