عارفه هدایتی-خبرنگار تحریریه جوان قدس : رسانه ها رکن اساسی جامعه پیشرفته و عامل جهانی شدن فرهنگ هستند. رسانه ها با ارائه اطلاعات، در شکل گیری شخصیت فردی، اجتماعی، خلق و گسترش جهان اجتماعی و جهان فرهنگی تاثیر فراوان دارند و قادر به ایجاد ارزش ها، آگاهی ها و هنجارهای جدید می باشد.

رسانه و ساخت بنای فکری

رسانه ها، میتوانند شرایط و زیر ساخت های فکری_فرهنگی مناسب برای پیشرفت و توسعه، از قبیل ایجاد روحیه و مهارت کار گروهی، فرهنگ کار آفرینی، قانون محوری، فرهنگ نظم و... را در جوامع رواج دهند و با خلق ایده های جدید و بروز به روند توسعه جامعه کمک کنند. رسانه ها یکی از عوامل و ابزار های مهم جامعه پذیری و فرهنگ پذیری هستند که نقش بسزایی در تحول و ارتقا کیفیت جنبه های گوناگون زندگی افراد ایفا میکنند.

امپریالیسم رسانه ای

امپریالیسم رسانه ای به معنای تصاحب و کنترل سیاسی و اقتصادی بر مردم و اراضی است. سرمایه داری غربی با استفاده از ابزار تاثیرگذار رسانه و عنصر کلیدی آن، یعنی تبلیغات، سعی در یکسان سازی فرهنگی در همه ابعاد مادی و معنوی فرهنگ سایر ملل دارد. در دنیای امروز رسانه ها در رویارویی فرهنگ ها و تمدن ها بی طرف نیستند و برای گسترش و اشاعه فرهنگ و پیام خاص خودشان فعالیت میکنند.

مارشال مک لوهان، اندیشمند کانادایی مرکز مطالعات رسانه ای در دانشگاه تورنتو: جنگ هایی که در آینده رخ میدهند به وسیله تسلیحات جنگی و در میدان های نبرد نخواهد بود، بلکه این جنگ ها به دلیل تصوراتی رخ خواهد داد که رسانه های جمعی به مردم القا می کنند.

جنگ در زمان صلح

امپریالیسیم رسانه ای، با تشکیل امپراطوری فرهنگی_ رسانه ای، هویت های فرهنگی، ملی و دینی سایر ملت ها را تغییر داده و بخش هایی از فرهنگ خودرا جایگزین آنها نموده است. به همین دلیل جنگ رسانه ای تنها جنگی است که حتی در زمان صلح نیز بین کشور ها به صورت غیررسمی ادامه دارد و هر کشوری با توجه به ظرفیت رسانه ای خویش برای پیشبرد اهداف خود از آن بهره میگیرد. سربازان جنگ رسانه ای، متخصصان تبلیغات، کارشناسان جنگ روانی و کارگزاران رسانه ها هستند. جنگ رسانه ای اگرچه در نهایت برای تغییر کارکرد و عملکرد دولت ها به کار گرفته میشود، اما به طرز ملموسی به جای هدف قرار دادن مستقیم دولت ها، ملت ها و فرهنگ عمومی را هدف بمباران خود قرار میدهد و به تغییر و تحولات فرهنگی در جوامع می اندیشد.

ضرورت کسب سواد رسانه ای در دنیای امروز چیست؟

سواد رسانه ای مجموعه ای از مهارت های قابل یادگیری است که به توانایی دسترسی، تجزیه و تحلیل و ایجاد انواع پیام های رسانه ای اشاره دارد و یک مهارت ضروری در دنیای امروزی به شمار میرود برای داشتن حضوری فعال و موثر در دنیای پیچیده رسانه ها باید قادر به درک بهتر پیام های رسانه ای، تجزیه و تحلیل، ارزشیابی و پردازش اطلاعات باشیم. افراد با کسب سواد رسانه ای قادر به رمزگشایی از اهداف رسانه ها و کشف پیام های پیچیده موجود در در محتوای آنها می باشند و میتوانند در شکل گیری فرهنگ رسانه ای مشارکت فعال داشته باشند، این امر سبب میشود از حالت مصرف کننده منفعل خارج شده و از رسانه ها به صورت هوشمندانه بهره مند شوند. امام موسی صدر: مطبوعات از مهم ترین میدان های جهادی و از برجسته ترین عوامل تکوین انسان مدنی است.

رسانه و تحولات فرهنگی   

رسانه ها در تحولات فرهنگی نقش مهمی دارند. به عنوان مثال: آنها میتوانند با افزایش دسترسی به اطلاعات، آگاهی عمومی را افزایش دهند و در نتیجه تحولات فرهنگی را تسریع کنند. همچنین  رسانه های جمعی میتوانند با ارائه محتوای جدید و خلاقانه تحولات فرهنگی را شکل بدهند. مانند فیلم ها و سریال های تلویزیونی که میتوانند بر حسب محتوا خود در این تحولات نقش مثبت یا منفی داشته باشند.

رسانه در گذر زمان

در ابتدای قرن بیستم معادل با سال های ۱۲۷۹ به بعد رادیو و تلویزیون وجود نداشتند و مردم برای دسترسی به اطلاعات خود به روزنامه ها و مجلات محلی و ملی روی می آوردند. سپس اولین فرستنده عمومی رادیو در ایران در ساعت نوزده ۴ اردیبهشت ۱۳۱۹ با نام رادیو تهران گشایش یافت، این وسیله ارتباطی به سرعت جایگزین روزنامه ها شد. و در سال ۱۳۳۰ تلویزیون به عنوان یک رسانه جدید وارد بازار شد، در دهه ۶۰ با ظهور اینترنت رسانه های جدیدی رو به پیشرفت بود تا اینکه رفته رفته رشد کرده و رسانه هایی همچون وبلاگ ها، پادکست ها، ویدئو های آموزشی، شبکه های اجتماعی و... به وجود آمدنند و سیر این تحولات همچنان در جریان و گردش است.