به گزارش قدس آنلاین از اصفهان، این شهرستان با دارا بودن 36 هزار هکتار باغ، 12 هزار نفر کشاورز، 250 رشته قنات، 560 دهنه چشمه، 562 حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق در فاصله 160 کیلومتری جنوب استان اصفهان قرار دارد.
وجود این پتانسیل‌ها و ظرفیت‌های موجود، خود زمینه ساز ایجاد و توسعه بخش کشاورزی در این منطقه شده است به طوری که اکنون این شهرستان به لحاظ داشتن 36 هزارهکتار باغ و 33 هزار هکتار زراعت یکی از قطب‌های مهم و اصلی کشاورزی در کشور محسوب می‌شود.
سیب درختی از دو نوع “رد” و “گلدن” و همچنین سیب گلاب و محصولات زراعی همانند گندم و جو از جمله محصولات مهم بخش کشاورزی در منطقه سمیرم است که درحال حاضر کشت گندم، جو و سایر حبوبات در سمیرم به فراموشی سپرده شده و تنها سیب درختی به‌دلیل بازدهی مناسب، جای خود را در میان مردم این شهرستان بازکرده به‌طوری که اکنون 90 درصد مردم شهرستان به کشاورزی بویژه به پرورش سیب درختی مشغول هستند.
هنگامی که سیب سمیرم بر روی درختان سمیرم رخ نشان می دهد عطر و بوی خوش آن در فضای این شهر پیچیده و درختان پربار ازمحصول منتظر آن هستند که باغبان بارشان را بچیند، اما متاسفانه امسال به‌دلیل خشکسالی و کم آبی دیگر عطر و بوی خوش این محصول بسیار کم به مشام سمیرمی ها می‌رسد و درختان از بار محصول، سنگینی نمی‌کنند.
در سال‌های گذشته که هنوز خشکسالی به شهرستان سمیرم نیامده بود، سالانه به طور میانگین بیش از350 هزارتن سیب از باغات این شهرستان برداشت می‌شد که بیشتر این محصول علاوه بر توزیع داخلی جهت مصرف به کشورهای حوزه خلیج فارس و حتی کشورهای اروپایی نیز صادر می‌شد.
سیب سمیرم این روزها با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کند و به روایتی باید هزار چرخ بخورد تا در نهایت توسط کشاورزان تولید و به دست مشتری برسد. تداوم خشکسالی در شهرستان سمیرم که قطب مهم کشاورزی استان اصفهان به شمار می رود، طی سالهای اخیر وضعیت منابع آب این شهرستان را در معرض بحرانی جدی قرار داده است.
دراین رابطه مدیراداره جهاد کشاورزی شهرستان سمیرم در گفت و گو با "قدس آنلاین" می گوید: طی سال‌های پرآب میزان برداشت سیب این منطقه 350 هزارتن بود اما امسال پیش بینی می‌شود که تنها 170 هزار تن محصول سیب از باغات این شهرستان برداشت شود که از این میزان حدود 30 درصد درجه دو و70 درصد درجه یک (مرغوب) خواهد بود.
همت علی انصاری با بیان اینکه خشکسالی و کم آبی‌های دو سال گذشته خسارات و صدمات بسیاری را متحمل باغات و مزارع شهرستان سمیرم کرده است،می افزاید: طبق بازرسی‌های به عمل آمده در سال جاری از800 مزرعه کشاورزی سمیرم ، 120 مزرعه یعنی 40 درصد سطح باغات این شهرستان در معرض شدید کم آبی و خشکسالی به سر می برند که این مزارع به ستاد مدیریت بحران استان معرفی شده اند .
وی تصریح می کند: به منظور جلوگیری از هدر رفت آب در جوی‌ها و تسریع در آب رسانی از محل اعتبارات مازاد استانی 150 کیلومتر لوله گذاری و احداث کانال با اعتباری افزون بر 457 میلیون تومان در سطح باغات شهرستان سمیرم انجام شده است.
خشکسالی کشاورزان را بی انگیزه کرده است
میزان خشکی درختان و باغات شهرستان سمیرم بیش ازسال گذشته است به طوری که احتمال می‌رود 500 هکتار از مزارع سمیرم خشک شده باشد.
از سوی دیگردر سالجاری متاسفانه اعتباری برای مقابله با بحران کم آبی در شهرستان سمیرم به مدیریت جهادکشاورزی شهرستان تخصیص پیدا نکرد.
