بهگزارش قدس آنلاین، بیش از دو ماه از آغاز جنگ آمریکا علیه ایران میگذرد؛ جنگی که به گزارش رسانههای آمریکایی، برخلاف پیشبینیهای اولیه واشنگتن نه کوتاهمدت بوده و نه کمهزینه. در حالی که دولت دونالد ترامپ در ابتدای این درگیری تصور میکرد عملیات نظامی محدود میتواند با هزینهای کنترلشده به پایان برسد، اکنون ابعاد مالی، سیاسی و اجتماعی این جنگ به یکی از موضوعات داغ در واشنگتن تبدیل شده است.
نخستین برآورد رسمی از هزینههای این درگیری را «جولز جی هرست» مقام ارشد مالی پنتاگون در جلسه استماع کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان اعلام کرد. او گفت ارتش آمریکا از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه تاکنون حدود ۲۵ میلیارد دلار هزینه کرده است. به گفته او بخش عمده این رقم صرف مهمات شده و بخشی نیز به تعمیر، نگهداری و جایگزینی تجهیزات اختصاص یافته است. این رقم بهتنهایی تقریباً معادل کل بودجه سالانه سازمان فضایی آمریکا (ناسا) ارزیابی میشود.
با این حال بسیاری از رسانهها و کارشناسان آمریکایی معتقدند این عدد تصویر کاملی از هزینههای جنگ ارائه نمیدهد. شبکه سیانان گزارش داده است که رقم ۲۵ میلیارد دلار احتمالاً بخش بزرگی از هزینههای واقعی را در بر نمیگیرد؛ زیرا هزینههای بازسازی پایگاههای نظامی آمریکا در خاورمیانه، جایگزینی تجهیزات از دسترفته و خسارتهای وارد شده به زیرساختهای نظامی در آن محاسبه نشده است. برخی منابع نیز برآورد کردهاند که هزینه واقعی ممکن است به ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار نزدیک باشد.
این ابهام درباره هزینهها به یک موضوع جدی در کنگره تبدیل شده است. آدام اسمیت، عضو ارشد دموکرات کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان، در واکنش به اعلام این رقم گفت قانونگذاران مدتها به دنبال پاسخ این سؤال بودهاند که این جنگ دقیقاً چه میزان برای آمریکا هزینه داشته است. او تأکید کرد که هزینههای این درگیری «بسیار، بسیار بالاست» و دولت باید توضیح دهد هدف نهایی از ادامه این جنگ چیست.
در جلسه استماع کنگره، «پیت هگست» وزیر جنگ دولت ترامپ نیز برای دفاع از سیاستهای نظامی دولت حضور یافت. او در حالی که این درگیری وارد دومین ماه خود شده است، منتقدان جنگ در کنگره را مورد حمله قرار داد و برخی قانونگذاران منتقد را «بزرگترین دشمن» توصیف کرد. هگست با دفاع از ادامه عملیات نظامی مدعی شد که این جنگ برای منافع آمریکا ضروری بوده و در مقایسه با جنگهای طولانی عراق، افغانستان و ویتنام بسیار کوتاهتر است.
با وجود این دفاعیات، انتقادها از نحوه مدیریت جنگ در حال افزایش است. برخی نمایندگان کنگره میگویند هنوز راهبرد روشنی برای پایان این درگیری ارائه نشده و مشخص نیست که اهداف نهایی آمریکا در منطقه چه خواهد بود. همزمان کنگره در حال بررسی درخواست بودجه دفاعی ۱.۵ تریلیون دلاری دولت ترامپ برای سال مالی ۲۰۲۷ است؛ موضوعی که باعث شده هزینههای جنگ با ایران به یکی از محورهای اصلی بحثهای سیاسی تبدیل شود.
ابعاد اقتصادی این جنگ تنها به هزینههای نظامی محدود نشده است. گزارشها نشان میدهد که پیامدهای جنگ و بیثباتی در بازار انرژی فشار اقتصادی مستقیمی بر شهروندان آمریکایی وارد کرده است. بسته شدن تنگه هرمز و نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انرژی، بازارهای جهانی نفت و حملونقل دریایی را دچار تلاطم کرده و هزینههای لجستیکی و بیمهای را به شدت افزایش داده است.
در داخل آمریکا نیز نشانههایی از افزایش قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی دیده میشود. دادههای بازار نشان میدهد قیمت برخی محصولات کشاورزی و مواد غذایی افزایش چشمگیری داشته است. برای مثال قیمت گوجهفرنگی که پیش از آغاز تنشها حدود ۴ دلار به ازای هر کیلوگرم بود، اکنون در برخی بازارها به ۷ تا ۱۱ دلار رسیده است. در بخش محصولات پروتئینی نیز گزارشهایی از افزایش قیمت برخی قطعات گوشت تا نزدیک ۷۰ دلار در هر کیلوگرم منتشر شده است.
تحلیلگران اقتصادی این افزایش قیمتها را نتیجه مجموعهای از عوامل میدانند؛ از افزایش هزینه کودهای شیمیایی و خوراک دام گرفته تا رشد شدید هزینههای حملونقل بینالمللی و افزایش حق بیمه محمولههای تجاری به دلیل ناامنیهای دریایی. به گفته کارشناسان، این مجموعه عوامل باعث شده هزینههای پنهان جنگ به تدریج در اقتصاد داخلی آمریکا ظاهر شود.
برخی تحلیلگران همچنین معتقدند این جنگ بیش از هر چیز به سود مجتمع نظامی صنعتی آمریکا تمام میشود. «لی هایدونگ» استاد دانشگاه امور خارجی چین در این باره میگوید حملات آمریکا علیه ایران در نهایت فروش تسلیحات و سود شرکتهای دفاعی را افزایش میدهد، در حالی که شهروندان عادی از طریق افزایش قیمت سوخت و تورم هزینه آن را میپردازند.
در کنار فشارهای اقتصادی، اعتراضهای اجتماعی نیز در حال افزایش است. به گزارش رسانههای آمریکایی، همزمان با برگزاری جلسه استماع کنگره درباره جنگ که چندی پیش برگزار شده بود، شماری از معترضان در راهروهای بیرون سالن تجمع کرده و شعارهایی علیه ادامه درگیری سر دادند. برخی از آنان هنگام عبور وزیر جنگ از راهرو فریاد میزدند و خواستار پاسخگویی دولت بودند.
نظرسنجیها نیز نشان میدهد افکار عمومی آمریکا نسبت به این جنگ چندان همراه نیست. بر اساس نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس، حدود ۴۳ درصد آمریکاییها با حملات نظامی علیه ایران مخالف هستند. گزارش مرکز پژوهشی «پیو» نیز نشان میدهد که اکثریت پاسخدهندگان این اقدام را تصمیمی اشتباه میدانند.
این در حالی است که حتی در روزهای نخست جنگ نیز هزینههای آن توجه افکار عمومی را جلب کرده بود. گزارش رویترز نشان میدهد تنها در شش روز نخست جنگ، آمریکا دستکم ۱۱.۳ میلیارد دلار هزینه کرده بود؛ رقمی که همان زمان موجی از انتقادها را در فضای سیاسی آمریکا برانگیخت.
در حال حاضر اگرچه آتشبسی شکننده میان ایران و آمریکا برقرار شده و بیش از سه هفته ادامه داشته است، اما آینده این درگیری همچنان نامشخص است. مذاکرات دو طرف هنوز به نتیجه مشخصی نرسیده و مقامهای نظامی آمریکا همچنان در حال بررسی گزینههای مختلف برای ادامه یا تشدید عملیات هستند.
به این ترتیب، جنگی که در ابتدا به عنوان یک عملیات کوتاهمدت تصور میشد، اکنون به بحرانی چندبعدی برای آمریکا تبدیل شده است؛ بحرانی که همزمان هزینههای مالی سنگین، اختلافات سیاسی در واشنگتن، فشار اقتصادی بر شهروندان و اعتراضهای اجتماعی را به همراه آورده است.




نظر شما