سخنگوی سازمان غذا و دارو با اشاره به افزایش نگرانکننده مصرف دارو در کشور، نسبت به تجویزهای بیش از حد و رواج مصرف خودسرانه هشدار داد. او گفت بر اساس آخرین پایشها، ماهانه حدود ۲۳ میلیون واحد سرم در کشور مصرف میشود و بیش از یکسوم نسخ سرپایی حاوی آنتیبیوتیک است؛ آماری که بازنگری فوری در پروتکلهای درمانی و فرهنگسازی عمومی را ضروری میکند.
دکتر محمد هاشمی با اشاره به فشارهای اقتصادی و هزینههای رو به افزایش تولید دارو، تأکید کرد که سازمان غذا و دارو در چارچوب وظایف قانونی خود در تلاش است شرایط تأمین و توزیع دارو را بهبود دهد و راهکارهای عملی برای عبور از موانع موجود بیابد.
او در تشریح الگوی مصرف فعلی گفت: ماهانه ۲۳ میلیون واحد سرم در کشور مصرف میشود و بیش از یکسوم نسخ سرپایی شامل آنتیبیوتیک است. به گفته او، این ارقام نشان میدهد که الگوی تجویز در برخی مناطق بهشدت از استانداردها فاصله گرفته و نیازمند مداخلات هدفمند است.
هاشمی داروهای پرمصرف کشور را نیز معرفی کرد: در بخش خوراکی، ماکرولیدها، سفالوسپورینها و پنیسیلینها بیشترین تجویز را دارند و در بخش تزریقی، سفازولین، پنیسیلین و سفتریاکسون در صدر هستند. او تأکید کرد که در برخی استانها مصرف آنتیبیوتیک از میانگین ملی هم بالاتر است و باید فرهنگسازی تخصصی و مستمر انجام شود.
وی در ادامه نقش تولید داخل را مهم دانست و گفت بخش اعظم نیاز دارویی کشور توسط تولیدکنندگان داخلی تأمین میشود و تکیه بر واردات محدود امکانپذیر نیست. او درباره وضعیت سرم نیز توضیح داد: با وجود محدودیتهایی که در تأمین مواد اولیه از پتروشیمیها ایجاد شده، شرایطی فراهم شده تا تولیدکنندگان با واردات ماده اولیه، روند تولید را بدون وقفه ادامه دهند.
او نگرانی وزیر بهداشت درباره مصرف بیرویه سرم را یادآور شد و گفت: بازنگری در تعرفههای خدمات و ترویج درمان مبتنی بر نیاز واقعی میتواند از مصرف غیرضروری بکاهد و بودجه را برای تأمین داروهای حیاتی آزاد کند.
هاشمی درباره گروههایی که بیشترین مصرف غیرمنطقی را دارند توضیح داد: آنتیبیوتیکها، مسکنهای ضدالتهابی و سرمهای تزریقی بیش از سایر داروها در معرض مصرف خودسرانه هستند؛ در حالی که بسیاری از این تجویزها ضرورتی ندارند. او عوامل مؤثر بر این وضعیت را ترکیبی از باورهای عمومی درباره اثربخشی سریعتر داروهای تزریقی، تقاضای القایی و نیاز به روزآمدسازی دانش بالینی دانست.
سخنگو همچنین بر لزوم همکاری نهادهای نظام پزشکی، سازمان پرستاری، معاونت درمان و بیمهها تأکید کرد و گفت همافزایی میان این نهادها برای موفقیت برنامههای اصلاح الگوی تجویز ضروری است.
او هشدار داد که مصرف بیرویه آنتیبیوتیک یکی از عوامل اصلی مقاومت میکروبی است و مدیریت مصرف این داروها باید در اولویت سیاستگذاران باشد. به گفته او، هدررفت منابع ناشی از پُرنویسی نسخ، پایداری زنجیره تأمین را تهدید میکند.
هاشمی بخشی از اقدامات اصلاحی سازمان غذا و دارو را نیز تشریح کرد؛ از جمله پایش نسخ، تدوین راهنماهای بالینی، تصمیمگیری مبتنی بر شواهد و بازنگری در پوشش بیمهای برای حمایت از داروهای ضروری. او گفت همکاری میان صنعت دارو و بخش پتروشیمی میتواند زمینه خودکفایی در مواد اولیه را تقویت کند و رقابتپذیری صنعت را افزایش دهد.
به گفته او، سازمان غذا و دارو از طریق سامانههای نظارتی و بازرسی بر روند توزیع دارو نظارت میکند و بیمهها نیز با بررسی نسخ و هدایت پرداختها به سمت پروتکلهای استاندارد نقش مهمی در مدیریت مصرف دارند.
او همچنین نقش رسانهها را در آگاهسازی مردم ضروری دانست و گفت انتشار محتوای علمی و سادهسازی اطلاعات برای بیماران، به تغییر رفتارهای سلامت و پیشگیری از مصرف غیرمنطقی کمک میکند.
هاشمی از مردم خواست مصرف هرگونه دارو را تنها با تجویز پزشک انجام دهند، دوره درمان را کامل کنند و از توصیه دارو به دیگران خودداری کنند. او تأکید کرد با همکاری جامعه پزشکی، بیمهها، صنایع دارویی و مشارکت مردم آگاه میتوان به سمت دسترسی عادلانهتر، کاهش هزینهها و پایداری بیشتر نظام سلامت حرکت کرد.
نظر شما