آغاز سال تحصیلی برای خانوادهها همیشه با فهرستی از هزینهها همراه است، هزینههایی که در سالهای اخیر و همزمان با افزایش قیمت کالاها و فشارهای معیشتی، اهمیت بیشتری پیدا کردهاند، در چنین شرایطی، حتی یک هزینه ظاهراً کوچک نیز وقتی برای یک یا چند دانشآموز تکرار شود، میتواند به بخش قابل توجهی از مخارج خانواده تبدیل شود.
لباس فرم مدارس یکی از همین هزینهها است؛ موضوعی که در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما پشت آن مجموعهای از تصمیمها درباره رنگ، پارچه، مدل، قیمت، تولیدکننده، نحوه سفارش و شیوه توزیع قرار دارد.
امسال نیز در کهگیلویه و بویراحمد از ماهها قبل جلسات مربوط به لباس فرم مدارس با حضور دستگاههای مختلف برگزار شده و درباره نوع پارچه، رنگ لباس مقاطع مختلف، قیمتگذاری و نحوه تولید تصمیمگیری شده است.
قانون چه میگوید؛ لباس فرم اجباری است یا خرید سالانه آن؟
اصل استفاده از لباس فرم در مدارس، با هدف ایجاد نظم، هماهنگی در پوشش دانشآموزان و ساماندهی فرایند تهیه پوشاک مدارس دنبال میشود، اما این موضوع با الزام خانواده به خرید لباس جدید در ابتدای هر سال تحصیلی تفاوت دارد.
بر اساس اعلام آموزش و پرورش کهگیلویه و بویراحمد، دانشآموزان تا سه سال الزامی برای خرید لباس فرم جدید ندارند و در صورتی که لباس سالهای گذشته همچنان مناسب و قابل استفاده باشد، میتوانند از همان لباس استفاده کنند.
بنابراین آغاز مهرماه به خودی خود به معنای الزام خانواده به خرید لباس جدید نیست و مدرسه نباید صرفاً به دلیل شروع سال تحصیلی جدید، خانواده را به خرید مجدد پوشاک مدرسه مجبور کند.
این موضوع در شرایط اقتصادی امروز اهمیت بیشتری پیدا میکند زیرا خانوادهها همزمان با هزینههای تحصیل، نوشتافزار، کیف و کفش، سرویس مدارس و سایر مخارج، باید توان مالی خود را برای ماههای پیش رو نیز مدیریت کنند، از همین رو، مسئله لباس فرم فقط مسئله یک دست لباس نیست؛ مسئله، صیانت از جیب خانوادهها در کنار رعایت نظم مدرسه است.
دانشآموزان از آنچه در بازار میبینند میگویند
هانیه دانشآموز یاسوجی در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره کیفیت لباس فرم مدارس گفت: ما خودمان پارچه بخریم و بدهیم بدوزند بهتر است، چون جنس و کیفیت این پارچهها مثل پلاستیک است و راضی نیستیم.
وی افزود: قیمتها نسبت به پارسال خیلی زیاد شده و جیبها خالی است، هزینههای مدرسه آنقدر زیاد شده که دیگر نمیدانیم به فکر درس خواندن باشیم یا کار کردن و جیبهای خالی پدرمان.
این دانشآموز با اشاره به هزینهای که برای تهیه لباس فرم پرداخت کرده است، گفت: من تهیه کردم چون مجبور شدم و یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان پرداخت کردم.
روایت این دانشآموز، یکی از نشانههای مطالبهای است که امسال در آستانه بازگشایی مدارس بیشتر شنیده میشود، خانوادههایی که از یک سو با افزایش هزینههای زندگی مواجهاند و از سوی دیگر با مجموعهای از هزینههای مرتبط با آغاز سال تحصیلی روبهرو هستند.
خیاطها میان قیمت مصوب و گلایه خانوادهها
انصاری، خیاط لباس مدارس، در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره رنگ و پارچه لباسهای امسال اظهار کرد: رنگ لباسهای پسرانه قهوهای است و برای دختران ابتدایی رنگ ارغوانی در نظر گرفته شده است.
وی درباره قیمتها گفت: قیمت لباس ابتدایی حدود یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان است و برای سایز بزرگتر به حدود یک میلیون و ۳۱۰ هزار تومان میرسد و برای مقاطع متوسطه نیز قیمتها حدود یک میلیون و ۶۰۰ تا یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان است.
