تحولات منطقه

قدس آنلاین_ هنگامه طاهری_ یک کارشناس: تردیدی نمی توان داشت که ارزش ها و هنجارهای یک جامعه با گذر زمان تغییر می کنند و رنگ دیگری به خود می گیرند اما برخی ارزشهای بنیادین هستند که همواره بنیادین می مانند. این ارزشها کم تر دچار جابجایی می شوند و تنها با توجه به وضعیت مردمان یک نسل سازگار می شود

پیشرفت سریع در ایران ساختار اجتماعی را در هم ریخته است/بهبود وضعیت سیاسی و اقتصادی در تعدیل آسیب های اجتماعی تاثیر گذار است
زمان مطالعه: ۱ دقیقه

* مردی با دستکاری رایانه زن جوانش قصد داشت برای طلاق به او نسبت ناروا بزند تا از پرداخت مهریه رها شود
*سه تبهکار با حمله شبانه به خانه زن جوان او را مورد آزار و اذیت قرار دادند
*مصرف شیشه در کشور افزایش یافته است
*مرد جنایتکار به خاطر علاقه به خواهر زنش همسر باردار خود را به قتل رساند
*اعتیاد در خوابگاه های دانشجویی
اینها موضوعات داستانهای تراژدی کتابهای مشهور پلیسی نیستند، بلکه اتفاقهایی هستند که در ایران رخ داده اند و بارها توسط رسانه ها اعلام شده اند.بخشی از اخباری هستند که در صورت ورق زدن روزنامه ها یا جستجو در اینترنت مخوف تر از اینها را می توانید بیابید.
اینها و حوادثی از قبیل رشوه و اختلاس و دزدی و ... آسیبهای اجتماعی رایج جامعه ما شده اند اگرچه بسیاری از این ناهنجاری ها در جوامع گوناگون مشاهده می شود و مختص جامعه ما نیست اما با توجه به صبغه فرهنگی و تمدنی ایرانیان وجود برخی از این ناهنجاری ها و آمار بالای برخی از آنها زنگ خطری است که باید دست اندرکاران وکارشناسان تا دیر نشده برای آن چاره جویی کنند.قدس آنلاین برای واکاوی بیشتر علل بروز این ناهنجاریها به گفتگو با تعدادی از کارشناسان پرداخته است که از نظرتان می گذرد
:

آسیبهای اجتماعی در ایران رو به تزاید است

 آسیب اجتماعی اعمال و رفتاری هستند که در چارچوب اصول اخلاقی نمی گنجند از همین رو کجروان سعی دارند کجروی های خود را از دید ناظران قانون ، اخلاق عمومی و نظم اجتماعی پنهان نمایند. اما باید در نظر داشت که از زاویه اجتماعی اگر به این آسیب های اجتماعی بموقع رسیدگی نشود افزایش جرم وجنایت را در پی دارد که مخرب انضباط اجتماعی است .
در حال حاضر جامعه ایران همچون سایر جوامع مدرن از یک طرف از زمینه های توانایی بخش برای تغییر مولفه های نامطلوب خود برخوردار است و از طرف دیگر با کژی ها و بدقوار گی های جدی روبه رو است. از همین رو پرفسور حسین باهر جامعه شناس  و عضو فرهنگستان علوم پزشکی به خبرنگار قدس آنلاین اظهار می دارد : طبق نظر سازمان بین المللی "لگاتوم" وضعیت آسیبهای اجتماعی در ایران، نسبتاً رو به تزاید است و از نقطه نظر شاخصهای سلامت اجتماعی در ردیف 102 کشورهای 141 گانه ای است که مورد مطالعه قرار گرفته شده است.
اما دکتر محمد جعفر ساعد جرم شناس در خصوص وضعیت آسیب های اجتماعی از قول درکیم می گوید: به تعبیر دورکیم، نابهنجاری در جامعه نه تنها وجودش مواجه با اشکال نبوده که چه بسا عاملی برای سالم سازی آن جامعه باشد. با این حال، آنچه که هر جامعه ای را نگران می کند، فراوانی این آسیب هاست.
دکتر ساعد در خصوص رسیدن ایران به وضعیت هشدار یا بحران در مورد برخی آسیبهای اجتماعی معتقد است که وضعیت هشدار شاید تلنگری باشد بر این که رو به مسیری هستیم که رفتارهای مجرمانه و ضداخلاقی هر روز شتاب گرفته و به پیش می رود و در نتیجه، باید به اصطلاح، کاری کرد.
وی می افزاید: این تدبیر اندیشی بدون تردید، همّ اجتماعی می طلبد و کوشش دوچندان دولت در کنار هم اندیشی و همکاری شهروندان؛ یعنی گویی مواجه با یک مثلثی هستیم که برون رفت از مشکل موجود، نیازمند توازن میان این سه ضلع است.
اما دکتر ابراهیم فیاض مردم شناس و استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران خاطر نشان می کند: جامعه ما به شدت رو به پیشرفت است و همین موضوع ساختار اجتماعی ما را به هم ریخته که مهم ترین آن خانواده است.
وی در این زمینه به عنوان نمونه به فرهنگ ارضاء غرایض جنسی اشاره می کند و می گوید: به این تغییر فرهنگ ماهواره و اینترنت را هم بیافزایید و ببینید مردم چگونه تحت تاثیر فرهنگ جهانی جنسی ناشی از سرمایه داری جهانی قرار گرفته اند؟به طوری که بخاطر مسایل جنسی قتل های گوناگون انجام می شود.

