بهگزارش قدس آنلاین، کمتر از پنج ماه تا برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا باقی مانده است و برعکس چندین دوره پیشین، انتخابات این دوره بهویژه در میان جمهوریخواهان هرروز داغتر از روز قبل میشود. علت اصلی این گرم شدن تنور انتخابات آمریکا را هم باید مشخصاً در عملکرد جمهوریخواهان دانست؛ جایی که ترامپ و دوستانش عملاً در حال مدیریت دو انتخابات هستند؛ انتخابات درونحزبی برای از دور خارج کردن مخالفان ترامپ و انتخابات پارلمانی بهمنظور انتخاب نمایندگانی که بتوانند با دموکراتهای آماده و طلبکار رقابت کنند. انتخابات این دوره در روز سوم نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲آبان ۱۴۰۵) برگزار خواهد شد و در حال حاضر ایالات متحده در اوج مرحله انتخابات مقدماتی درونحزبی قرار دارد. این رویداد سیاسی یکی از مهمترین آزمونها برای دولت دونالد ترامپ به شمار میرود، زیرا نتیجه آن مستقیماً بر میزان آزادی عمل او در دو سال پایانی ریاستجمهوریاش تأثیر خواهد گذاشت.
انتخابات میاندورهای هر دو سال یک بار (دوسال پس از انتخابات ریاستجمهوری) برگزار میشود. هدف اصلی این انتخابات تعیین ترکیب کامل مجلس نمایندگان با ۴۳۵ کرسی و حدود یک سوم کرسیهای مجلس سنا معادل ۳۵ صندلی است. کنگره به عنوان قلب قانونگذاری آمریکا، مسئولیت تصویب تمام قوانین فدرال، تخصیص بودجه سالانه دولت، تأیید انتصابات کلیدی رئیسجمهور و حتی نظارت بر عملکرد اجرایی را بر عهده دارد. به همین دلیل، هر تغییری در ترکیب کنگره میتواند سیاستهای دولت را بهطور اساسی تحت تأثیر قرار دهد. از نظر تاریخی، حزب رئیسجمهور در این انتخابات تقریباً همیشه با شکست مواجه شده و تعدادی صندلی از دست داده است. این پدیده به «مجازات میاندورهای» معروف است و ریشه آن در نارضایتی طبیعی بخشی از رأیدهندگان از عملکرد دولت پس از دو سال فعالیت است.
تفاوت با انتخابات ریاستجمهوری
سیستم انتخاباتی آمریکا با بسیاری از کشورهای پارلمانی متفاوت است. در این کشور هر چهار سال یک بار، انتخابات بزرگ ریاستجمهوری برگزار میشود که در آن، مردم همزمان رئیسجمهور، همه کرسیهای مجلس نمایندگان و بخشی از کرسیهای مجلس سنا را انتخاب میکنند. اما در انتخابات میاندورهای مانند سال جاری، رئیسجمهور انتخاب نمیشود و رقابت صرفاً بر کنترل کنگره متمرکز است. این انتخابات درواقع یک همهپرسی غیررسمی از عملکرد دولت فعلی به حساب میآید. اگر دموکراتها بتوانند کنترل یکی یا هر دو مجلس را بدست آورند، میتوانند بسیاری از برنامههای ترامپ را متوقف کنند، تحقیقات جدید راه بیندازند و بودجه مورد نظر او را محدود کنند. برعکس، حفظ اکثریت توسط جمهوریخواهان به ترامپ قدرت قابل توجهی برای پیشبرد دستورکار خود در زمینه مهاجرت، اقتصاد و سیاست خارجی خواهد داد.
وضعیت فعلی رقابتها و ترکیب کنگره
در حال حاضر جمهوریخواهان با اختلاف بسیار اندک، کنترل مجلس سنا را در دست دارند و ۵۳ کرسی از ۱۰۰ کرسی مجلس سنا هم متعلق به آنهاست. دموکراتها برای بازپسگیری مجلس نمایندگان تنها به کسب چهار یا پنج کرسی خالص نیاز دارند که با توجه به تاریخ انتخابات میاندورهای کاملاً ممکن به نظر میرسد. اما در مجلس نمایندگان، دموکراتها با چالش بزرگتری روبهرو هستند، زیرا تعداد بیشتری از صندلیهای قابل رقابت متعلق به جمهوریخواهان است.
از ماه مارس (اواخر اسفند) تاکنون، انتخابات مقدماتی (درونحزبی) در ایالتهای مختلف در جریان بوده و تا سپتامبر (مهر ماه) ادامه خواهد یافت. در حزب جمهوریخواه، دونالد ترامپ نقش تعیینکنندهای ایفا میکند. او تاکنون صدها حمایت رسمی از نامزدهای مختلف اعلام کرده و در بسیاری از رقابتها موفق بوده است. یکی از برجستهترین پیروزیها، موفقیت روز گذشته کن پاکستون، دادستان کل تگزاس در دور دوم انتخابات مقدماتی سنا بود. پاکستون با حمایت صریح ترامپ توانست جان کورنین، سناتور کهنهکار و با نفوذ تگزاس را شکست دهد. این رویداد به عنوان یک پیروزی بزرگ برای جناح تندرو ترامپ تلقی میشود و نشان داد منتقدان سابق رئیسجمهور در حزب جمهوریخواه دیگر جای ایمنی ندارند. این نخستین بار در تاریخ مدرن تگزاس بود که یک سناتور جمهوریخواه راهیافته به مجلس در انتخابات مقدماتی شکست میخورد. پیش از این در کنتاکی نیز اد گالرین، دیگر نامزد مورد حمایت ترامپ توانست توماس مسی، یکی از منتقدان سرسخت ترامپ در مجلس نمایندگان را کنار بزند. موارد مشابهی نیز در آلاباما گزارش شده که نامزدهای مورد حمایت ترامپ به مراحل بعدی راه یافتند و در جورجیا و پنسیلوانیا نیز چالشگران مورد حمایت او عملکرد قابل توجهی علیه نمایندگان منتقد او داشتهاند.
