بهگزارش قدس آنلاین، قبرس که ریاست دورهای اتحادیه اروپا را بر عهده دارد در روزهای گذشته میزبان رهبران ۲۷ کشور عضو بود. برگزاری چنین نشستی در شرایط کنونی بیش از اینکه دستوراتی درباره وضعیت داخلی اروپا داشته باشد ناخودآگاه به موضوعات خارج از اروپا معطوف بود.
آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا در ابتدای نشست بر اهمیت نمادین این گردهمایی تأکید کرد و گفت: «نشست ما در قبرس در شرایط کنونی نشاندهنده حمایت قاطع و بدون ابهام اتحادیه اروپا از کشورهای عضو است که بیشترین آسیب را از درگیری جاری در خاورمیانه دیدهاند». در پایان این نشست هرچند اروپاییها سرانجام توانستند بر سر اعطای وام به اوکراین به جمعبندی برسند اما در موضوعات مختلف دیگری ازجمله بودجه بلندمدت، نقشآفرینی در اوضاع خاورمیانه و از همه مهمتر مقوله انرژی اجماعی نداشتند.
دفاع مشترک اروپایی
یکی از مهمترین دستاوردهای این نشست، توافق بر سر فعالسازی و عملیاتیسازی بند دفاع مشترک (ماده ۴۲.۷ معاهدات اروپایی) بود. پیشنهاد نیکوس کریستودولیدیس، رئیسجمهور قبرس در مورد این ماده با استقبال رهبران حاضر روبهرو شد. براساس این ماده، اگر یک کشور عضو مورد حمله مسلحانه قرار گیرد، تمام ۲۷ کشور عضو موظف به ارائه «کمک و مساعدت با تمام ابزارهای در اختیار خود» هستند که این کمک میتواند از حمایت دیپلماتیک و کمکهای فنی و پزشکی تا کمکهای غیرنظامی یا نظامی را شامل شود. رهبران اروپایی همچنین توافق کردند کمیسیون اروپا یک نقشه راه و برنامه عملیاتی مشخص برای نحوه اجرای این ماده تدوین کند.
بحران انرژی
گرانی بیسابقه انرژی به دلیل تنشهای خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز، به یکی از فوریترین دغدغههای رهبران اروپایی تبدیل شده بود. تخمین زده میشود از زمان آغاز جنگ در مارس ۲۰۲۶، ۲۴میلیارد یورو به هزینه واردات سوخت فسیلی اروپا اضافه شده است. رهبران در این نشست در مورد «اقدامات کوتاهمدت» برای مقابله با شوک جهانی انرژی ناشی از جنگ خاورمیانه به بحث و تبادل نظر پرداختند. با این حال، پیشنهادهایی مانند کاهش مالیات بر سوخت و سهمیهبندی انرژی در این نشست به نتیجه نرسید. کریستودولیدیس، رئیسجمهور قبرس پس از نشست اعلام کرد رهبران توافق کردهاند از وزرای اقتصاد خود بخواهند به بررسی این موضوعات ادامه دهند و ابراز امیدواری کرد تا ماه ژوئن به یک رویکرد کلی دست یابند.
کمک به اوکراین و تحریم روسیه
اتحادیه اروپا در این نشست گامی در حمایت از اوکراین برداشت و تصویب کرد ۹۰میلیارد یورو وام جدید به این کشور ارائه دهد. این تصمیم پس از آن گرفته شد که ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان که با این وام مخالفت میکرد، در انتخابات اخیر کشورش شکست خورد و در این نشست حضور نداشت. رهبران اروپایی که در قبرس گرد هم آمده بودند، همچنین بیستمین بسته تحریمی علیه روسیه را نیز تصویب کردند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین بهطور غیرمنتظرهای در این نشست حاضر شد. او در دیدار با آنتونیو کاستا و اورسولا فون درلاین بر اهمیت اجرای سریع این وام تأکید کرد و طرفین اعلام کردند انتظار میرود نخستین قسط آن در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۶ پرداخت شود. با این حال، در مورد چشمانداز عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا، اختلافنظر جدی میان رهبران وجود داشت. برخی از کشورهای عضو خواهان تسریع در روند الحاق بودند، در حالی که برخی دیگر معتقدند این روند تا پیش از سال ۲۰۲۷ غیرواقعی است.
بودجه بلندمدت اتحادیه اروپا (۲۰۳۴-۲۰۲۸)
یکی از چالشبرانگیزترین موضوعات در دستور کار نشست قبرس، آغاز بحث بر سر بودجه هفت سال آینده اتحادیه اروپا (۲۰۳۴-۲۰۲۸) بود. اختلافنظر عمیقی میان کشورهای عضو بر سر حجم و اولویتهای این بودجه وجود دارد. آلمان به عنوان بزرگترین اقتصاد اروپا و یکی از اصلیترین پرداختکنندگان خالص به بودجه اتحادیه، خواستار بازنگری در اولویتها و کاهش هزینهها شده است تا فشار مالی بر کشورهای عضو کاسته شود. در سوی دیگر، کشورهایی مانند لهستان و کشورهای جنوب اروپا با اشاره به چالشهای جدیدی مانند جنگ اوکراین، بحران انرژی و مهاجرت و همچنین هزینههای مربوط به گذار سبز و دیجیتال، خواستار افزایش قابل توجه بودجه هستند. این اختلافات نشان میدهد مذاکرات بر سر بودجه آینده اتحادیه اروپا، یکی از دشوارترین و پرتنشترین مباحث در سالهای پیش رو خواهد بود.
بازار واحد و رقابتپذیری
در حاشیه نشست، ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا بیانیه مشترکی را برای تقویت بازار واحد اتحادیه با عنوان «یک اروپا، یک بازار» امضا کردند. هدف اصلی این سند راهبردی، حذف موانع تجاری باقیمانده در داخل اتحادیه، کاهش بروکراسی و قوانین دست و پاگیر و در نهایت، افزایش رقابتپذیری صنایع اروپایی بهویژه در حوزههای فناوریهای سبز و تحول دیجیتال است. اورسولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا که این توافق را یک موفقیت سیاسی بزرگ برای خود تلقی میکند، در این زمینه گفت: این یک «اولویت مطلق این کمیسیون» است و «ما راه پیش رو را داریم».
باز هم خاورمیانه
نشست قبرس همچنین فرصتی را برای اتحادیه اروپا فراهم کرد تا برای ایفای نقش فعالتر در تحولات خاورمیانه رایزنی کنند. مذاکرات گستردهای میان رهبران اروپایی و مقامات ارشد کشورهای منطقه ازجمله مصر، لبنان و سوریه برگزار شد. با وجود این، سران اتحادیه نتوانستند بر سر همراهی با آمریکا در مأموریتهای نظامی احتمالی یا ارائه تضمینهای امنیتی مشخص به کشورهای منطقه به یک موضع واحد و روشن دست یابند.
نظر شما