این خیاط با اشاره به وضعیت مراجعه خانوادهها افزود: نسبت به پارسال مراجعهکنندهها کمتر بودند که بخشی از آن به شرایط جنگی و نامشخص بودن وضعیت برگزاری کلاسها مربوط میشود.
وی ادامه داد: خانوادهها از جنس پارچه و رنگ پارچهها ناراضی هستند.
انصاری با اشاره به نحوه معرفی تولیدیها گفت: اولویت با تولیدیهای درون شهری است و تولیدیهای حاشیه شهر مشتری کمتری دارند و کمتر به خانوادهها معرفی میشوند.
وی درباره نحوه انتخاب محل خرید لباس نیز گفت: مدارس باید اولویتبندی شوند و فقط جاهایی که مشخص شدهاند میتوانند لباس را عرضه کنند، اما اگر آنجا دوخت بد یا افزایش قیمت و جنس نامناسب تحویل داد، خانوادهها میتوانند برای خرید لباس فرم به تولیدی دیگری مراجعه کنند.
این خیاط با انتقاد از نحوه توزیع سفارشها گفت: وقتی دوخت و مدل و جنس همه یکی است، اگر فقط از یک تولیدی استفاده شود به تولیدکنندههای نزدیک مدرسه ظلم میشود زیرا تولیدیهایی که کنار مدرسه هستند نیز ظرفیت دارند، اما گاهی خانوادهها به تولیدیهای داخل شهر فرستاده میشوند.
وی درباره کیفیت پارچهها نیز گفت: پارچهها درجه دو و سه هستند و خانوادهها از رنگ قهوهای ناراضیاند، اما نسبت به قیمت و شرایط اقتصادی و گرانیها، جنس لباس قابل تهیهتر است.
از پارچه های درجه دو و سه تا نارضایتی خانواده ها
خادمی، دیگر خیاط لباس مدارس نیز در گفتوگو با خبرنگار مهر گفت: در کل استان رنگ لباسها یکسان است؛ قهوهای برای پسران و ارغوانی برای دختران.
وی با بیان اینکه قیمتها متناسب با جنس تعیینشده است، افزود: قیمتها نسبت به جنسی که دارند خوب است و مردم بیشتر میتوانند آن را تهیه کنند.
پژمان ادامه داد: مشتری خوب است و تقریباً مثل سالهای گذشته است، اما به دلیل گرانی مجبوریم از جنسهای درجه دو و سه استفاده کنیم، چون نرخ و پارچهای که به ما معرفی کردهاند همین است.
وی اضافه کرد: والدین از رنگ قهوهای و جنس پارچه ناراضی هستند.
۳۶ تولیدی برای لباس مدارس
رئیس اتاق اصناف شهرستان بویراحمد در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به فرایند ساماندهی لباس فرم مدارس اظهار کرد: موضوع لباس مدارس از فروردینماه با حضور نمایندگان اتاق اصناف، اتحادیه خیاطان، آموزش و پرورش، صنعت، معدن و تجارت، تعزیرات حکومتی و استانداری در جلسات متعدد بررسی شد.
مهرداد الهی افزود: نوع پارچه، رنگ لباس مقاطع مختلف تحصیلی، قیمتگذاری و نوع دوخت در این جلسات مطرح و درباره آنها تصمیمگیری شد.
وی تصریح کرد: حدود ۳۶ واحد تولیدی از طرف اتحادیه به آموزش و پرورش برای تولید لباسها معرفی شدهاند.
رئیس اتاق اصناف بویراحمد درباره انتخاب تولیدیها گفت: مرکز خاصی از طرف ما اعلام نمیشود و بعضاً مدارس خودشان با رایزنی واحد تولیدی را انتخاب میکنند.
وی افزود: موضوع عملکرد مدارس مربوط به آموزش و پرورش است، اما چنانچه در خصوص قیمت یا سایر موارد صنفی تخلفی صورت گیرد، ما به جد برخورد خواهیم کرد.