از آنطرف اما در سمت دموکراتها، انتخابات مقدماتی آرامتر و متمرکزتر پیش میرود. نامزدهای این حزب عمدتاً بر مشکلات اقتصادی، تورم، حقوق زنان و انتقاد از سیاستهای مهاجرتی و تجاری دولت ترامپ تمرکز دارند. دموکراتها امیدوارند با بهرهبرداری از نارضایتیهای اقتصادی و اجتماعی، رأیدهندگان مستقل و جوان را به سمت خود جذب کنند.
«حوزهبندی دوباره» یک عامل قدیمی اما مهم در انتخابات ۲۰۲۶
در میان این دعواهای سیاسی، یک عامل قدیمی در عرصه سیاسی آمریکا به نام «حوزهبندی دوباره» این روزها به یک فاکتور مهم تبدیل شده است. حوزهبندی دوباره امسال در چندین ایالت اجرا میشود. این فرایند معمولاً هر ۱۰سال یک بار پس از سرشماری جمعیت انجام میشود، اما در این دوره شاهد حوزهبندی دوباره میاندهه در حدود هشت ایالت هستیم که پدیدهای نسبتاً نادر به شمار میرود. ایالتهایی مانند تگزاس، فلوریدا، کارولینای شمالی، اوهایو و تنسی نقشههای جدیدی تصویب کردهاند که پیشبینی میشود پنج تا ۱۲ کرسی خالص به نفع جمهوریخواهان جابهجا کند.
در تگزاس، جمهوریخواهان با استفاده از قدرت کامل ایالتی توانستند حوزهها را به شکلی طراحی کنند که حوزههای رقابتی را به نفع خود تغییر دهند. این اتفاق که در ابتدا با انتقاد تند رقبای ترامپ روبهرو شد خیلی زود توسط آنها تکرار شد و دموکراتها نیز در کالیفرنیا و چند ایالت دیگر واکنش نشان دادند و نقشههای خود را بهروزرسانی کردند. رأی دیوان عالی آمریکا در آوریل ۲۰۲۶ نیز با محدود کردن بخشهایی از قانون حقوق رأی، راه را برای این تغییرات تسهیل کرد. این حوزهبندیهای دوباره میتوانند بدون تغییر واقعی در آرای مردم، چندین کرسی را جابهجا کنند و تأثیر عمیقی بر نتیجه نهایی بگذارند.
انتقادها به حوزهبندی دوباره
با وجود این، این تغییرات با انتقادهای گستردهای همراه شده است. بسیاری از تحلیلگران، حقوقدانان و فعالان سیاسی معتقدند حوزهبندی دوباره حزبی، دموکراسی را تضعیف کرده و اصل نمایندگی عادلانه را زیرسؤال میبرد. منتقدان میگویند با تکنیکهایی مانند متمرکز کردن رأی مخالفها در چند حوزه محدود یا پخش کردن آنها در حوزههای متعدد، نتیجه انتخابات واقعی مردم تغییر میکند. دموکراتها این اقدام را «دزدی صندلی» از طریق قدرت ایالتی میدانند و آن را نمونهای از سوءاستفاده جمهوریخواهان از موقعیت فعلیشان توصیف میکنند. با وجود این انتقادها، دادگاهها تاکنون این حوزهبندیهای دوباره را غیرقانونی ندانستهاند، هرچند بحث بر سر تصویب قانون فدرال برای ممنوعیت یا محدودیت شدید این فرایند همچنان ادامه دارد.
سرنوشت انتخابات همچنان در ابهام
اما در هر صورت و باوجود دستاوردهای جمهوریخواهان در انتخابات مقدماتی و حوزهبندی دوباره، بسیاری از نظرسنجیها و تحلیلگران هنوز شانس مناسبی برای دموکراتها در انتخابات نوامبر پیشبینی میکنند. موج تاریخی مخالف دولت در انتخابات میاندورهای معمولاً قدرتمند است و عواملی مانند وضعیت اقتصاد، تورم، مهاجرت و مسائل اجتماعی میتوانند نتیجه را تغییر دهند. اگر جمهوریخواهان بتوانند اکثریت هر دو مجلس را حفظ کنند، ترامپ دست بازتری برای اجرای سیاستهای خود خواهد داشت. اما در صورت از دست دادن حتی یکی از مجلسها، دو سال پایانی ریاستجمهوری او با موانع جدی روبهرو خواهد شد. در نهایت، نتیجه این انتخابات نه تنها بر سیاست داخلی آمریکا، بلکه بر تعادل قدرت در سطح جهانی نیز تأثیرگذار خواهد بود. مشارکت رأیدهندگان، عملکرد اقتصادی در ماههای آینده و توانایی دو حزب در بسیج پایگاههای خود، عوامل تعیینکننده نهایی خواهند بود.
خبرنگار: نیکپندار
نظر شما