نماینده مردم سمیرم در مجلس شورای اسلامی می گوید: بر اساس آنچه که بر اثر خشکسالی از سطح باغات شهرستان مشهود است، می‌توان گفت که امسال کمتر از 5 درصد از باغات و مزارع شهرستان سمیرم براثر کم آبی خشک شده است.
سکینه عمرانی معتقد است: خشکسالی و کم آبی‌های سالهای گذشته در شهرستان سمیرم علاوه برتبعات اجتماعی ازجمله افزایش نرخ بیکاری و هم‌چنین افزایش مهاجرت مردم به سایر مناطق کشور به نوعی باعث کاهش انگیزه کشاورزان از تولید شده است .
خشکسالی سال گذشته و سال‌جاری سبب شده است تا بخش عظیمی از باغات سمیرم خشک شود و هم‌چنین سطح کیفیت محصول کاهش پیدا کند و از درصد اشتغال مردم این منطقه در این بخش کاسته شود که در نهایت این کاهش اشتغال باعت افزایش نرخ بیکاری در شهرستان سمیرم می‌شود.
نظارت 2500 هکتار از باغات شهرستان سمیرم با طرح APM
منابع عمده آب شهرستان سمیرم در موضوع آبیاری باغات، چشمه ها ، قنوات و چاهها هستند که آنها هم در سنوات گذشته با تداوم پدیده خشکسالی رو به کاهش رفته است.
طرح اصلاح و نوسازی باغات،عملیات بهداشتی باغات پس از برداشت محصول، مبارزه بیولوژیک و کنترل آفات و امراض و همچنین طرح ای پی ام درختی نیز از جمله اقدامات اداره جهاد کشاورزی شهرستان سمیرم طی سنوات خشکسالی است که با مدیریت جهاد کشاورزی و دبیری اداره بهبود تولیدات گشاهی در حال اجرا است.
مدیر اداره جهاد کشاورزی شهرستان سمیرم با اشاره به آغاز اجرای طرح" ای پی ام درختی" در این شهرستان بیان می کند: این برنامه از سال 1391 در مساحت 1650 هکتار آغاز شد و در سال 1392 به 2500 هکتار افزایش یافت.
همت علی انصاری ادامه می دهد: 14 هزار هکتار از باغات سیب شهرستان در اثر پدیده خشکسالی دچار تنش شده و با وجود همه تلاش‌های انجام شده حدود 5 درصد باغات به طور کامل خشک شده اند.
مدیر اداره جهاد کشاورزی شهرستان سمیرم تصریح می کند: شهرستان سمیرم با دارا بودن 36 هزار هکتار باغ سیب 52 درصد سطح باغات استان را دارد.
کارشناسان و صاحبنظران نیز براین باورند که از زمان آغاز خشکسالی(سال زراعی 86-87) تا سال زراعی 91-92 در مجموع 14 هزار هکتار از باغات شهرستان در اثر پدیده خشکسالی دچار تنش شدند .
از سوی دیگرحوزه پادنای وسطی و سفلی در سطح 640 هکتار از باغات و 232 هکتار از مزارع و نیز 200 هکتار از باغات حوزه پادنای علیا با بحران آب مواجه هستند.
بارش ها 10درصد از حد متوسط بالاتر بود اما دردی را دوا نکرد
در سنوات خشکسالی منابع آب شهرستان سمیرم در دو بخش زیر زمینی و سطحی به شدت کاهش پیدا کرده و در پی آن حجم سد حنا از 50میلیون متر مکعب در پایان فصل به 1.5 میلیون مترمکعب کاهش پیدا کرده است.
به گفته مدیر اداره امور منابع آب شهرستان سمیرم ، با توجه به شرایط توزیع آب امسال و شرایط فعلی سد حنا بر روی چاه های آب را راهکاری برای کنترل و مدیریت بحران آب برای سال آینده توصیف کرد و گفت: باید الگوی کشت و الگوی توزیع آب و همچنین ونش بندی رعایت شود تا بتوانیم بر بحران آب بخش کشاورزی و باغداری شهر خنا فائق آئیم.
