محمد اقبال لاهوری در نهم نوامبر سال ۱۸۷۷ میلادی در شهر سیالکوت پاکستان دیده به جهان گشود. وی از همان ابتدای کودکی تحت تاثیر آموزه های دینی و قرآنی قرار گرفت و در سنین بالاتر به یادگیری ادبیات فارسی، عربی و اردو پرداخت.

وی در سال ۱۸۸۴ به شهر پنجاب پاکستان رفت و پس از طی سالهای دانشجویی خود توانست در رشته فلسفه  با احراز رتبه اول  به موفقیت های چشمگیری برسد، به گونه ای که پس از اتمام تحصیلات خود به استادی دانشگاه پنجاب برگزیده شد.

اقبال لاهوری، در سال ۱۹۰۵ میلادی به انگلستان سفر کرد و توانست در دانشگاه کمبریج به یادگیری عمیق فلسه بپردازد و در همین دانشگاه مقطع دکترا خود را با ارائه مقاله ای تحت عنوان «سیر فلسفه در ایران» به پایان رساند و سپس به موطن خود بازگشت.

این متفکر پاکستانی، چندین سال رئیس دانشکده مطالعاتی شرقی و مدیر گروه آموزشی فلسفه در دانشگاه پنجاب بود و در عین حال به کار وکالت دادگستری ها نیز می پرداخت اما به مرور زمان از این کار دست کشید و به سوی شرکت در فعالیت های سیاسی حرکت کرد و در سال ۱۹۲۸ به عضویت  مجلس قانونگذاری پنجاب درآمد.

او در نویسندگی و شاعری نیز مهارت و استعداد  فوق العاده ای داشت و آثار منظوم وی به زبان های فارسی و اردو از اصالت ادبی بالایی برخوردار است. وی در اثار خود تاکید فراوانی بر بازگشت مسلمانان  به هویت اسلامی داشت و در آثار خود به این مهم اشاره می کرد.

از جمله آثار وی به زبان فارسی می توان به اسرار خودی، پیام شرق، زبور عجم، رموز بیخودی، جاوید نامه و مسافر اشاره کرد.

اقبال لاهوری سرانجام در بیست و یکم آوریل سال ۱۹۳۸ میلادی بر اثر بیماری تنگی نفس و ضعف قلب چشم از جهان فرو بست.

باید اینکه حدود یک قرن از مرگ این اندیشمند توانا می گذرد اما نمی توان تاثیرات فرهنگی و ادبی اشعار اقبال لاهوری بر ایران را نادیده گرفت.همجواری کشور پاکستان با کشور ما نیز به این  تاثیر دامن زده و نزدیکی زبان فارسی با زبان اردو نیز  بر اهمیت این تاثیرات افزوده است.

 در همین راستا، ظهر امروز، مراسم بزرگداشت این شاعر و اندیشمند فقید پاکستانی در محل موسسه آموزشی اقبال لاهوری مشهد برگزار شد.

 حسین نوعی، رئیس ستاد مراسم بزرگداشت اقبال لاهوری در این راستا اظهار کرد: دو کشور ایران و پاکستان از گذشته های دور روابط فرهنگی و تاریخی فراوانی داشته اند که این امر نشان دهنده اهمیت عواملی به جز عوامل جغرافیایی در روابط بین دو کشور است.

وی رسالت ادامه راه این اندیشمند بزرگ را وظیفه ای بر دوش اندیشمندان امروزی دانست و تصریح کرد: در عصر حاضر رابطه میان دو کشور گستردگی بیشتری پیدا کرده و اندیشمندان امروزی نیز باید راه مرحوم اقبال لاهوری را ادامه داده و در راه آمیختگی شئونات اسلامی با زندگی مردم دو کشور بکوشند.

نوعی، در خصوص تغییرات دیدگاهی دانشگاه ها بیان کرد: در مراکز دانشگاهی هر دو کشور نیاز به بازگویی عقاید و نظریات این اندیشمند فقید داریم تا تغییر دیدگاهی علمی و تاریخی که مبتنی بر معارف اسلامی باشد، در دانشگاه ها رخ دهد.

 رئیس ستاد مراسم بزرگداشت اقبال لاهوری، پیرامون گوشزد کردن خطر هجمه فرهنگی غرب توسط این شاعر آگاه افزود: مرحوم اقبال همواره خطر هجمه فرهنگی غرب را گوشزد می کرد و سعی بر این داشت تا ملت مسلمان شبه قاره هند را در این راستا آگاه کند.

 در ادامه، یاور عباس، سرکنسولگر پاکستان در مشهد نیز اظهار کرد: دولت  پاکستان همه ساله نسبت به برگزاری مراسم بزرگداشت مرحوم محمد اقبال لاهوری اقدام می کند، چرا که روز بزرگداشت اقبال را روز استقلال پاکستان می داند.

وی افکار اقبال لاهوری را حلقه اتصال میان مردم ایران و پاکستان دانست و خاطر نشان کرد: امت اسلام باید پیام اقبال لاهوری را به خاطر داشته باشد و ملت ایران و پاکستان نباید حلقه اتصال خود را  که اندیشه های اقبال است، فراموش کنند.

یاور عباس، اندیشه اقبال را متعلق به تمام مردم جهان دانست و یادآور شد: مسلمان آزادی خواه جهان است و می تواند زمینه آزاد بخشی سایر ملل مسلمان را  فراهم کند.

سرکنسولگر پاکستان در مشهد پیرامون عقیده این اندیشمند بزرگ برای تشکیل دولتی اسلامی بیان کرد: این اندیشمند بزرگ همواره از  تشکیل یک دولت اسلامی مستقل در منطقه شبه قاره هند صحبت می کرد و سرانجام رویای وی در قالب استقلال پاکستان تحقق یافته است.

وی از دیگر عقاید اقبال لاهوری را توجه ویژه به شهر تهران عنوان کرد و گفت: اقبال لاهوری بر این عقیده بود که  تهران نیز باید همانند ژنو به عنوان مرکز  مراودات دولتمردان مشرق زمین قرار بگیرد تا تغییرات بین الملل در این منطقه از دنیا ایجاد شود.

یاور عباس، یکی از پیش بینی های اقبال لاهوری را پیروزی انقلاب اسلامی ایران دانست و تصریح کرد: اقبال لاهوری از قبل، پیروزی انقلاب اسلامی در ایران را پیش بینی می کرد؛ گویی او از گذشته پیروزی انقلاب اسلامی ایران را به چشم دیده است.

در ادامه این مراسم نیز احسان ارکانی، معاون توسعه مدیریت و منابع انسانی استانداری خراسان رضوی نیز اظهار کرد:  ملت های منطقه با بهره گیری از افکار آزادی خواهانه اقبال لاهوری توانستند از یوغ استعمار کشورهای غربی نجات پیدا کنند .

وی بازشناسی هویت های اسلامی را با الگو گرفتن از عقاید اقبال لاهوری ممکن دانست و تاکید کرد: بازشناسی هویت ملل اسلامی تنها با الگو گرفتن از عقاید اقبال لاهوری ممکن است و باید توجه داشت آنچه که سبب پیشرفت مردم منطقه شبه قاره هند شده، افکار و اندیشه های این شاعر فقید و ارزشمند بوده است.