تصمیم فرانسه برای ممنوع کردن ورود ایتامار بنگویر، وزیر امنیت داخلی اسرائیل، شاید بهتنهایی نتواند معادلات جنگ غزه را تغییر دهد، اما حامل پیامی فراتر از یک اقدام نمادین دیپلماتیک است. در حالی که بسیاری از دولتهای غربی طی ماههای گذشته به انتقادهای لفظی از رفتار اسرائیل در غزه بسنده کردهاند، پاریس با این تصمیم نشان داد که حاضر است میان حمایت از اسرائیل و حمایت از چهرههای تندرو در دولت این رژیم تمایز قائل شود.
این اقدام پس از انتشار تصاویر و گزارشهایی درباره رفتار تحقیرآمیز بنگویر با فعالان بازداشتشده ناوگان امدادی غزه صورت گرفت؛ موضوعی که در افکار عمومی اروپا بازتاب گستردهای یافت. در فضایی که بحران انسانی غزه به یکی از مهمترین دغدغههای سیاسی و اجتماعی اروپا تبدیل شده، بسیاری از دولتهای اروپایی به این جمعبندی رسیدهاند که ادامه سکوت در برابر برخی رفتارهای افراطی مقامات اسرائیلی، هزینههای سیاسی فزایندهای برای آنها خواهد داشت.
فرانسه با این تصمیم در واقع تلاش کرده است نشان دهد حمایت از امنیت اسرائیل الزاماً به معنای نادیده گرفتن اقدامات سیاستمدارانی نیست که به تشدید خشونت و تنش دامن میزنند.
مشکل واشنگتن؛ خویشتنداری گزینشی
در نقطه مقابل، ایالات متحده همچنان با یک تناقض مزمن روبهرو است. واشنگتن بارها نسبت به برخی اقدامات اسرائیل ابراز نگرانی کرده، اما به ندرت این نگرانیها را به ابزار فشار سیاسی یا دیپلماتیک تبدیل کرده است.
این رویکرد طی سالهای اخیر به یکی از نقاط ضعف سیاست خاورمیانهای آمریکا تبدیل شده است. دولتهای مختلف آمریکا از یک سو خواهان کاهش تنش در منطقه بودهاند و از سوی دیگر از اعمال فشار واقعی بر جریانهای افراطی در اسرائیل خودداری کردهاند. نتیجه آن شده که بسیاری از بازیگران سیاسی اسرائیل اطمینان یافتهاند انتقادهای واشنگتن عمدتاً جنبه تبلیغاتی دارد و به اقدامات عملی منجر نخواهد شد.
این وضعیت نه تنها اعتبار آمریکا را در منطقه تضعیف کرده، بلکه برای دیپلماتهای آمریکایی نیز چالشآفرین شده است. آنها ناچارند در بسیاری از موارد از سیاستهایی دفاع کنند که خود در شکلگیری آن نقشی نداشتهاند اما به دلیل ماهیت راهبردی روابط دو کشور، همچنان از آنها حمایت میکنند.
فشار افکار عمومی و آزمون ایران
تحولات اخیر در افکار عمومی آمریکا نیز بر پیچیدگی این وضعیت افزوده است. نظرسنجی جدید گالوپ نشان میدهد حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل دیگر مانند گذشته اجماع گستردهای در جامعه آمریکا ندارد و حساسیت نسبت به وضعیت انسانی فلسطینیان افزایش یافته است.
در پس این نگرانی، شرایط اقتصادی نیز نقش دارد. دفتر بودجه کنگره آمریکا پیشبینی کرده است که کسری بودجه فدرال و هزینههای بهره بدهی در دهه آینده افزایش یابد. همچنین دادههای بانک فدرال رزرو نیویورک نشان میدهد بدهی خانوارها همچنان سنگین است و اداره آمار کار آمریکا از تداوم فشار بر هزینههای اساسی زندگی مانند غذا، انرژی و مسکن خبر میدهد.
همزمان، واشنگتن در تلاش است از گسترش بحرانهای منطقهای، از غزه گرفته تا تنگه هرمز و روابط با ایران، جلوگیری کند. اما موفقیت چنین راهبردی نیازمند آن است که آمریکا در مواضع خود از انسجام بیشتری برخوردار باشد. اگر واشنگتن از تهران انتظار خویشتنداری داشته باشد اما حاضر نباشد رفتارهای تنشزای متحدان خود را مهار کند، پیام دیپلماتیک آن با تردید مواجه خواهد شد.
انضباط در ائتلافها، نه رها کردن متحدان
ممنوعیت ورود بنگویر به فرانسه بیش از آنکه درباره یک فرد باشد، درباره این اصل سیاسی است که هیچ ائتلافی بدون مسئولیتپذیری پایدار نمیماند. اروپا بهتدریج در حال ارسال این پیام است که حمایت از اسرائیل نباید به مصونیت کامل جریانهای افراطی این رژیم منجر شود.
برای آمریکا نیز این موضوع به یک آزمون مهم تبدیل شده است. حفظ اتحادهای راهبردی به معنای چشمپوشی از تمامی رفتارهای متحدان نیست. تجربه نشان داده است که انضباط در روابط ائتلافی، بیش از مدارا با افراطگرایی، به ثبات منطقهای و اعتبار بینالمللی کمک میکند. در شرایطی که خاورمیانه همچنان با بحرانهای متعدد دستوپنجه نرم میکند، این واقعیت بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است.
نظر شما