وداع با آقای شهید ایران

قدس انلاین-ایرج قادری بازیگر و کارگردان سینما صبح امروز در بیمارستان مهراد تهران در گذشت.سینمای قادری اگرچه همیشه متعلق به سینمای بدنه بود اما از همین سینما بازیگرانی چون جمشیدهاشم پور و محمد رضا گلزار معرفی و معروف شدند.

ایرج قادری؛ کارگردانی که می خواست زنده بماند!
زمان مطالعه: ۱ دقیقه

به گزارش پایگاه خبری و تحلیلی قدس آنلاین ،مرحوم ایرج قادری متولد 1314 تهران، دارای تحصیلات ناتمام در رشته پزشکی و داروسازی است. وی فعالیت سینمایی را سال 1334 با بازی در فیلم «چهار راه حوادث» به کارگردانی مرحوم ساموئل خاچیکیان آغاز کرد. او سال 1341 شرکت سینمایی «پانوراما» را به همراه موسی افشار تأسیس کرد و در اردیبهشت 1391 به دلیل تشدید بیماری سرطان ریه در بیمارستان بستری شد و به دلیل همین بیماری سرانجام در نیمه شب یکشنبه 16 اردیبهشت ماه 1391 دار فانی را وداع گفت.
در نگاهی به کارنامه فعالیت این هنرمند همکاریهای بسیار زیادی با چهره های سرشناس سینمای ایران دیده می شود که بارز ترین آن اولین حضورش در فیلمی از مرحوم سامونل خاچیکیان بود. او پس از بازی در فیلم«چهارراه حوادث» در سال 1334 در بیش ازدر 70 فیلم سینمایی نقش ایفا کرد.قادری با فیلم«داغ ننگ»در سال 1344،فیلمسازی را شروع و 39 فیلم سینمایی-که 12 فیلم از آن‏ها پس از انقلاب ساخته شدند-را کارگردانی کرد.نکته‏ی قابل ذکر این است که در اغلب این آثار،قادری خود به‏ عنوان بازیگر نقش اول به ایفای نقش می‏پرداخت .
قادری بعد از انقلاب با تغییر شرایط فیلمسازی در ایران هم‏چنان در عرصه‏ی سینما حضور داشت و سعی نمود از موج سینماگران انقلاب عقب نماند و به ساخت آثاری به شدت شعارزده و تاریخ مصرف‏دار روی آورد و از سینمای مورد علاقه‏ی خود تا حدی فاصله گرفت.گرچه قادری و فیلمسازان هم‏ردیف او،در سینمای گذشته‏ی ایران منشاء تحول نبودند،اما سرانجام خود را به بدنه‏ی فعلی سینما پیوند دادند و کوشیده‏اند در چارچوب شرایط روز جامعه فیلم بسازند.
در نگاهی به سینمای ایرج قادری،اثار متنوعی می توان یافت که وجه مشترک همه آنها تعلق داشتنشان به سینمای بدنه است.که در ادامه به برخی آثار مطرح وی در سینمای بعد از انقلاب می پردازیم .