الهی با تشریح جلسات برگزارشده گفت: معمولاً در ابتدای هر سال در خصوص پوشاک مدارس جلسات متعددی از طرف اتحادیه و مجموعه ادارات دستاندرکار برگزار میشود، امسال نیز از ماههای ابتدایی سال این موضوع در دستور کار قرار گرفت و با حضور نمایندگان آموزش و پرورش، اتحادیه، اتاق اصناف، تعزیرات حکومتی، استانداری و سازمان صنعت، معدن و تجارت جلسات متعددی برگزار شد.
وی ادامه داد: در این جلسات موضوعات مختلف از جمله انتخاب پارچه، چگونگی توزیع، نحوه دوخت لباسها و قیمتگذاری بررسی و درباره آنها تصمیمگیری میشود.
رئیس اتاق اصناف بویراحمد با اشاره به سیاستهای مربوط به پوشاک مدارس گفت: با توجه به سیاست وزارت آموزش و پرورش و مسئولان کشوری و استانی در خصوص تولید و تهیه پوشاک مدارس و ایجاد حس برابری برای همه اقشار جامعه، در مقاطع مختلف رنگ پارچه و نوع پارچه انتخاب و به خیاطان و تولیدکنندگان اعلام میشود و آنها ملزم به رعایت این موارد هستند.
الهی درباره سامانه ثبت تولیدکنندگان نیز گفت: امسال سامانهای از سوی آموزش و پرورش معرفی شد که تولیدکنندگان باید در آن خودشان را معرفی میکردند و میزان توان تولید، تعداد نیروی کار و ظرفیت کلی تولید خود را اعلام میکردند.
وی افزود: وظیفه ما معرفی واحدهای تولیدی است و امسال بر اساس صورتجلسات، ۳۶ واحد تولیدی و خیاطی را در شهرستان بویراحمد به آموزش و پرورش معرفی کردیم.
الهی تأکید کرد: این واحدها باید دارای پروانه و صلاحیتهای لازم باشند و آموزش و پرورش و مدارس نیز باید سفارشها را به صورت عادلانه و بر اساس میزان توان تولید هر واحد صنفی توزیع کنند.
وی درباره سقف سفارش تولیدیها گفت: یکی از مصوبات ما این بوده که هیچ واحد صنفی بیش از سه هزار دست لباس سفارش نگیرد.
کیفیت و قیمت همزمان بررسی میشود
مدیرکل تعزیرات حکومتی کهگیلویه و بویراحمد نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره نظارت بر بازار لباس مدارس اظهار کرد: تعزیرات حکومتی مرجع رسیدگیکننده است و در گشتهای مشترک با سایر دستگاهها، موضوعات مربوط به بازار را بررسی میکنیم.
سید حمزه لقمانی افزود: گشتهای مشترک از ابتدای شهریورماه آغاز شده و تا ۱۱ مهرماه ادامه خواهد داشت و لباس مدارس نیز از جمله مواردی است که در اولویت کاری قرار گرفته است.
وی ادامه داد: با حضور سایر دستگاهها بازار را پایش میکنیم و اگر تخلفی در زمینه کیفیت یا کمیت مشاهده شود، به موضوع ورود خواهیم کرد.
مدیرکل تعزیرات حکومتی استان تصریح کرد: واحدهای صنفی که تخلف کردهاند، با جریمههای سنگین مواجه شدهاند و اگر فردی نسبت به نرخ مصوب حقوق مصرفکننده را رعایت نکند یا کیفیت و کمیت کالای عرضهشده با موارد تعیینشده انطباق نداشته باشد، قطعاً با آن برخورد میشود.
وی تاکید کرد: در مواردی که موضوع کیفیت، کمیت یا مغایرت کالای تحویلی مطرح باشد، موضوع میتواند تحت عنوان تخلفاتی مانند تقلب مورد رسیدگی قرار گیرد و حتی تعطیلی مرکز نیز در چارچوب مقررات قابل اعمال است.
لقمانی با تأکید بر ضرورت افزایش نظارت در روزهای پایانی شهریور گفت: با توجه به نزدیک شدن به مهر و افزایش حجم مراجعه خانوادهها به واحدهای تولیدی، نظارتها باید بیشتر شود زیرا ممکن است برخی واحدها برای تحویل سریعتر لباس دانشآموزان، کیفیت را کاهش دهند یا نرخنامهها را رعایت نکنند.
وی از خانوادهها خواست تخلفات را از طریق شماره ۱۳۵ سازمان تعزیرات حکومتی اعلام کنند.
