در این پادکست آموزشی که با همکاری انجمن‌های علمی علوم تربیتی و روانشناسی واحد خواهران تهیه شده است، بر اهمیت شناخت اشتباهات رفتاری در زمان بحران تاکید شد.

دکتر زهرا علی‌زاده، عضو هیات علمی دانشگاه امام رضا (ع)، در این اثر به بررسی پنج اشتباه کلیدی پرداخته است که می‌تواند در درازمدت فشار روانی را بر افراد و اطرافیان آنها، افزایش دهد.

خطرات مصرف بی‌وقفه اخبار و سرکوب احساسات

نخستین اشتباه رایج در زمان بحران، دنبال کردن دائمی و بدون وقفه اخبار و تصاویر خشونت‌آمیز است. مغز در این شرایط فرصت آرام شدن پیدا نمی‌کند و بدن با باقی ماندن در حالت هشدار، دچار اضطراب مضاعف می‌شود. اگرچه اطلاع داشتن از رویدادها مهم است، اما قرار گرفتن دائمی در معرض خبرهای ناگوار برای سلامت روان مضر است. همچنین سرکوب کامل احساساتی مثل ترس، غم یا اضطراب یکی دیگر از موارد آسیب‌زاست.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند باید همیشه قوی به نظر برسند، در حالی که نادیده گرفتن این عواطف طبیعی، منجر به انباشت فشار روانی در طول زمان، می‌شود.

پیامدهای نادیده گرفتن احساسات دیگران

یکی از رفتارهای اشتباه که اغلب با نیت خوب انجام می‌شود، استفاده از جملاتی است که احساسات اطرافیان را نادیده می‌گیرد، عباراتی نظیر چیزی نیست به آن فکر نکن یا مقایسه وضعیت فرد با شرایط بدتر دیگران، باعث ایجاد حس درک نشدن در طرف مقابل می‌شود.

در بسیاری از مواقع، شنیده شدن و همدلی ساده بسیار موثرتر از ارائه توصیه‌های راهبردی است.

ضرورت ارتباطات اجتماعی و پذیرش محدودیت‌های انسانی

انزوای کامل در زمان استرس شدید، از دیگر اشتباهاتی است که سلامت روان را تهدید می‌کند. تحقیقات نشان داده است که ارتباطات اجتماعی از مهم‌ترین عوامل محافظت‌کننده، محسوب می‌شوند و حتی یک گفت و گوی کوتاه با دوستان یا خانواده می‌تواند از شدت فشارها بکاهد.

پنجمین اشتباه، انتظار بیش از حد از خود برای قوی ماندن همیشگی است. انسان‌ها در شرایط بحرانی با افت تمرکز و خستگی روبه‌رو می‌شوند و پذیرش این واقعیت به رفتار مهربانانه‌تر با خود و دیگران کمک می‌کند.

لازم به ذکر است، پیش از انتشار این پادکست مجموعه دیگری از تولیدات رسانه‌ای با محور سلامت روان توسط انجمن‌های علمی دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) تولید شده است.

در یکی از این برنامه‌ها، سواد رسانه‌ای به عنوان ابزاری برای تغییر سبک زندگی و مدیریت هوشمندانه ذهن در برابر سیل اطلاعات معرفی شد.

دکتر بدری، عضو هیات علمی این دانشگاه، در آن نشست بر ضرورت توانمندسازی کاربران به جای رویکرد اجتناب و محدودیت‌سازی تاکید کرد.

همچنین در تولیدات قبلی این مجموعه، موضوعاتی نظیر اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و تاب‌آوری کودکان در مواجهه با تروماها مورد بررسی قرار گرفت. در پادکست آرامش در طوفان نیز بر نقش والدین به عنوان پناهگاه ایمن و ضرورت رسمیت‌بخشیدن به احساسات کودکان تاکید شد.

اکنون تمامی این محتواهای آموزشی از طریق کانال معاونت فرهنگی دانشگاه به شناسه کاربری @farhangi_imamreza_ac در پیام‌رسان داخلی ایتا در دسترس قرار دارد.