فیلم "دادا"محصول سال 1361 حکایت رویارویی‏ ارباب و رعیت را روایت می‏کند.قادری این تقابل را با محور قرار دادن نگاه مالکانه‏ی ارباب به نو عروسان روستا برجسته‏ می‏کند؛اربابی که طبق یک رسم نادرست و ستمگرانه، نوعروسان را به اختیار می‏گیرد.دادا که می‏خواهد عروسش‏ را مصون نگه دارد،علیه ارباب می‏شورد.این فیلم بیش‏تر براساس الگوی آثار پیش از انقلاب ساخته شد و از قواعد سینمای آن سال‏ها پیروی می‏کرد.
مهمترین والبته جذاب ترین اثر سینمای بعد از انقلاب قادری فیلم"تاراج" بود. «تاراج»با فیلمنامه‏یی از«علی‏رضا داوودنژاد»،محصول‏ سال 1363 است؛فیلمی که آن زمان در میان فیلم‏هایی‏ که در ارتباط با موضوع قاچاقچیان مواد مخدر و اعتیاد به گونه‏یی شعاری و اغراق‏شده بودند،دست کم از تأثیرگذاری خوبی برخوردار بود و«جمشید هاشم‏پور» را در ذهن مخاطبان با نام و شخصیت«زینال بندری» معروف کرد.
فیلم با تعلق به آثاری که به گونه‏یی مستقیم شعار می‏دهند،پیام خود را در سطح و به وضوح بیان می‏کرد و یک قاچاقچی مواد مخدر(زینال بندری)را در رویارویی‏ با اعتیاد پسرش قرار مداد؛رویارویی که به تحول زینال‏ و همکاری او با رییس اداره‏ی مبارزه با مواد مخدر منجر می‏شد.همراهی یک خلافکار و مأمور قانون بنا به‏ جهت‏گیری فیلمنامه،از پیش پا افتاده‏ترین اتفاقاتی است‏ که ظاهرا در آن زمان مورد پذیرش مخاطبان عام قرار می‏گرفت و پایانی قابل پیش‏بینی را به دنبال داشت.
علاقه قادری به ساخت اثار ملودارم در بیشتر اثارش نمود داشته است که نمونه بارز ان فیلم" می خواهم زنده بمانم" بود. فیلم می‏خواهم زنده بمانم محصول سال 1373 و بافیلمنامه‏یی‏ از«رسول صدرعاملی»است.ایده‏ی اولیه‏ی شکل‏گیری این‏ فیلم،مربوط به یک پرونده‏ی جنجالی جنایی که به سرانجامی‏ غیرقابل پیش‏بینی منجر شد برمی‏گشت.درونمایه‏ی پرونده‏ مربوط به مرگ نوجوانی بود که تمامی شواهد حکایت از قاتل‏ بودن نامادری‏ای داشت.
ابتدا قرار بود خود صدرعاملی فیلم را بسازد که‏ به دلیل نزدیک بودن به متن ماجرا و تحقیقات‏ میدانی،گزینه‏ی مناسبی به شمار می‏رفت،ولی‏ در نهایت ایرج قادری شروع به ساخت آن کرد.
فیلم با پررنگ کردن ابعاد نمایشی،به گونه‏یی همان‏ پرداخت شخصیت،روایت و حتی ویژگی‏های بصری‏ معمول در فیلمفارسی‏ها را در پی گرفت.این فیلم،کپی‏ آشکاری از فیلم مشهور«می‏خواهم زنده بمانم»با بازی‏ «سوزان هاوارد»بود.
استقبال گسترده‏ی مخاطبان عام از این فیلم که به‏ نوعی شروع دوباره‏ی کارگردانی ایرج قادری در سینمای‏ ایران به شمار می‏رفت،باز هم او را به‏عنوان فیلمسازی‏ عامه‏پسند مطرح کرد و صد البته حضور بازیگران مطرحی‏ مثل فرامرز قریبیان و فاطمه گودرزی نیز در پرفروش شدن فیلم بی‏تأثیر نبود.
گرچه که پایان فیلم بر مبنای حقیقت شکل می‏گیرد، اما باید در نظر داشت که دنیای درام اندکی با دنیای واقعی‏ تفاوت دارد و این وظیفه‏ی کارگردان است که برای پایان‏ داستانش یک دلیل منطقی و پذیرفتنی ارایه دهد.در این فیلم،خودکشی نوجوان بدون هیچ علت و استدلال‏ خاصی رخ می‏دهد و مخاطب در بهت چرایی این ماجرا انگشت به دهان می‏ماند.
قادری چند رویه های را در دیگر اثارش همچون : پاتو زمین نذار، محاکمه ، آکواریوم ، چشمان سیاه، سام و نرگس، شهرت، طوطیا، پنجه در خاک، نابخشوده، و ... ادامه داد.او سعی کرد با نگاه خاص خود به سینما فعالیتش را ادامه و در واقع زنده بماند.
 

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha