تنش میان ایالات متحده آمریکا و چین وارد مرحله تازهای شده است؛ جایی که موضوع مهاجرت غیرقانونی و بازگرداندن اتباع اخراجی به ابزاری در رقابت سیاسی و اقتصادی دو قدرت تبدیل شده است. دولت ترامپ در حال بررسی اعمال محدودیتهای ویزایی علیه شهروندان چینی است؛ اقدامی که در واکنش به کاهش همکاری پکن در پذیرش افراد اخراجشده مطرح شده است.
این موضوع قرار است در سفر پیشروی ترامپ به پکن و دیدار او با شی جین پینگ نیز مطرح شود؛ نشانهای از آنکه مهاجرت دیگر یک مسئله صرفاً اداری نیست، بلکه بخشی از مذاکرات کلان میان دو کشور است.
کاهش همکاری و ابزار فشار متقابل
در ابتدای سال ۲۰۲۵، چین حدود ۳ هزار فرد اخراجی را پذیرفته بود، اما به گفته مقامات آمریکایی، این روند در ماههای اخیر کند شده است. پکن تأکید دارد که بازگرداندن افراد نیازمند بررسی دقیق هویت و مدارک است و نمیتوان آن را با سرعت بالا انجام داد.
در مقابل، واشنگتن این تأخیر را اقدامی سیاسی میداند و معتقد است چین از این موضوع بهعنوان ابزار فشار در مذاکرات استفاده میکند. بر همین اساس، آمریکا احتمال فعالسازی بند ۲۴۳(d) قانون مهاجرت را مطرح کرده است؛ بندی که اجازه میدهد کشورهای غیرهمکار با تحریمهای ویزایی مواجه شوند، از جمله سختتر شدن صدور ویزا و افزایش محدودیتهای ورود.
این رویکرد نشان میدهد که سیاست مهاجرتی به بخشی از اهرم فشار دیپلماتیک تبدیل شده است. برای دولت ترامپ، این اقدام هم پیام داخلی دارد و هم ابزاری برای افزایش قدرت چانهزنی در برابر چین پیش از مذاکرات تجاری حساس.
پیوند مهاجرت با رقابت راهبردی
برآوردهای آمریکایی نشان میدهد بیش از ۱۰۰ هزار مهاجر غیرقانونی چینی در این کشور حضور دارند که بخشی از آنها با حکم اخراج قطعی مواجهاند. این موضوع در سالهای اخیر به یکی از چالشهای مهم سیاست مهاجرتی آمریکا تبدیل شده است.
در سطح کلانتر، این اختلاف بازتابی از رقابت ژئوپلیتیک عمیقتر میان دو کشور است. واشنگتن معتقد است پکن عمداً روند بازگرداندن اتباع را کند میکند تا از آن بهعنوان ابزار امتیازگیری در حوزههای دیگر استفاده کند. در مقابل، چین این مسئله را بخشی از همکاری بینالمللی میداند که باید بر اساس احترام متقابل و روندهای حقوقی انجام شود.
در نهایت، این مناقشه نشان میدهد که مرز میان سیاست داخلی و رقابت جهانی در حال کمرنگ شدن است. مهاجرت، تجارت و دیپلماسی اکنون به هم گره خوردهاند و هر تصمیم در یک حوزه میتواند پیامدهای مستقیم در سایر حوزهها داشته باشد؛ روندی که احتمال تشدید تنش میان دو قدرت را در آینده افزایش میدهد.
نظر شما