امیرحسین اقبالی کارشناس اقتصادی در رابطه با نقش کلیدی بانک مرکزی در کمک به رفع ناترازی برق تابستانی با تخصیص مناسب اعتبارات بانکی در گفت و گو با قدس گفت: در شرایطی که کشور با ناترازی عمیق برق در تابستان ۱۴۰۵ مواجه است و پیش‌بینی‌ها حاکی از کسری ۲۵ هزار مگاواتی در ساعات اوج مصرف است، یک فرصت کلیدی و استثنایی پیش روی بانک مرکزی و نظام بانکی کشور قرار دارد. این فرصت، تلفیق دو نیاز اساسی کشور است که نخست، حمایت از اقشار ضعیف و مددجویان نهادهای حمایتی از طریق پرداخت تسهیلات اشتغال به همراه دارد و در بعد دیگر نیز منجر به کاهش ناترازی برق از طریق سرمایه‌گذاری هدفمند در نیروگاه‌های خورشیدی خواهد شد. اما پرسش اساسی این است که آیا بانک مرکزی به عنوان نهاد تنظیم‌گر پولی کشور، می‌تواند با یک اقدام هوشمندانه و سریع، هر دو هدف را همزمان محقق سازد که پاسخ مثبت است، مشروط بر آنکه اراده لازم در بانک مرکزی و شبکه بانکی وجود داشته باشد. با پرداخت ۴۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات اشتغال به مددجویان در دو ماه آتی، می‌توان معادل ۱۰۰۰ مگاوات برق خورشیدی جدید به شبکه افزود و بخشی از ناترازی تابستانی برق را از بین برد.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به ضرورت اقدام فوری بانک مرکزی در زمینه رویکرد ابلاغ سهمیه وام اشتغال مددجویان به هر بانک و تخصیص اعتبارات متناسب برای آن و نظارت بر عملکرد شبکه بانکی در جهت پرداخت این تسهیلات خاطرنشان کرد: تسریع در پرداخت وام اشتغال مبتنی بر رویکرد ابلاغ سهمیه وام اشتغال مددجویان به هر بانک و تخصیص اعتبارات متناسب برای آن و نظارت بر عملکرد شبکه بانکی در جهت پرداخت این تسهیلات، گامی کلیدی و مهم در زمینه کمک به تنوع بخشیدن به سبد تولید برق در کشور و حمایت از اقشار ضعیف جامعه به صورت توامان است.

اقبالی ادامه داد: مهم‌ترین ابتکار در این زمینه نیز مبتنی بر مدل سهامداری مددجویان در مزرعه‌های خورشیدی است. در این مدل، مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی، با دریافت وام اشتغال می‌توانند سهامدار یک بخش از این نیروگاه خورشیدی بزرگ شوند. این نیروگاه‌ها توسط بخش خصوصی غیردولتی تخصصی طراحی، نصب و بهره‌برداری می‌شوند و مددجویان به نسبت سرمایه خود، از سود فروش برق به دولت بهره‌مند می‌گردند. با تجمیع وام‌های ۴۰ هزار میلیارد تومانی، می‌توان نیروگاه‌های خورشیدی به ظرفیت مجموعاً ۱۰۰۰ مگاوات در سراسر کشور احداث کرد. این نیروگاه‌ها سالانه حدود ۱.۷ میلیون مگاوات ساعت برق تولید خواهند کرد که معادل صرفه‌جویی ۴۵۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی یا ۳۰۰ میلیون لیتر گازوئیل است.

وی با اشاره به اهمیت بسیار بالای ورود این منابع بانکی در جهت توسعه توان تولید برق خورشیدی کشور گفت: نیروگاه‌های خورشیدی در ساعات اوج تابش خورشید (معمولاً از ۱۰ صبح تا ۱۶ بعد از ظهر) بیشترین تولید را دارند که این زمان دقیقاً با اوج مصرف برق در تابستان هم‌پوشانی دارد. در واقع، منحنی تولید خورشیدی کاملاً با منحنی مصرف هماهنگ است و به همین دلیل، ساختن نیروگاه‌های خورشیدی یکی از بهترین راهکارها برای پوشش اوج مصرف تابستانی محسوب می‌شود که میزان کلی ۱۰۰۰ مگاواتی تولید برق از این محل، معادل حدود ۳ تا ۴ درصد از ناترازی ۲۵ هزار مگاواتی پیش‌بینی شده است. هرچند این درصد کوچک به نظر می‌رسد، اما باید توجه داشت که این میزان خارج از برنامه‌ریزی وزارت نیرو و با هزینه صفر برای دولت (از محل وام اشتغال) تأمین می‌شود و کاملاً به ظرفیت تولید کشور اضافه می‌شود. علاوه بر این، هر مگاوات خورشیدی که امروز ساخته شود، برای ۲۵ الی ۳۰ سال آینده به صورت پایدار برق تولید خواهد کرد و از خاموشی‌های تابستانی در سال‌های بعد نیز جلوگیری می‌کند و این یک سرمایه‌گذاری بلندمدت با بازدهی چندجانبه است.