نشست «عصرانه داستاننویسان رضوی» با حضور جمعی از نویسندگان پیشکسوت و نوقلمان مشهدی به میزبانی فروشگاه مرکزی کتاب انتشارات بهنشر برگزار شد.
محمد خسرویراد، نویسنده و دبیر این نشست، با استناد به آموزههای محمود دولتآبادی، دریچهای تازه به فلسفه نویسندگی گشود.
وی با تاکید بر اینکه هنرمند باید سه حالت عمده انسانی را بهطور همزمان در خود نهادینه کند، اظهار داشت: نویسنده واقعی کسی است که در آن واحد، باور سرشار کودکانه، شوق و انرژی جوانانه و تامل و بردباری پیرانه سر را یکجا داشته باشد.
خسرویراد با تأکید بر اینکه نویسندگی فراتر از فرمولهای تکنیکی، درک تجربی زیستن در نقشهای مختلف است، افزود: نویسنده باید بتواند مانند یک کودک هر چه میبیند را باور کند، مانند یک نوجوان با ولع زندگی را لمس کند و در نهایت همچون یک پیر پخته، با حکمت و صبوری به سنجش مسائل بپردازد.
عبور از کلیشهها؛ از «تیپ» تا «شخصیت»
وی با اشاره به اینکه جهان حدود ۳۶ کلانموضوع اصلی دارد، راهکار خروج از تکرار و بیسوژه بودن را «خرد کردن موضوعات» دانست.
وی خطاب به نوقلمان جمع حاضر تصریح کرد: تفاوت میان تیپ و شخصیت در همین جزئیات نهفته است. هرگاه احساس کردید سوژهتان تکراری است، بدانید که هنوز آن را به اندازه کافی ریز نکردهاید.
خسرویراد با ذکر مثالهایی از آثار جلال آلاحمد و تفاوت نگاه کارگردانان بزرگی، چون تقوایی و مهرجویی به یک موضوع واحد، خاطرنشان کرد: حتی اگر هزار نفر درباره یک سوژه واحد بنویسند، نگاه منحصربهفرد، جهانبینی و زبان شخصی هر نویسنده است که به اثر هویت مستقل میبخشد.
طرح، نقشه راه نویسنده است
این نویسنده مشهدی در ادامه به تبیین جایگاه «طرح» در داستاننویسی پرداخت و آن را ترکیبی از «خلاصه داستان به اضافه روابط علی و معلولی» تعریف کرد.
وی خطاب به نوقلمان تاکید کرد: طرح، نقشه راه نویسنده است. برخلاف تصور عموم، طرح گاهی از خودِ داستان مفصلتر است؛ چرا که نویسنده در آن تمامی دلایل و قرائن را برای باورپذیر کردن دروغ بزرگ داستان برای مخاطب پیشبینی میکند.
توصیههای کاربردی برای رشد قلم
خسرویراد پیوند میان سه رکن «صداقت، مشاهده و تخیل» را ضامن خلق داستانهای باورپذیر و هویتمند دانست و بر اهمیت تقویت این مهارتها از طریق ممارست و مطالعه تاکید کرد.
در پایان این نشست، خسرویراد تمرینی را برای جلسه آینده تعیین کرد که طی آن هنرجویان موظف شدند بر اساس موضوع «کودکان میناب»، طرحی یکصفحهای شامل خلاصه داستان و روابط علی و معلولی تدوین کنند.
این مراسم با قرائت داستانهای کوتاه توسط برخی از اعضا و نقد و بررسی آثار توسط حاضرین و دبیر نشست، به کار خود پایان داد.
نظر شما