بیستوپنجم ذیالقعده تنها یک تاریخ در تقویم نیست؛ بلکه سالروز تپش نخستین قلب زمین از زیر آستانه کعبه و آغاز گسترش حیات در گیتی است. طبق روایات، این روز مهد ولادت پیامبران اولوالعزم و نقطه عطف نزول برکات است که پاداش روزهداری در آن، با هفتاد سال عبادت برابری میکند. امروز فرصتی است تا در میانه هیاهوی روزمره، به تماشای اعجاز خلقت بنشینیم و با تمسک به آداب این روز، سهمی از این سفره گسترده برداریم. در ادامه، اعمال، دعاها و نماز مخصوصی که برای بهرهمندی از برکات این روز وارد شده است را میخوانید.
روز بیستوپنجم ماه ذیالقعده، روز دحوالارض است. در مفاتیح الجنان برای این روز عظیمالشأن انجام چند عمل سفارش شده است. اعمال روز دحوالارض عبارتاند از:
- غسل
- ذکر فراوان خدا
- روزه
- نماز
- دعا
- زیارت امامرضا(ع)
در این مقاله، بهطور مفصل به شرح اعمال روز دحوالارض میپردازیم.
اعمال روز دحوالارض چیست؟
۱. غسل
۲. ذکر فراوان خدا
۳. روزه
یکی از آن چهار روزی است که در تمام سال به برتری و مزیت روزه گرفتن ممتاز است. در روایتی آوردهاند که روزۀ این روز همانند روزۀ هفتاد سال است. در روایت دیگر نقل کردهاند که جبران روزۀ هفتاد سال است و هرکه این روز را روزه بگیرد و شب را به عبادت به پایان ببرد، برای او عبادت صد سال نوشته شود. برای روزهدار این روز، هرچه در میان زمین و آسمان است استغفار کند. این روزی است که رحمت خدا در آن پخش میشود و برای عبادت و اجتماع برای ذکر خدا در این روز پاداش بسیاری است.
۴. نماز
نمازی که در کتابهای علمای شیعه از اهل قم روایت کردهاند. دو رکعت است در وقت بالا آمدن آفتاب تا پیش از گذشتن از وقت ظهر. در هر رکعت پس از سوره حمد، پنج مرتبه سوره شمس خوانده شود و پس از سلام بگوید:
لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّهَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.
هیچ نیرو و توانی نیست جز به خدای بلندمرتبۀ بزرگ.
آنگاه دعا کند و بخواند:
یَا مُقِیلَ الْعَثَراتِ أَقِلْنِی عَثْرَتِی، یَا مُجِیبَ الدَّعَوَات ِأَجِبْ دَعْوَتِی، یَا سَامِعَ الْأَصْوَاتِ اسْمَعْ صَوْتِی، یَا مُقِیلَ الْعَثَراتِ أَقِلْنِی عَثْرَتِی، یَا مُجِیبَ الدَّعَوَاتِ أَجِبْ دَعْوَتِی، یَا سَامِعَ الْأَصْوَاتِ اسْمَعْ صَوْتِی وَ ارْحَمْنِی وَ تَجاوَزْ عَنْ سَیِّئاتِی وَ مَا عِنْدِی یَا ذَا الْجَلَال ِوَ الْإِکْرَامِ.
ای نادیدهگیرندۀ لغزشها، لغزشم را نادیده گیر. ای اجابتکنندۀ دعاها، دعایم را اجابت کن. ای شنوای صداها، صدایم را بشنو، به من رحم کن و از بدیهایم و آنچه نزد من است درگذر، ای صاحب بزرگی و رأفت و محبت.
