علی جانفزا، نویسنده کتاب «مهارتهای ارتباط مؤثر در سیره امام رضا (ع)» در گفتوگو با خبرنگار ما از انگیزههای نگارش کتاب «مهارتهای ارتباط مؤثر در سیره امام رضا (ع)»، چالشهای پژوهشی و اهمیت تلفیق سیره معصومین (ع) با علوم ارتباطی روز سخن گفت.
ضرورت پژوهش علمی ارتباطات در سیره امام رضا (ع)
جانفزا که بیش از ۱۴ سال مسئولیت روابطعمومی دانشگاه علوم اسلامی رضوی را بر عهده داشته، انگیزه اصلی خود برای نگارش این کتاب را، کمبود پایاننامهها و تحقیقات با موضوع ارتباطات در سیره امام رضا (ع) عنوان کرد و افزود: در دورههای نخست برگزاری جشنواره کتاب سال رضوی، باوجوداینکه دانشگاهی منتسب به امام رضا (ع) بودیم؛ اما تعداد تحقیقات در این حوزه بسیار محدود بود. این مسئله موجب شد، طرح پژوهشی در سیره و اندیشه امام رضا (ع) را در دانشگاه اجرا کنیم با این هدف که حضرت رضا (ع) در حوزه ارتباطات و سیره ارتباطی چگونه عمل میکردند و ما بهعنوان کارگزاران مجموعه آستان قدس رضوی چه باید بکنیم تا برای همکاران و مدیران این مجموعه مفید باشد؟
وی ادامه داد: در نهایت این ایده در زمان تحصیل من در مقطع کارشناسیارشد رشته قرآن و حدیث در سال ۱۳۸۹ قوت گرفت و نهایتاً پژوهش و نگارش آن تا سال ۱۳۹۱ آماده دفاع شد.
جانفزا از مشورت با ۱۵ نفر از استادان مختلف حوزه علوم قرآن و حدیث از شهرهای مشهد، تهران و قم در نگارش این اثر خبر داد و گفت: نگارش این اثر با راهنمایی حجتالاسلاموالمسلمین دکتر علی خیاط، عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، و با مشاوره استاد جلالیان آغاز شد.
وی ادامه داد: فرایند مطالعاتی و جمعبندی این پژوهش یک سال و نیم به طول انجامید. نتیجه ابتدا بهصورت پایاننامه دفاع شد و سپس چهارمقاله علمی از آن استخراج و در مجلات معتبر کشور به چاپ رسید. پس از نقد و بررسی توسط اساتید مختلف، این اثر در سال ۱۳۹۵ در قالب کتاب در انتشارات به نشر منتشر شد.
نویسنده کتاب «مهارتهای ارتباطی مؤثر در سیره امام رضا (ع)» با اشاره به فرایند مشورت و تدوین ساختار کتاب، گفت: پس از مطالعه کتابهای مختلف، در مورد سیره ارتباطی امام رضا (ع) با اساتید متخصص در حوزه علوم قرآن و حدیث مشورت کردم. سپس عوامل، موانع برقراری ارتباط مؤثر، مبناها و پیشنیازهای ارتباط مؤثر را بر اساس احادیث حضرت رضا (ع) استخراج و با بهرهگیری از ادبیات و علوم ارتباطات اجتماعی نگارش آن را آغاز کردم.
تلفیق سیره دینی با مهارتهای ارتباطی مدرن
جانفزا در تشریح مؤلفههای کلیدی ارتباط مؤثر بر اساس سیره امام رضا (ع)، به دو مقاله علمی استخراج شده از پژوهش خود اشاره کرد و توضیح داد: بخشی از مهارتهای ارتباطی به قابلیتهایی بازمیگردد که باید در درون خودمان ایجاد کنیم و بخشی دیگر به رفتارهایی که از خودمان بروز میدهیم. هر دو جنبه برای برقراری ارتباط اثربخش، ضروری هستند.
تطبیق سنت با مدرنیته؛ پلی برای فهم بهتر معارف رضوی
وی در پاسخ به این سؤال که چگونه میتوان جنبههای دینی و سیره را با مهارتهای ارتباطی مدرن تلفیق کرد، به استناد به تاریخ اسلام و فلسفه، بر لزوم مطالعه علوم روز و فهم و تطبیق آن با میراث حدیثی و قرآنی تأکید کرد و گفت: در طول تاریخ اسلام، دانشمندان ما مطالب را از کشورها و حتی دانشمندان غیرمسلمان میگرفتند و با مبانی میراث اسلامی خود تطبیق میدادند که به طور مثال این موضوع را در فلسفه یا حکمرانی نیز میبینیم.
