خراسان شمالی سال‌ها در شاخص‌های جمعیتی جزو استان‌های «جوان» کشور شناخته می‌شد؛ استانی که نرخ موالیدش از میانگین ملی بالاتر است و همین ویژگی، آن را در نقشه جمعیتی ایران متمایز می‌کرد. اما داده‌های منتشرشده از ابتدای سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد این مزیت تاریخی، حالا با نشانه‌های فرسایش روبه‌رو شده و بجنورد، به‌عنوان مرکز استان، در قلب این تغییرات قرار دارد.
ثبت احوال کشور در گزارش‌های امسال اعلام کرده در سال ۱۴۰۴ در مجموع ۸۹۲ هزار واقعه ولادت در کشور ثبت شده؛ عددی که در مقایسه با روند سال‌های گذشته همچنان در مدار کاهش قرار دارد و نشان می‌دهد افت زاد و ولد به روندی ملی تبدیل شده است. در خراسان شمالی نیز نشانه‌های مشابه دیده می‌شود؛ استانی که تا همین چند سال پیش نرخ خام ولادت آن حدود ۱۵ تا ۱۶ تولد در هزار نفر بود، اکنون با افت تدریجی موالید مواجه است و هرچند همچنان از میانگین کشوری بالاتر است اما نرخ موالید آن به ۷/۱۱ در هزار رسیده است.
مسئله فقط کاهش تعداد تولد نیست؛ در بجنورد و دیگر شهرهای استان، افت موالید به‌طور مستقیم بر ساختار آینده جمعیت اثر می‌گذارد. کاهش ورودی نسل جدید، به معنای کوچک‌تر شدن جمعیت دانش‌آموزی، کاهش نیروی کار آینده و درنهایت افزایش سهم سالمندان در دهه‌های پیش رو است. سیاست‌های حمایتی که شاید بتوان گفت بیشتر موجب احساس بی‌عدالتی شده‌اند هم نتوانسته جوانی جمعیت را در این استان پیشرو کند.
کارشناسان جمعیتی معمولاً سه عامل را در این روند مؤثر می‌دانند: افزایش سن ازدواج، فشار اقتصادی بر خانوارها و مهاجرت جوانان از شهرهای کم‌برخوردار به مراکز بزرگ‌تر؛ موضوعی که برای بجنورد نیز قابل ردیابی است. درواقع، اگر امروز افت موالید در آمار ثبت احوال دیده می‌شود، پیامد آن چند سال بعد در کلاس‌های درس، بازار کار و حتی ساختار مصرف شهری خود را نشان خواهد داد. خراسان شمالی هنوز جزو استان‌های نسبتاً جوان ایران است، اما داده‌های ۱۴۰۵ نشان می‌دهد این مزیت، دیگر تضمین‌شده نیست و بجنورد برای تغییر این وضعیت در کنار دیگر استان‌های کشور باید اهتمامی جدی برای افزایش جمعیت داشته باشد.