رضا قدیری با اشاره به اینکه سد قره قاچ نیز قابلیت زیادی برای تامین آب کشاورزی قره قاچ دارد ولی آب این سدنیز در سنوات گذشته کاهش یافته است، ادامه می دهد: حجم کلی سد قره قاچ در سال جاری به هفده میلیون متر مکعب رسید در حالیکه توزیع آب این سد با 20 میلیون متر مکعب آغاز شد.
وی تاکید می کند : امسال علیرغم اینکه میزان بارش ها در شهرستان سمیرم 10درصد از حد متوسط بالاتر بود اما این میزان برای جبران آب کم کافی نبود و باز هم شاهد تداوم بحران بودیم.
مدیر اداره امور منابع آب شهرستان سمیرم گام های مؤثر برای کنترل آب موردنیاز باغات و زمین های کشاورزی را شامل : پرکردن چاههای غیر مجاز ،جلوگیری از اضافه برداشتهای آب و همچنین نصب کنتور های هوشمند بر سر چاههای آب می داند.
اشتغال بیش از 90 درصد مردم شهرستان سمیرم به کشاورزی
اکنون خشکسالی بلای جان باغ های کشاورزان سرزمین هزار چشمه شده است و بیش از 90 درصد مردم شهرستان سمیرم به کشاورزی اشتغال دارندکه با خشک شدن باغات زندگی مردم شهرستان نیز در آستانه نابودی قرار گرفته است.
اما در حالی که مدیراداره جهاد کشاورزی شهرستان سمیرم و حتی برخی کارشناسان اعلام می کنند حدود 5 درصد باغات سمیرم به طور کامل خشک شده است ، رییس سازمان نظام صنفی کشاورزی این شهرستان آمار ارایه شده را رد و تکذیب می کند و می گوید: عرصه کشاورزی سمیرم باغداری است و تنش خشکسالی باعث شده 30 درصد باغ ها خشک شوند.
حمید قربانی با اشاره به اینکه سمیرم از داشتن آب های زیرزمینی محروم است ، می افزاید: منابع آب سمیرم از چشمه ها است و جمع آوری آب چشمه ها محدود است ، از این رو چنانچه یکسال بارندگی نداشته باشیم چشمه ها از بین می روند.
وی با اشاره به اینکه استمرار خشکسالی باعث شده برخی چشمه ها نیز به طور کامل خشک شوند، ادامه می دهد: در حال حاضر سمیرم در معرض شدید خشکسالی قرار گرفته و برخی قنات های این شهر نیز خشک شده اند و این مسأله کاملا محسوس است.
رییس سازمان نظام صنفی کشاورزی سمیرم با ابراز تاسف از اینکه سوء مدیریت آب باعث شده که برای آب رودخانه ای که وارد سد حنا می شد ، مجوز بهره برداری بی رویه از آب صادر شود ، می گوید: زمانی که سد حنا احداث شد مجوزهای زیادی برای حفاری در منطقه منتهی الیه فارس صادر شد و این تصمیم کاملا اشتباه ظرفیت سد حنا را یک چهارم ظرفیت واقعی خود رساند.
وی معتقد است که خشکسالی خشک شدن کامل درخت نیست بلکه آبیاری که از طریق تانکر انجام می شود آب مورد نیاز درختان را تامین نمی کند و این خود یک آتش زیر خاکستر است و فقط اجرای پروژه های مطالعه شده با تخصیص اعتبارات مورد نیاز می تواند خشکسالی را برای همیشه در سمیرم خنثی کند.
نکته ای که حائز اهمیت است اینکه باغات نقشی اثرگذار در تعدیل آب و هوا و تولید اکسیژن دارند و وجودشان موجب خنک شده هوا در فصل تابستان می شود .
گسترش خشکسالی به آرامی صورت می گیرد و خسارت های گسترده ای بر نظام اقتصادی و زیستی تحت تأثیر تحمیل می کند، یکی از خسارات خشکسالی تقلیل پوشش گیاهی و فرسایش خاک در حوزه های آبخیز است.
اما خشکسالی های مداوم در سطح عرصه های منابع طبیعی تهدیدی جدی است وکاهش منابع آبی موجود، باعث افزایش ضریب آسیب پذیری درختان ، هجوم آفات و بیماری های گیاهی شده است و انتظار می رود مسؤولان مربوطه با عملی کردن راهکارهای مطالعه شده از خشک شدن روز افزود درختان جلوگیری کنند تا کشاورزان سمیرم بیش از این داغ درختان خشکیده شده را برقلب خود لمس نکنند.