وی با اشاره به نامه ۵۳ نهجالبلاغه به مالکاشتر، ادامه داد: حضرت امیر (ع) در توصیه به مالک تأکید دارند در حل مسائل حوزه حکمرانی خود ابتدا باید در شیوه حاکمان عادل منطقه دقت کرد سپس سنن نیکوی منطقه، بعد سنت قرآن، سنت نبوی و در نهایت شیوه امام خود را باید نصب العین قرارداد. از این سخن حضرت میشود استنباط کرد که برای حل مسائل روز نیز باید در درجه اول روش مصلحین محل و روشهای نیکوی منطقه را بهعلاوه آموزههای دینی مدنظر قرار دهیم.
وی با تأکید بر اینکه مهارتهای ارتباطی موضوعی اکتسابی است، افزود: ما بامطالعه کتابهای مختلف، قرآن و احادیث اهلبیت (ع) میتوانیم شاخصههای سبک زندگی اسلامی را استخراج کنیم و آموزههای اسلامی را در قالبهای نوین همچون پادکست، پوستر، کپشن، فیلم کوتاه و… به مخاطب ارائه دهیم.
دهمین چاپ کتاب؛ شاهدی بر اثربخشی سیره رضوی و نیاز جامعه
نویسنده کتاب پرمخاطب «مهارتهای ارتباط مؤثر در سیره امام رضا (ع)»، از رسیدن این اثر به چاپ دهم خبر داد و این موفقیت را نتیجه انس با احادیث رضوی، کاربردیبودن موضوع و تلاشهای صورتگرفته در حوزه اطلاعرسانی و توزیع دانست.
جانفزا در ادامه، ویرایش و روانسازی متن، پرهیز از اطناب و قلمفرسایی، نگارش کتاب در حجم کوتاه، اطلاعرسانی کتاب توسط مرکز ارتباطات و رسانه آستان قدس رضوی را از جمله عوامل مؤثر در موفقیت این اثر و استقبال خوانندگان برشمرد.
وی افزود: همچنین تلاشهای انتشارات به نشر در معرفی اثر، توزیع آن در سراسر کشور و انتخاب این کتاب از سوی نهاد کتابخانههای عمومی کشور بهعنوان یکی از منابع نهمین جشنواره بینالمللی رسانه امام رضا (ع) نیز موجب شد این کتاب بیشازپیش موردتوجه مخاطبان قرار بگیرد.
جانفزا ادامه داد: از دیگر نکات قابلتوجه این اثر، معرفی کتاب بهعنوان متن درسی در حوزههای علمیه خواهران است تا بانوان مبلغ بتوانند از آن بهعنوان منبعی برای آموزش و تبلیغ بهرهمند شوند.
نویسنده کتاب «مهارتهای ارتباط مؤثر در سیره امام رضا (ع)» اظهار کرد: پس از سال ۱۳۹۵، به طور متوسط هر سال یک نوبت چاپ از این کتاب علاوه بر نسخههای الکترونیکی، در اختیار مخاطبان قرار گرفت. پس از آن، کارشناسان سازمان علمی - فرهنگی آستان قدس رضوی، آثار مرتبط با سیره ارتباطی امام رضا (ع) را بررسی و مطرح کردند که کتاب «مهارتهای ارتباط مؤثر در سیره امام رضا (ع)» در مقایسه با آثار دیگر، از عمق بیشتری برخوردار است.
وی ادامه داد: در حال حاضر این اثر در تمام کتابخانههای عمومی کشور موجود است، همه این عوامل در کنار هم باعث گسترش کتاب شدهاند؛ اما اصل و اساس، همان نور و هدایتی است که در احادیث امام رضا (ع) نهفته است. امیدوارم این کتاب همچنان برای همگان مفید و راهگشا باشد.
جانفزا با اشاره به تأثیر پژوهشهای رضوی در زندگی تأکید کرد: در زندگی شخصی، در نقشهای مختلف بهعنوان همسر، پدر، استاد، رئیس و مرئوس، از تکتک آموزههایی که از حضرت رضا (ع) در این طرح پژوهشی آموختم استفاده کردم؛ زیرا فقط بحث گفتن نیست، مهم است انسان در عمل از آموزههای امام رضا (ع) استفاده کند.
نظر شما