سایست،اقتصاد و آسیبهای اجتماعی
آسیب های اجتماعی که به تعبیر بعضی از اندیشمندان حاصل و معلول مستقیم انقلاب صنعتی هستند، در اکثر جوامع وجود دارند و تاثیرات خود را می گذارند. در واقع اقتصاد آلوده به سیاست تاثیر خود را بر جامعه می گذارد و باعث می شود جامعه از کارکردهای اصلی خود دور شود .
به اعتقاد پرفسور باهر : قطعاً مسائل سیاسی و اقتصادی و علاوه بر آنها، معضلات فرهنگی، زیرساز مسائل اجتماعی هستند و بهبود آنها موجب تعدیل این آسیبها می گردد.
دکتر ساعد نیز در همین زمینه اضافه می کند: مشکلات اقتصادی همراه با ایجاد فقر و بیکاری و گرانی و تورم و مواردی از این دست بوده و شهروندان را تا حد ممکن به تنگناهای مالی می کشاند و نتیجه این وضعیت، روی آوری به مسیرهایی نامبارک برای برون رفت از این وضعیت خواهد بود. از این روی است که رفتارهای مجرمانه و ضداخلاقی رو به فزونی می گذارد. از سویی دیگر، مشکلات سیاسی داخلی و بین المللی نیز به سهم خویش بر اوضاع و احوال داخلی یک جامعه نقش منفی خود را نمایان می سازد و ماحصل این نقش آفرینی منفی، اختلال در توازن اجتماعی می شود. اختلالی که بزودی زود بر خانواده ها تاثیر می گذارد. در این میان اگر این دو مشکل سیاسی و اقتصادی همزمانی داشته باشند، بیش از همه شاهد ناامیدی و یاس شهروندان خواهیم بود.
به اعتقاد دکتر فیاض وقتی بازسازی پس از جنگ آغاز شد _ در سال 68_ پیشرفت و توسعه افزایش یافت و همین پیشرفت چون ساختار اجتماعی را به هم ریخت نظام خانواده را به تدریج منهدم کرد.
وی در این زمینه می گوید: من همان موقع گفتم برای جلوگیری از فساد ناشی از این پیشرفت باید برنامه ریزی داشت ولی حالا ببینید چقدر آمار طلاق بالاست و آمار ازدواج سیر نزولی را طی می کند و حتی روابط جنسی بین زنان و مردان متاهل افزایش یافته.

وضعیت جامعه پذیری بچه های ایرانی

اگر چه دکتر ساعد معتقد است که کودکان جامعه ما دچار بیماری نیستند بلکه صرفاً در برهه ای زمانی هستند که به واسطه برخی مسائل سیاسی و اقتصادی، با اوضاع و احوال حساسی مواجه اند و برای برون رفت از این تب و تاب اجتماعی و غلبه بر آن، نیازمند توجه بیشتر هستند ، ولی دکتر فیاض تصریح می کند که در حال حاضربچه های ایرانی ارزشهای مشروع جامعه را درونی نمی کنند و دچار بحران شده اند .
این در حالی است که پرفسور حسین باهر تاکید دارد: فرزندان ما، یعنی متولدین 60 تا 90، نسل معاصر جوانان را تشکیل میدهند که ظاهراً خودشان بفکر چاره جوئی برای مشکلاتشان افتاده اند و صدالبته بعضی هایشان هم بجای حل مسأله خودشان را با اعمالی چون افسردگی، مهاجرت و فساد به انحلال می کشانند.