۵. دعای روز دحوالارض (اللَّهُمَّ داحِیَ الکَعْبَهِ)
خواندن دعایی که شیخ در کتاب «مصباح» میفرماید خواندن آن مستحب است:
اللّٰهُمَّ داحِیَ الکَعْبَهِ، وَ فالِقَ الْحَبَّهِ، وَ صارِفَ اللَّزْبَهِ، وَ کاشِفَ کُلِّ کُرْبَهٍ، أَسْأَلُکَ فِی هٰذَا الْیَوْمِ مِنْ أَیَّامِکَ الَّتِی أَعْظَمْتَ حَقَّها، وَ أَقْدَمْتَ سَبْقَها، وَ جَعَلْتَها عِنْدَ الْمُؤْمِنِینَ وَدِیعَهً، وَ إِلَیْکَ ذَرِیعَهً، وَ بِرَحْمَتِکَ الْوَسِیعَهِ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ الْمُنْتَجَبِ فِی الْمِیثاقِ الْقَرِیبِ یَوْمَ التَّلاقِ فاتِقِ کُلِّ رَتْقٍ، وَ داعٍ إِلیٰ کُلِّ حَقٍّ، وَ عَلَیٰ أَهْلِ بَیْتِهِ الْأَطْهارِ، الْهُداهِ الْمَنارِ، دَعائِمِ الْجَبَّارِ، وَ وُلاهِ الْجَنَّهِ وَ النَّارِ، وَ أَعْطِنا فِی یَوْمِنا هٰذَا مِنْ عَطائِکَ الْمَخْزُونِ غَیْرَ مَقْطُوعٍ وَ لَا مَمْنُوعٍ، تَجْمَعُ لَنا بِهِ التَّوْبَهَ، وَ حُسْنَ الْأَوْبَهِ؛
خدایا؛ ای گسترانندۀ کعبه و شکافندۀ دانه و برگردانندۀ سختی و برطرفکنندۀ هر گرفتاری، از تو میخواهم در این روز از روزهایت که حقّش را بزرگ گرداندی و سبقتش را پیش انداختی و آن را نزد اهل ایمان امانت و بهسوی خود وسیله قرار دادی و به رحمت گستردهات که بر محمّد درود فرستی آن بنده برگزیدهات در پیمان نزدیک، روز دیدار، شکافندۀ هر امر بسته و دعوتکننده بهحق و بر اهلبیت پاکش، آن راهنمایان و روشنکنندگان راه حق، ستونهای قدرت و متولّیان بهشت و دوزخ و عطا کن به ما از عطای در خزانهات که نه بریده شود و نه منع گردد تا بهوسیلۀ آن رجوع و بازگشت خوبی برای ما فراهم نمایی؛
یَا خَیْرَ مَدْعُوٍّ، وَ أَکْرَمَ مَرْجُوٍّ، یَا کَفِیُّ یَا وَفِیُّ، یَا مَنْ لُطْفُهُ خَفِیٌّ، الْطُفْ لِی بِلُطْفِکَ، وَ أَسْعِدْنِی بِعَفْوِکَ، وَ أَیِّدْنِی بِنَصْرِکَ، وَ لَا تُنْسِنِی کَرِیمَ ذِکْرِکَ، بِوُلاهِ أَمْرِکَ، وَ حَفَظَهِ سِرِّکَ، وَ احْفَظْنِی مِنْ شَوائِبِ الدَّهْرِ إِلیٰ یَوْمِ الْحَشْرِ وَ النَّشْرِ، وَ أَشْهِدْنِی أَوْلِیاءَکَ عِنْدَ خُرُوجِ نَفْسِی، وَ حُلُولِ رَمْسِی، وَانْقِطاعِ عَمَلِی، وَانْقِضاءِ أَجَلِی. اللّٰهُمَّ وَاذْکُرْنِی عَلَیٰ طُولِ الْبِلیٰ إِذا حَلَلْتُ بَیْنَ أَطْباقِ الثَّریٰ، وَ نَسِیَنِی النَّاسُونَ مِنَ الْوَریٰ، وَ أَحْلِلْنِی دارَ الْمُقامَهِ، وَ بَوِّئْنِی مَنْزِلَ الْکَرامَهِ؛
ای بهترین خواندهشده و کریمترین امیدشده، ای کفایتکننده، ای بخشندۀ کامل، ای آنکه مهربانیاش پنهانی است، به مهربانیات به من مهربانی کن و به گذشتت خوشبختم نما و به یاریات حمایتم کن و از یاد کریمانهات فراموشم مکن بهحق متولیان امرت و نگهبانان رازت و از گرفتاریهای روزگار تا روز قیامت و برانگیخته شدن حفظم کن هنگام بیرون آمدن جانم و فرورفتن در قبرم و تمام شدن کارم و سپری شدن عمرم، اولیایت را به بالینم حاضر کن، خدایا یادم کن، بر طول پوسیدگی، زمانیکه در میان تودههای خاک فرود آیم و فراموشکنندگان از مردم فراموشم کنند و در خانۀ اقامت فرودم آر و در منزل کرامت جایم ده؛
وَاجْعَلْنِی مِنْ مُرافِقِی أَوْلِیائِکَ وَ أَهْلِ اجْتِبائِکَ وَاصْطِفائِکَ، وَ بارِکْ لِی فِی لِقائِکَ، وَارْزُقْنِی حُسْنَ الْعَمَلِ قَبْلَ حُلُولِ الْأَجَلِ بَرِیئاً مِنَ الزَّلَلِ وَ سُوءِ الْخَطَلِ. اللّٰهُمَّ وَ أَوْرِدْنِی حَوْضَ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللّٰهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَاسْقِنِی مِنْهُ مَشْرَباً رَوِیّاً سائِغاً هَنِیئاً لَاأَظْمَأُ بَعْدَهُ، وَ لَا أُحَلَّأُ وِرْدَهُ، وَ لَا عَنْهُ أُذادُ، وَاجْعَلْهُ لِی خَیْرَ زادٍ، وَ أَوْفیٰ مِیعادٍ یَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهادُ. اللّٰهُمَّ وَالْعَنْ جَبابِرَهَ الْأَوَّلِینَ وَالْآخِرِینَ وَ بِحُقُوقِ أَوْلِیائِکَ الْمُسْتَأْثِرِینَ. اللّٰهُمَّ وَاقْصِمْ دَعائِمَهُمْ، وَ أَهْلِکْ أَشْیاعَهُمْ وَ عامِلَهُمْ، وَ عَجِّلْ مَهالِکَهُمْ، وَاسْلُبْهُمْ مَمالِکَهُمْ، وَ ضَیِّقْ عَلَیْهِمْ مَسالِکَهُمْ، وَالْعَنْ مُساهِمَهُمْ وَ مُشارِکَهُمْ؛