مدرسه حق اجبار به خرید سالانه لباس ندارد
مدیرکل آموزش و پرورش کهگیلویه و بویراحمد هم در جریان برنامههای پروژه مهر و ساماندهی امور مدارس، بر ضرورت رعایت ضوابط مربوط به آغاز سال تحصیلی و کاهش دغدغه خانوادهها تأکید کرده است.
ایوب رضایی در چارچوب برنامههای پروژه مهر، ساماندهی امور مدارس و رعایت ضوابط مربوط به خدمات دانشآموزی را مورد تأکید قرار داده و موضوع لباس فرم مدارس نیز در همین چارچوب دنبال شده است.
وی تاکید کرد: طرح و رنگ لباس فرم مدارس برای سال تحصیلی جدید نباید به صورت خودسرانه از سوی مدارس تغییر کند و فرآیند تهیه لباس باید در چارچوب ضوابط و مصوبات مربوط انجام شود.
رضایی همچنین بر ضرورت برنامهریزی برای آغاز منظم سال تحصیلی و کاهش دغدغههای خانوادهها تأکید کرده است؛ موضوعی که در کنار ساماندهی ثبتنام، سرویس مدارس، سازماندهی نیروی انسانی و آمادهسازی فضاهای آموزشی، در برنامههای پروژه مهر استان دنبال شده است.
دانش آموزان تا سه سال الزامی برای خرید لباس فرم جدید ندارند
رئیس انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش کهگیلویه و بویراحمد در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر ضرورت رعایت حقوق خانوادهها گفت: دانشآموزان تا سه سال الزامی برای خرید لباس فرم جدید ندارند و چنانچه لباس فرم سالهای گذشته همچنان مناسب و قابل استفاده باشد، دانشآموز میتواند از همان پوشاک استفاده کند.
نوید توکل افزود: این رویکرد با هدف حمایت از خانوادهها، کاهش هزینههای غیرضروری و رعایت حقوق دانشآموزان دنبال میشود و مدارس باید نسبت به اجرای آن توجه جدی داشته باشند.
توکل با اشاره به بازدید از واحدهای تولیدی لباس فرم دانشآموزان اظهار کرد: هدف از این بازدیدها بررسی روند تولید و تقویت نظارت بر کیفیت لباس فرم دانشآموزان است.
وی تصریح کرد: در این بازدیدهای میدانی، کیفیت پارچه، نحوه دوخت، مراحل آمادهسازی پوشاک، تناسب مدل لباس با مقاطع مختلف تحصیلی و ظرفیت تولید واحدهای طرف قرارداد مورد بررسی قرار گرفت.
رئیس انجمن اولیا و مربیان آموزش و پرورش کهگیلویه و بویراحمد، کیفیت مطلوب و قیمت مناسب را از مهمترین مطالبات خانوادهها دانست و افزود: نظارت بر کیفیت و قیمت، رعایت استانداردهای لازم در تولید، توجه به توان اقتصادی خانوادهها و جلوگیری از تحمیل هزینههای اضافی باید در فرایند تهیه لباس مدارس مورد توجه قرار گیرد.
توکل با بیان اینکه لباس فرم دانشآموزان باید از کیفیت و دوام مناسب برخوردار باشد، گفت: قیمت پوشاک مدارس نیز باید متناسب با شرایط اقتصادی خانوادهها تعیین شود تا تهیه لباس فرم به هزینهای مضاعف برای خانوادهها تبدیل نشود.
وی بر ضرورت شفافیت در فرآیند سفارش و عرضه لباس فرم مدارس تأکید کرد و گفت: رعایت حقوق خانوادهها و شفافیت در نحوه سفارش، تولید و عرضه پوشاک مدارس ضروری است.
رئیس انجمن اولیا و مربیان استان ادامه داد: همکاری و هماهنگی میان انجمنهای اولیا و مربیان، مدیران مدارس و تولیدکنندگان میتواند در ارتقای کیفیت خدمات، ساماندهی فرایند تهیه لباس فرم و افزایش رضایتمندی خانوادهها مؤثر باشد.
وی حمایت از تولیدکنندگان داخلی و استفاده از ظرفیت واحدهای تولیدی استان را نیز مورد تأکید قرار داد و گفت: تقویت تولید داخلی در کنار نظارت بر کیفیت و قیمت میتواند به تأمین پوشاک مناسب برای دانشآموزان کمک کند.