دکتر فیاض هم در این مورد می گوید: بچه ها ارزشهای مشروع جامعه را درونی نمی کنند و این از ساختار اقتصادی ناشی می شود. اقتصاد همه چیز را به رئالیسم سیاه تبدیل می کند یعنی اگر اقتصاد محوری در جامعه زیاد باشد مردم فقط برای پول ارزش قایل می شوند و این اتفاقی است که برای بچه های ما افتاده است.

آیا ارزشهای جامعه ما متزلزل شده؟

پرفسور باهر در خصوص بالا رفتن آمار جرایمی چون دزدی و اختلاس و رشوه و قتل و ...می گوید: بدیهی است این پدیده ها در اکثر جوامع در حال، رخداد است ولی تعدد و تنوع آنها در ایران "نوپدید" است.
به اعتقاد وی دلیل افزایش جرایمی این چنینی یکی سختگیری بیش از حدّ بالادستی ها و دوّمی رسانه های اجنبی است که مرتباً به بچه های ما در باغ سبز نشان میدهند.
دکتر محمد جعفر ساعد نیز اضافه می کند: به وضوح باید اذعان داشت که اگر آمار جرایم در وضعیت زمانی فعلی مان، افزایش یافته است، وابسته به یک علت نیست بلکه علل و عواملی در این زمینه دخیل بوده و تاثیرگذار هستند که برای کاهش آن، این علل و عوامل باید در راستای هم مدنظر قرار گیرند تا بر هم کنش داشته و از تاثیرگذاری منفی بر همدگیر بکاهند. مشکلات چند سال اخیر ما اعم از اقتصادی و سیاسی را نمی توان انکار کرد. این مشکلات چنان که می دانیم، کلی و عام اند و بسیاری از معضلات فعلی را می توان زیرمجموعه یکی از این دو قرار داد. مساله بیکاری بیش از پیش جوانان یا نبود یا کمبود فرصت های شغلی، جوان بودن جامعه ما، سرعت انکارناپذیر فناوری و دسترسی آسان به وسایل تکنولوژیک، بالا رفتن سرعت ارتباطات از رهگذر فضای مجازی، اطلاع یابی از سطح داشته ها در سایر جوامع و علم بر نداشته ها در جامعه خودی، در کنار ناتوانی مالی در ارضای خواست های فکری و بسیاری از دیگر مسائل تنها جلوه هایی از بروز وضعیت فعلی ماست.
وی اظهار می دارد: تردیدی نمی توان داشت که ارزش ها و هنجارهای یک جامعه با گذر زمان تغییر می کنند و رنگ دیگری به خود می گیرند اما برخی ارزشهای بنیادین هستند که همواره بنیادین می مانند. این ارزشها کم تر دچار جابجایی می شوند و تنها با توجه به وضعیت مردمان یک نسل سازگار می شود. آنچه اهمیت دارد این است که برخی گزاره هایی که در بالا اشاره کردم، به ویژه گزاره هایی که خانواده ها را در تنگنای مالی قرار می دهد، رهگذری دیگر برای اندیشه کردن در مورد فرزندان و کودکان نمی گذارد و همین نکته ناچیز، آسیب های بی پایانی بر این فرزندان و خانواده وارد می کند، خانواده ای که کوچکترین واحد اجتماعی است و جامعه محصول تجمیع آنهاست.
به گفته دکتر ساعد : تنها هنگامی می توان از این موقعیت های اجتماعی رهایی یافت و کالبد جامعه به آرامشی واقعی برسد که مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و مدنی در کنار هم مورد توجه قرار گیرند و برنامه ها و سیاست های اتخاذی یک جامعه همه این مقولات را در خود مورد توجه قرار داده باشد. چندان که در راستای هم به پیش روند و هر یک، دیگری را تحت پوشش قرار داده و از آن حمایت کند.

 

مشهد

کربلا

کاظمین

مکه

مدینه

قم

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha