انتخاب رهبر در ایران بر اساس اصول و قوانین اسلامی انجام میشود. این فرآیند توسط مجلس خبرگان صورت میگیرد و سوالی که مطرح میشود این است که آیا شیوه انتخاب رهبر در ایران میتواند مشابهتهایی با واقعه سقیفه داشته باشد؟ حجتالاسلام والمسلمین رضا محمدی شاهرودی به این پرسش پاسخ گفته اند که در ادامه تقدیم مخاطبان گرامی میگردد.
سوال:
آیا شیوه انتخاب رهبر در ایران توسط مجلس خبرگان، را نمیتوان الگو برداری از سقیفه نامید؟ چون در سقیفه هم عده ای از صحابه جمع شدند و برای امت اسلام رهبر انتخاب کردند.
پاسخ حجتالاسلام والمسلمین محمدی شاهرودی:
بسم الله الرحمن الرحیم.
در سقیفه، جمعیتی حدوداً هشتاد نفر حضور داشتند که هیچکدام به صورت رسمی نماینده مردم و دارای وکالت از طرف ایشان نبودند. آنها صرفاً خودشان بودند و نمیتوان آنها را نماینده کل مردم دانست. فقط دوازده نفر از آنها رأی دادند.
ثانیا در سقیفه، انتخاب رهبر به گونهای انجام شد که مورد رضایت و تایید الهی نبود و خلاف شرع و دین بود. در حالی که در مجلس خبرگان، نمایندگانی که از طرف مردم انتخاب میشوند، به کسی رای میدهند که مورد تایید الهی و منطبق بر اصول اسلام و حکومت اسلامی باشد.
در واقع، این نمایندگان در میان گزینههای تایید شده، بهترین فرد را بر اساس صلاحیت و شایستگیهایش انتخاب میکنند، نه اینکه اختیار داشته باشند هر فردی را انتخاب کنند. این فرآیند، نشاندهندهی اراده و خواست مردم در چارچوب شریعت و قانون است.
در سقیفه، فردی برای رهبری انتخاب گردید که فاقد شایستگیهای لازم از منظر آموزههای الهی، پیامبر اکرم (ص) و دین اسلام بود. در مقابل، نمایندگان مجلس خبرگان، وظیفه دارند فردی را انتخاب کنند که تمامی شرایط و شایستگیهای مورد نظر دین مبین اسلام را دارا باشد. در غیر این صورت، عمل آنها خلاف اصول شرعی تلقی شده و امکان عزل آن فرد توسط مردم وجود خواهد داشت. بر این اساس، مردم نیز مکلف به انتخاب یکی از گزینههایی هستند که همگی واجد شرایط لازم میباشند.
نکتهی مهم بعدی، مغایرت انتخاب فردی که خلاف دستورات الهی و امام زمان (عج) باشد، با اصول مرام شیعه است.
در حالی که نمایندگان مجلس خبرگان، به عنوان نایب امام زمان (عج) عمل میکنند و خود ایشان نیز به مراجعه به این نمایندگان دستور دادهاند. چه تعداد این نمایندگان کم یا زیاد باشد، مهم این است که انتخاب نهایی، فردی باشد که مورد تایید و اشارهی امام زمان (عج) قرار گرفته باشد.
امام حسین (ع) فرمودهاند:
«اما الحوادث الواقعه فارجعوا فیها الی رواة حدیثنا فانهم حجتی علیکم و انا حجة الله»
در واقع مجلس خبرگان، با انتخاب حاکمی که مورد تایید خدا، پیامبر و امام زمان (عج) باشد، در واقع به دستورات امام زمان (عج) عمل میکند و این عین اصول مسلم شیعه است.
در این مکتب، مردم حق ندارند فردی را که مورد تایید الهی و پیامبر نباشد، به عنوان حاکم انتخاب کنند. با این حال، اگر گزینههای موجود همگی مورد تایید باشند، چرا مردم حق انتخاب نخواهند داشت؟
همچنین، مردم حق ندارند فردی را که عادل یا فقیه نباشد، به عنوان حاکم خود برگزینند. این محدودیتها برای حفظ حاکمیت الهی و جلوگیری از انحراف از مسیر حق تعیین شدهاند.
البته، اگر فردی تمامی شرایط مورد نظر خدا و پیامبر را دارا باشد، حتی در صورت یک نفر بودن نیز مردم مجبور به پذیرش او به عنوان حاکم خواهند بود. اما اگر گزینهها به پنجاه نفر برسند، این پنجاه نفر باید گروهی از کارشناسان را به کار گیرند تا بهترین و اصلحترین فرد را انتخاب کنند.
مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه علمیه
نظر شما