بشر اولیه زمانی که هنوز کلام را کشف نکرده بود، برای انتقال هدف و مقصود خود به دیگران از ابزار وجودی بدن خود و از حرکات استفاده می‌کرد، از این رو نمایش (درام) یک وسیله ارتباطی کامل برای بازگو کردن وقایع روزانه و جریان‌های زندگی بود که بعدها برای یادآوری و کسب تجربه و سرگرمی همراه با دانش اندوزی مورد استفاده قرار گرفت، اما مهم‌ترین هدف آن آموزش و انتقال اندیشه و تجربیات بشر بوده است.
در این شیوه هنری است که بازیگر و مخاطب توأمان و همراه با هم به درک و شناخت از یک واقعه و پدیده نایل می‌شوند و لذتی متقابل را درک می‌کنند.
 مهم‌ترین عامل در ایجاد یک فرایند نمایشی تأثیرگذار، برخورداری از یک متن نوشتاری قدرتمند است که به فراخور اندیشه و هدفی که پشت آن نهفته است، می‌تواند ارتباط مؤثربا گروه مخاطب خود برقرار کند.
یکی از مهم ترین کارکردهای ادبیات نمایشی، جنبه تربیتی و آموزشی آن است، این مهم وقتی بیشتر به چشم می‌آید که توجه داشته باشیم، آموزش مستقیم و بی واسطه از سوی بسیاری از انسان‌ها مورد توجه و قبول قرار نمی گیرد و این مسأله در حیطه تعلیم و تربیت کودکان نمود و بروز بیشتری دارد؛ چون بچه‌‌ها معمولا از آنچه که به صورت فرمایشی و دستوری به آن‌ها ارایه شود، رو گردان هستند و در مقابل از جنبه‌های غیر مستقیم آموزشی استقبال بیشتری دارند که تأثیرپذیری بیشتری را نیز به همراه دارد.
اغلب کودکان از همان ابتدا برای برقراری ارتباط با دیگران از حرکات استفاده می‌کنند و بخش زیادی از تجربیات بچه‌‌ها در بازی‌های تقلیدی و نمادین آنان، درست زمانی که به ایفای نقش با عروسک‌های خود می‌پردازند، کسب می‌شود و دراین نقش، بازی کردن  بچه‌‌ها با عروسک‌ها و اشیای  در دسترس خود به صورت خلاق و بدون متن به صورت فی البداهه‌، دیالوگ(گفت‌وگو میان دو نفر) و مونولوگ(تک گویی) برقرار کرده و حالات و حرکات شخصیت‌ها را به نمایش می‌گذارند.
از خلال همین بازی هاست که بچه‌‌ها به درک و شناختی بیشتر و کامل تر از محیط پیرامون خود و نیز از شرایط و مناسبات اطرافشان می‌رسند و این خود نوعی کسب تجربه و دانش و راهی به سوی بزرگ شدن و به بزرگی رسیدن است و در واقع بسیاری از دانسته‌‌ها و رفتارها و اخلاقیات، انسان‌ها از همان دوره کودکی و با همان بازی‌های به ظاهر ساده اولیه با لوازم اطرافشان به وجود می‌آید و رفته رفته به شکل گیری شخصیت آن‌ها
منجر می‌شود.
با اتکا بر همین نیاز فطری است که از نمایش و بخصوص نمایش عروسکی به عنوان یک ابزار و واسطه مهم آموزشی و پرورشی در مقاطع سنی گوناگون می‌توان بهره برد.
نمایش عروسکی به دلیل ارتباط نزدیک با بازی تخیل دوره کودکی و قصه‌‌ها و داستان‌‌ها (ادبیات) نقش مهم و مؤثری در تعلیم و تربیت کودکان دارد؛ چون با استفاده از این هنر است که بسیاری از گفته‌‌ها و آموزه‌‌ها را می‌توان به بچه‌‌ها منتقل کرد، بدون اینکه آن‌ها احساس آموزش دیدن داشته باشند؛ زیرا بچه‌‌ها با عروسک‌ها ارتباطی عاطفی برقرار می‌کنند و از آنجا که به عروسک‌ها علاقه و باور دارند، آنچه را که از زبان و رفتار آن‌ها می‌بینند، بهتر می‌آموزند.
در واقع عروسک در دستان یک هنرمند تئاتر کودک ابزار و وسیله ای آموزشی می‌شود که بدون اینکه شعار بدهد و پند و اندرز بگوید، ساده و بی پیرایه با آنان ارتباط برقرار کرده و آنان را به کشف واقعیات رهنمون می‌شود.
اما همان طور که اشاره شد، نخستین و مهم‌ترین گام در ایجاد یک فعالیت نمایشی بهره بردن از یک متن قوی و برخاسته از اندیشه است. این مهم در حیطه کودک و نوجوان با توجه به اینکه مقصود از بیشتر آثار نمایشی برای این گروه مخاطب ارایه یک مفهوم و انتقال یک هدف است،ارزش و اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کسانی که در حیطه ادبیات نمایشی برای کودکان قلم می‌زنند، افزون بر رعایت نکات هنری و ادبی در نگارش این نوع ادبی‌، باید با دنیا و اندیشه‌های این گروه آشنایی کامل داشته باشند و خواسته‌های آنان را خوب بدانند تا متعاقب این دانسته‌‌ها آنچه را که می‌نویسند، به کار بچه‌‌ها بیاید.
نمایش و ادبیات نمایشی برای کودکان و نوجوانان می‌تواند کارکردها و اهداف متفاوتی را دنبال کند، از آن جمله:
اول، کشف و بارور کردن استعدادهای نهفته، تقویت  قوه تخیل و ابتکار کودکان و نوجوانان، طرح و بررسی نیازها و مشکلات و آشنا کردن آن‌ها با دنیای فانتزی و تخیل و افسانه و نیز حقایق و واقعیات دنیای پیرامون.
 دوم برآورده کردن نیازهای فکری و روحی و روانی کودکان با طرح و بررسی نیازها و مشکلات و ارایه رهنمودها و راه حل منطقی نمایش از طریق اجرا و همذات پنداری و نه به صورت مستقیم.
سوم، آماده سازی بنیادهای فکری و شخصیتی کودکان و نوجوانان برای طی کردن منطقی و مسؤولانه مراحل گوناگون زندگی.
استفاده درست و بجا  از این ابزار مهم و تأثیرگذار می‌تواند بسیاری از دشواری‌های آموزشی را آسان کند و جایگاه ویژه ای در نظام تعلیم و تربیت بیابد. به شرط آنکه توسط افرادی آموزش دیده که آشنایی کاملی با دنیای کودکان و نوجوانان نیز داشته باشند، انجام ‌شود.