امیدوار به اینکه هنوز بدون اینکه پشت به این دنیا کنی می توانی گوشه دنجی را برای خودت پیدا کنی و کار دلت را دنبال کنی. این خطوط را بعد از اینکه یکی از هنرمندان را دیدم و گفتگویی کوتاه با او انجام دادم می نویسم. امین سلطانخواه، هنرمندی است که توانسته در هیاهوی دنیای امروز دست به ابداع دو رشته هنری بزند. این هنرها سوخت نگارین و نور نگارین نام دارد.
او تاکنون در نمایشگاه های فراوانی شرکت کرده و جوایز زیادی را از جشنواره های معتبر از آن خود کرده است. بعضی از آثار خلق شده این هنرمند به روش سوخت نگارین را کاخ موزه سعدآباد تهران وابسته به سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور خریداری کرده است.
سلطانخواه که دانش آموخته رشته موسیقی از دانشگاه تهران است هنوز هم کار موسیقی را ادامه می دهد او ساز نی را می نوازد و در پی آشنایی با همین ساز توانسته هنر سوخت نگارین را که طراحی به وسیله سوزاندن روی سطح نی است، ابداع کند.
همه چیز از «نی» شروع شد
این هنرمند نی نواز در خصوص اینکه چه طور از هنر موسیقی به ابداع این هنر رسیده است، می گوید: من هم نوازنده نی هستم و هم سازنده این ساز. به هر حال همه هنرها در یک چرخه و به هم پیوسته هستند. وقتی نی ها را می ساختم و میله گرد داغ شده روی آن می گذاشتم و می دیدم رنگش قهوه ای شده به ذهنم آمد که به جای استفاده از رنگ قهوه ای روی نی را بسوزانم و با سوزاندن روی نی طرحی را که دوست داشتم روی نی می کشیدم. کم کم به جای نی از چوب استفاده کردم و کار طراحی با سوزاندن را روی چوب انجام دادم.
این هنرمند حتی ابزار لازم برای سوزاندن نی را هم خودش می سازد. او می گوید: این ابزارها کاملاً دست ساز است و جنس همه آنها از آهن است، البته در حال حاضر جای این ابزارها را هویه گرفته است. چون من در فضای خانه ام کار می کنم و کارگاهی تخصصی ندارم در خانه هم برای رعایت مسایل ایمنی از هویه استفاده می کنم.
سلطانخواه درباره سوخت نگارین توضیحات کامل تری می دهد. این هنرمند می گوید: سوخت نگارین در معنای کلام از دو واژه سوخت به معنای سوزاندن و نگارین به معنای زینت شده تشکیل شده است. به مفهوم هنری نقش آفرینی طرحها با استفاده از ابزار اثر گذار حرارتی روی نی و هرچیزی با پوشش سلولزی نظیر چوب، پارچه، کاغذ، چرم و... انجام می گیرد. حاصل اثر سوخت نگارین نی های مزین قلم نی های منقش تابلوهای نقاشی و ... می باشد.
مجموعه ای از هنرها
اما نقاشی روی نی سابقه طولانی در میان هنرها دارد. این هنرمند در خصوص سابقه این هنر می گوید: در قدیم با ابزارهای نوک تیز سطح نی را که پوشش نازکی است و از سلسیوم تشکیل شده خراش می دادند و آن را در حنا می خواباندند، آنگاه بافت سلولزی نی رنگ را به خود جذب می کرد؛ من این شیوه را از زاویه دیگری مورد استفاده قرار دادم و به جای خراش دادن آن را سوزاندم.
اما به گفته سلطانخواه، هنرمند سوخت نگار باید دستی در هنرهای دیگر هم داشته باشد تا بتواند اثر هنر خوبی خلق کند.این هنرمند معتقد است:هنرمند سوخت نگار کلکسیون و آلبومی از هنرها را باید با هم داشته باشد و همه را با هم تجربه کند. مثلاً خوشنویسی، تذهیب، نگارگری و حجم بداند و با مبانی قرآن هم آشنا باشد؛ همه اینها به خاطر این است که هنرهای ایرانی و اسلامی به هم پیوسته هستند.
مثلاً ما نمی توانیم از حافظ صحبت کنیم و از موسیقی بی اطلاع باشیم. یا از قرآن بگوییم و از کتابت و تاریخچه خط اطلاعاتی نداشته باشیم، اما در این هنرچون طرحی که بر روی چوب سوزانده می شود توسط دست انجام می شود و ماشین دخالتی ندارد هنرمند خودش باید طرح ابتدایی را روی چوب نقاشی کند و بعد آن را بسوزاند برای همین کسی که می خواهد وارد عرصه هنر سوخت نگاری شود باید خط، نقاشی، تذهیب، تشعیر، نگارگری، مجسمه سازی و کاشیکاری بداند؛ هرچه اطلاعات هنرمند بیشتر باشد توانایی و خلاقیتش در این کار بیشتر خواهد بود.
... اما نور نگارین...
این هنرمند در کنار هنر سوخت نگارین دست به ابداع هنر دیگری با عنوان نورنگارین زده است، وی در خصوص این هنر توضیح می دهد: این تکنیک هم ابداع خودم است با استفاده از این تکنیک من با نور خورشید نقاشی می کنم. گیاه نی وقتی در مقابل خورشید قرار می گیرند تغییر رنگ می دهد. من از این فرایند استفاده کردم و روی نی را نقاشی کردم. به این صورت که بعضی فضاها را پوشش می دهم که به آنها نور نتابد و بعضی فضاها را باز می گذارم. فضاهای باز نی، نور خورشید را جذب می کند و باعث ایجاد تغییر رنگ می شود. اما قسمتهایی که پوشیده شده است به همان صورت قبلی باقی می ماند و به این صورت روی نی نقش ایجاد می شود.
هنرمندی مستقل
امین سلطانخواه از آن دسته هنرمندانی است که مستقل است و از راه هنرش امرار معاش می کند. او در خانه اش کار می کند و با آنکه مجوز تدریس هم دارد اما به خاطر نبود یک مکان مناسب نمی تواند تدریس کند و تجارب هنری اش را در اختیار کسانی که به این نوع هنرها علاقه مندند قرار دهد.
او می گوید: پس از سه دهه که از کار هنری ام گذشته حالا به این نتیجه رسیده ام، هنرمند اگر بخواهد وقتش را تلف نکند باید از هیچ کس توقع مالی و حتی حمایت معنوی هم نداشته باشد و خودش به تنهایی کار کند.
هنر سوخت نگاری سلطانخواه امسال در سطح شهر مشهد دیده می شد و توسط شهرداری مشهد جزو المانهای نوروزی این شهر قرار گرفته بود. سلطانخواه در حال نوشتن کتابی در زمینه هنر سوخت نگارین که دلمشغولی اصلی این هنرمند است، می باشد. او تلاش می کند در این کتاب، تجارب سه دهه تلاشش در این زمینه هنری را به علاقه مندان به این گونه هنرها انتقال دهد.
نظر شما