اعلام آتشبس مشروط دو هفتهای میان ایران و ایالات متحده، بازتاب گستردهای در بازارهای جهانی داشت و قیمت نفت را تا ۱۵ درصد کاهش داد و شاخصهای بورس بینالمللی را با جهش چشمگیر همراه کرد. با این حال، تحلیلگران تأکید دارند که این موفقیت کوتاهمدت، بیشتر جنبه ظاهری دارد و واقعیت نشان میدهد ترامپ در واقع در موقعیت ضعف است.
تهران با پذیرش این آتشبس، توانست مسیر عبور کشتیها از تنگه هرمز را تحت کنترل خود حفظ کند و حتی پیشنهاد تقسیم درآمدهای عوارض عبور را با عمان مطرح نماید. این اقدام ایران نشان داد که برخلاف تهدیدهای ترامپ برای بمباران ایران تا «عصر حجر»، واشنگتن قادر به تحمیل اراده خود نبوده است. ذخایر اورانیوم غنیشده ایران نیز همچنان به عنوان اهرم فشار قوی در مذاکرات باقی مانده و این نقطه قوت ایران در مذاکرات پیشرو است.
بازارها به سرعت به این آتشبس واکنش نشان دادند؛ نفت برنت با کاهش ۱۳.۹ درصدی به ۹۴.۱۰ دلار رسید و شاخص استاکس ۶۰۰ اروپا بیش از ۴ درصد افزایش یافت. سهام شرکتهای هواپیمایی و گردشگری با جهش قابل توجه همراه شدند، در حالی که سهام شرکتهای نفتی مانند بریتیش پترولیوم و شل کاهش بیش از ۵ درصدی را تجربه کردند. تحلیلگران اقتصادی هشدار دادند که این آتشبس تنها یک «فرصت کوتاهمدت» برای کاهش فشار بازار است و تأثیری بر تولید واقعی نفت و گاز ندارد، زیرا تنگه هرمز هنوز تحت کنترل ایران است و نحوه مدیریت بلندمدت آن نامشخص است.
پیام اصلی این رویداد، شکست استراتژی تهدیدآمیز ترامپ است. پنج هفته تهدید و حملات نظامی نتوانستند ایران را به امتیازدهی فوری وادار کنند و تهران با حفظ توانمندی نظامی و اقتصادی خود، قدرت چانهزنی را به دست گرفت. آمریکا و متحدان منطقهای اکنون مجبورند واقعیت جدیدی را بپذیرند: ایران به یک بازیگر قوی و تعیینکننده در خلیج فارس و بازار انرژی جهانی تبدیل شده است.
در نهایت، آتشبس مشروط نه تنها موفقیت فوری ترامپ را کمرنگ میکند، بلکه نشان میدهد سیاستهای یکجانبه و تهدیدآمیز برای تحمیل خواستهها، بدون در نظر گرفتن مقاومت و قدرت طرف مقابل، نمیتواند به نتیجه پایدار منجر شود. ایران با برنامهریزی و استفاده هوشمندانه از اهرمهای اقتصادی و نظامی، توانست از بحران پیش آمده حداکثر بهره را ببرد و موقعیت راهبردی خود را تقویت کند.
نظر شما