اضطراب یکی از رایجترین واکنشهای روانی در برابر فشارها و نگرانیهای روزمره است. در اصل، اضطراب نوعی هشدار درونی است که فرد را برای مقابله با موقعیتهای دشوار آماده میکند؛ اما وقتی شدت یا تداوم آن زیاد شود، به یک مشکل روانی تبدیل میگردد و بر زندگی فرد تأثیر منفی میگذارد.
عوارض اضطراب میتواند هم جسمی و هم روانی باشد. از نشانههای جسمی میتوان به تپش قلب، تعریق، لرزش، تنگی نفس و بیخوابی اشاره کرد. از نظر روانی نیز اضطراب سبب کاهش تمرکز، تحریکپذیری، احساس خستگی، دلهره دائمی و گاهی حملات پانیک میشود. در طولانیمدت، اضطراب درماننشده ممکن است به افسردگی یا اختلالات جسمی مزمن منجر گردد.برای کاهش اضطراب، راهکارهای گوناگونی وجود دارد. تمرینهای تنفس عمیق و مدیتیشن به آرامسازی بدن و ذهن کمک میکند. فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم و خواب کافی نیز نقش کلیدی دارند.
شیوع کلی اختلال روانپزشکی در جمعیت ۱۵ تا ۶۴ سال ایران در سال ۱۴۰۰ (۲۵/۱۰ درصد) نسبت به سال ۱۳۹۰ (۲۳/۶۰ درصد) افزایش یافته است؛ در بین اختلالات روانپزشکی در سال ۱۴۰۰، بیشترین شیوع به ترتیب مربوط به اختلالات خلقی (۱۶/۰۰ درصد) و سپس اختلالات اضطرابی (۱۳/۷درصد) است. شیوع اختلالات روانپزشکی در زنان، ساکنان مناطق روستایی و افراد با وضعیت اجتماعی-اقتصادی پایین، بالاتر از مردان، ساکنان مناطق شهری و افراد با وضعیت اجتماعی-اقتصادی بالا است.
محمودرضا هاشمورزی، مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی مازندران بیان کرد: اضطراب یکی از شایعترین مشکلات روانی در دنیای امروز است که میتواند سلامت جسم و روان افراد را تحتتأثیر قرار دهد. خوشبختانه راهکارهای متعددی برای پیشگیری از اضطراب وجود دارد که بسته به شرایط فردی، میتوان از آنها بهره گرفت. در ادامه به مهمترین و عمومیترین راههای پیشگیری از اضطراب اشاره میشود.
رژیم غذایی سالم
تغذیه متعادل و متنوع نقش اساسی در حفظ تعادل بدن و آرامش روان دارد. مصرف بیش از حد غذاهای پرچرب و شیرین، نمک، کافئین و همچنین ویتامینهای محلول در چربی مانند A، D، E و K میتواند زمینهساز بروز مشکلات جسمی و روانی شود. نوشیدن حدود دو لیتر آب در روز، پرهیز از پرخوری و حفظ وزن متعادل، به سلامت بدن و روان کمک شایانی میکند.
فعالیت بدنی منظم
ورزش یکی از مؤثرترین راههای پیشگیری و حتی درمان اضطراب است. تحقیقات نشان دادهاند که پیادهروی تند به مدت حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در روز میتواند میزان اضطراب را بهطور قابل توجهی کاهش دهد. ورزش علاوه بر کاهش اضطراب، موجب بهبود عملکرد دستگاه تنفسی، گردش خون، حفظ وزن مناسب و افزایش شادابی فرد میشود. ورزشهایی مانند یوگا نیز نقش مهمی در افزایش آرامش دارند.
ابراز هیجانات از طریق نوشتن
نوشتن احساسات و هیجانات بر روی کاغذ، یکی از روشهای ساده و مؤثر برای کاهش فشارهای روانی است. این کار بهویژه در مواجهه با رویدادهای استرسزایی مانند مشکلات خانوادگی یا شغلی، میتواند به تخلیه هیجانی و آرامش روان کمک کند.
تقویت اعتمادبهنفس
افرادی که از اعتمادبهنفس بالاتری برخوردارند، توان بیشتری برای مقابله با استرس و فشارهای روانی دارند و کمتر دچار اضطراب میشوند. اعتمادبهنفس به بدن و ذهن کمک میکند تا از حداکثر توان خود برای مدیریت شرایط دشوار استفاده کنند.
اجتماعی بودن و پرهیز از گوشهنشینی
در شرایط فشار روانی، برخی افراد بهطور غریزی از اجتماع فاصله میگیرند، در حالی که انزوا میتواند اضطراب را تشدید کند. ارتباط با دوستان، خانواده و بهویژه کودکان که میتوانند حس شادی و خنده ایجاد کنند، حتی برای مدت کوتاه نیز تأثیر مثبتی در کاهش نگرانیها دارد.
حمایت اجتماعی
وجود شبکه حمایتی در زندگی افراد، نقش یک سپر محافظ در برابر بحرانها را ایفا میکند. حمایت اجتماعی احساس امنیت، آرامش و اعتمادبهنفس را افزایش داده و فرد را در برابر فشارهای روانی مقاومتر میسازد.
تمرکز بر زمان حال
تمرکز بر زمان حال و پرهیز از درگیری ذهنی با آینده یا آرزوهای دور از دسترس، به افزایش آرامش ذهن کمک میکند. مشغول نگه داشتن ذهن به فعالیتهای جاری و کاهش پرداختن به افکار اضطرابزا، از راهکارهای مؤثر در پیشگیری از اضطراب است.
کسب آگاهی درباره موقعیتهای تنشزا
بیاطلاعی از شرایط استرسزا، اضطراب را افزایش میدهد. آگاهی و اطلاع کافی از موقعیتهایی که فرد با آنها مواجه خواهد شد، سبب کاهش نگرانی میشود. برای مثال، توضیح روند درمان و عوارض احتمالی آن برای بیماران میتواند میزان اضطراب آنها را بهطور چشمگیری کاهش دهد.
خندیدن و ایجاد نشاط
مطالعات نشان میدهد خنده یکی از سالمترین روشهای مقابله با فشار روانی است. هنگام خندیدن، جریان خون در مغز افزایش یافته و هورمونهای ایجادکننده حس شادی و آرامش ترشح میشوند، در حالی که میزان هورمونهای استرسزا کاهش مییابد.
نظر شما