توکل بیان کرد: خانوادهها نباید برای خرید سالانه لباس فرم جدید تحت فشار یا اجبار قرار گیرند و در صورتی که لباس فرم سالهای گذشته همچنان قابل استفاده باشد، دانشآموز میتواند از همان لباس استفاده کند.
مسئله فقط یک لباس نیست؛ مسئله جیب خانوادهها است
آنچه از کنار هم گذاشتن روایت دانشآموز، خیاط، اتاق اصناف، تعزیرات و آموزش و پرورش به دست میآید، نشان میدهد مسئله لباس فرم مدارس را نمیتوان صرفاً به انتخاب یک رنگ یا تعیین یک نرخ محدود کرد.
یک طرف ماجرا خانوادهای قرار دارد که باید همزمان هزینههای متعدد آغاز سال تحصیلی را تأمین کند، طرف دیگر تولیدکنندهای است که میگوید پارچه و قیمت تا حد زیادی در چارچوب تصمیمهای از پیش تعیینشده قرار دارد و در نهایت دستگاههای مسئول قرار دارند که باید بر اجرای مقررات نظارت کنند، در چنین شرایطی، صرفهجویی برای خانوادهها دیگر یک انتخاب تجملاتی نیست؛ بخشی از مدیریت معیشت خانوار است.
اگر لباس فرم دانشآموز سال گذشته سالم، اندازه و قابل استفاده است، تحمیل خرید مجدد آن چه ضرورتی دارد؟ اگر خانوادهای بتواند از همان لباس استفاده کند، چرا باید هزینهای دوباره به او تحمیل شود؟
از سوی دیگر، اگر قرار است لباس فرم برای همه دانشآموزان یکسان باشد، باید درباره کیفیت پارچه نیز شفافیت وجود داشته باشد زیرا خانواده حق دارد بداند چه پارچهای انتخاب شده، قیمت آن چگونه تعیین شده، چه واحدهایی مجوز تولید دارند و بر کیفیت محصول نهایی چه نظارتی صورت میگیرد.
از صحبتهای خیاطان نیز یک مسئله دیگر آشکار است، بخشی از نارضایتی خانوادهها متوجه کیفیت و رنگ پارچه است، در حالی که تولیدکنندگان میگویند نوع پارچه و نرخ آن در جلسات ساماندهی تعیین شده است و این یعنی برای حل مسئله، صرفاً نباید تولیدکننده نهایی را مقصر دانست؛ بلکه باید کل زنجیره تصمیمگیری شفاف باشد.
مهر امسال؛ آزمون اجرای یک وعده
حالا در آستانه بازگشایی مدارس، یک قاعده مهم باید از روی کاغذ به مدرسه برسد: دانشآموزی که لباس مناسب سال گذشته را دارد، نباید صرفاً به دلیل آغاز سال تحصیلی جدید مجبور به خرید لباس تازه شود.
در کنار آن، قیمتگذاری شفاف، رعایت سقف سفارش تولیدیها، جلوگیری از تخلف در قیمت و کیفیت، دسترسی عادلانه تولیدکنندگان به سفارشها و امکان انتخاب برای خانوادهها باید مورد توجه قرار گیرد.
قرار نیست لباس فرم مدرسه به یک هزینه دائمی و سالانه تبدیل شود، همانطور که قرار نیست دغدغه معیشت خانوادهها در برابر یک تصمیم اداری نادیده گرفته شود.
مهر برای دانشآموز باید آغاز دوباره درس و مدرسه باشد، نه آغاز دوباره فهرست هزینهها.
حالا پرسش اصلی پیش روی مدارس و دستگاههای نظارتی این است: اگر لباس سال گذشته سالم و قابل استفاده است، چه دلیلی برای تحمیل هزینه دوباره به خانواده وجود دارد؟
پاسخ آموزش و پرورش استان روشن است؛ اجبار سهساله برای خرید لباس جدید وجود ندارد و لباس مناسب سالهای گذشته قابل استفاده است.
مسئله باقیمانده، اجرای همین قاعده در مدرسه و میدان عمل است، جایی که خانواده باید بتواند بدون فشار برای خرید دوباره، سال تحصیلی را با هزینهای منطقیتر آغاز کند.
نظر شما