و از دوستان اولیایت و برگزیدگان و خاصان درگاهت قرارم ده و ملاقاتت را بر من مبارک گردان و پیش از فر رسیدن پایان عمرم حُسن عمل روزیام فرما، درحالیکه پاک از لغزشها و گفتار بیپایه و منطق باشم. خدایا مرا به حوض پیامبرت محمّد (درود خدا بر او و خاندانش) وارد کن و از آن به من بنوشان، نوشاندنی سیرابکننده، روان و گوارا که پس از آن هرگز تشنه نشوم و از ورود به آن طرد نگردم و از آن منع نشوم و آن را قرار ده برایم بهترین توشه و کاملترین وعدهگاه، روزی که گواهان بپا میخیزند. خدایا لعنت کن گردنکشان گذشته و آینده را، هم آنانکه حقوق اولیایت را به ناحق به خود اختصاص دادند. خدایا پایههایشان را بشکن و پیروان و عُمّالشان را نابود ساز، زمینههای هلاکتشان را به زودی فراهم کن و کشورهایشان را از دستشان بگیر و راههایشان را بر آنان تنگ کن و بر آنانکه با آنان سهیم و شریکاند لعنت فرست؛
اللّٰهُمَّ وَ عَجِّلْ فَرَجَ أَوْلِیائِکَ، وَارْدُدْ عَلَیْهِمْ مَظالِمَهُمْ، وَ أَظْهِرْ بِالْحَقِّ قائِمَهُمْ، وَاجْعَلْهُ لِدِینِکَ مُنْتَصِراً، وَ بِأَمْرِکَ فِی أَعْدائِکَ مُؤْتَمِراً. اللّٰهُمَّ احْفُفْهُ بِمَلائِکَهِ النَّصْرِ، وَ بِما أَلْقَیْتَ إِلَیْهِ مِنَ الْأَمْرِ فِی لَیْلَهِ الْقَدْرِ، مُنْتَقِماً لَکَ حَتّیٰ تَرْضیٰ، وَ یَعُودَ دِینُکَ بِهِ وَ عَلَیٰ یَدَیْهِ جَدِیداً غَضّاً، وَ یَمْحَضَ الْحَقَّ مَحْضاً، وَ یَرْفُضَ الْباطِلَ رَفْضاً. اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیْهِ وَ عَلَیٰ جَمِیعِ آبائِهِ، وَاجْعَلْنا مِنْ صَحْبِهِ وَ أُسْرَتِهِ، وَابْعَثْنا فِی کَرَّتِهِ، حَتّیٰ نَکُونَ فِی زَمانِهِ مِنْ أَعْوانِهِ. اللّٰهُمَّ أَدْرِکْ بِنا قِیامَهُ، وَ أَشْهِدْنا أَیَّامَهُ وَ صَلِّ عَلَیْهِ، وَارْدُدْ إِلَیْنا سَلامَهُ، وَالسَّلامُ عَلَیْهِ وَ رَحْمَهُ اللّٰهِ وَ بَرَکاتُهُ.
خدایا در گشایش کار دوستانت شتاب کن و حقوق تاراجرفتۀ آنان را به آنان بازگردان و قائم آنان را بر پایۀ حق آشکار کن و او را یاریکنندۀ دینت بدار و درباره دشمنانت اطاعتکننده به فرمانت قرار ده. خدایا فرشتگان پیروزی را گرداگرد او بدار و به آن دستوری که در شب قدر به او القا کردی او را انتقامگیرنده خویش قرار ده تا جایی که خشنود شوی و دینت بهوسیلۀ او و بهدست او بهگونهای نو تازه بازگردد و حق بهطور کامل ناب شود و باطل بهصورت همهجانبه به دور افکنده گردد. خدایا بر او و همۀ پدرانش درود فرست و ما را از همنشینان و خاندانش قرار بده و در زمان بازگشتش ما را برانگیز تا در دوران او در شمار یارانش باشیم. خدایا رسیدن به قیامش را روزی ما کن و در روزگارش ما را حاضر کن و بر او درود فرست و سلام او را به ما برگردان، درود و رحمت خدا و برکاتش بر او باد.
۶. زیارت امامرضا(ع)
میرداماد(رحمتالله) در رسالۀ «اربعه اَیام» خود در بیان اعمال روز دحوالارض میفرماید که زیارت امامرضا(علیهالسلام) در این روز برترین کارهای مستحب و مؤکدترین آداب است. همچنین زیارت آن حضرت در روز اول ماه رجبالفرد، در نهایت تأکید بوده و نسبت به آن ترغیب بسیار شده است.
نظر شما