فضاسازی هنرمندانهای که از صحنهای اصلی و ایوانهای شاخص حرم تا آبنماها، سقاخانهها، ورودیها و ضریح مطهر را دربرگرفته و حالوهوای بارگاه منور رضوی را عیدانه و سرشار از معنویت، ساخته است.
هم زمان با ایام فرخنده عید امامت و ولایت، مجموعهای از اقدامات گسترده در حوزه فضاآرایی و آذینبندی در حرم مطهر رضوی به اجرا درآمده است تا پیام غدیر در قالب هنر، زیبایی و نشانههای بصری در سراسر بارگاه منور امام رضا (ع) بازتاب یابد.
این اقدامات، افزون بر جنبه زیباییشناختی، روایتی هنری و معنایی از عیدالله اکبر، عید سعید غدیر را در فضای زیارتی حرم مطهر شکل داده و بستر مناسبی برای تجربه عمیقتر زائران از این عید بزرگ فراهم آورده است.
در این میان، نصب دهها کتیبه عمودی در محورهای مختلف حرم، استقرار کتیبههای بزرگ متراژ با مضامین ولایی بر ایوانهای شاخص، اکران یک دیوارنگاره ۱۰۰ متری در صحن پیامبر اعظم (ص)، نصب دهها پرچم مناسبتی و اجرای گلآرایی گسترده با صدها المان گل، از مهمترین جلوههای فضاسازی حرم مطهر رضوی در آستانه عید سعید غدیر به شمار میرود.
کتیبههای عمودی؛ روایت منظم و چشمنواز عید ولایت در صحنهای حرم بخش مهمی از فضاآرایی عید غدیر در حرم مطهر رضوی به نصب کتیبههای عمودی در صحنهای مختلف اختصاصیافته است؛ کتیبههایی که با ترکیببندی منظم و جانمایی متوازن، ضمن حفظ هماهنگی با معماری باشکوه حرم، فضای عمومی صحنها را به بستری برای انعکاس مفاهیم ولایت و امامت تبدیل کردهاند.
در همین راستا، در صحنهای مرکزی انقلاب اسلامی، آزادی، جمهوری اسلامی و گوهرشاد دهها کتیبه عمودی نصب شده است. این کتیبهها در محورهای مختلف و در نقاطی جانمایی شدهاند که بیشترین مواجهه بصری را برای زائران و مجاوران ایجاد کنند و از این طریق، نشانههای عید غدیر در سراسر حرم مطهر حضوری یکپارچه و پیوسته داشته باشد.
کتیبههای بزرگ متراژ بر ایوانهای حرم؛ پژواک مضامین ولایی در قلب حرم در کنار کتیبههای عمودی، نصب کتیبههای بزرگ متراژ با مضامین ولایی و متناسب با شرایط فعلی بر ایوانهای شاخص حرم مطهر رضوی، از مهمترین بخشهای این فضاآرایی مناسبتی است؛ بخشی که نقش ویژهای در برجستهسازی پیام عید غدیر در منظر عمومی حرم ایفا میکند.
در این چارچوب، کتیبه بزرگ متراژ با مضمون «هنگام همدلی شده، هنگام وحدت است | هنگامِ اتحاد؛ بگو یا علی مدد (ع)» بر ایوان صحن مسجد گوهرشاد نصب شده است؛ شعاری که با تأکید بر همدلی و اتحاد، پیوندی روشن میان پیام غدیر و نیاز امروز جامعه اسلامی برقرار میکند.
همچنین کتیبهای با مضمون «اهل ایرانیم و مردان جهادیم | تا پای جان پای ولایت ایستادیم» بر ایوان طلای صحن آزادی جانمایی شده است؛ کتیبهای که با زبانی حماسی، وفاداری ملت ایران به آرمان ولایت را بازتاب میدهد و در یکی از شاخصترین ایوانهای حرم، جلوهای ویژه یافته است.
در ایوان صحن انقلاب اسلامی نیز کتیبهای با مضمون «شیطان کمر به دشمنی و کینه بسته است | این روزها زیاد بگو یا علی مدد» نصب شده است که با بیانی هشداردهنده و امیدبخش، بر پناهجویی به نام مولای متقیان (ع) در روزگار دشمنیها و کینهورزیها تأکید میکند.
همچنین بر ایوان صحن جمهوری اسلامی، کتیبهای با مضمون «دست خدا و نفس پیامبر فقط علی (ع) است» نصب شده است؛ عبارتی موجز و پرمعنا که به منزلت والای امیرالمؤمنین علی (ع) در منظومه اعتقادی اسلام و جایگاه ممتاز ایشان در امتداد رسالت نبوی اشاره دارد.
نصب این کتیبههای بزرگ متراژ بر ایوانهای مهم و تاریخی حرم مطهر رضوی، نهتنها به فضا جلوهای باشکوهتر بخشیده، بلکه توانسته است مضامین عید غدیر را در سطحی برجستهتر، تأثیرگذارتر و متناسب با شرایط فعلی جامعه در ذهن و نگاه زائران ماندگار سازد.
صحن پیامبر اعظم (ص)؛ ترکیب دیوارنگاره و پرچم در فضایی عیدانه
در صحن پیامبر اعظم (ص) نیز ویژهبرنامه فضاآرایی عید غدیر با تمرکز بر عناصر شاخص بصری اجرا شده است. در این صحن، علاوه بر اکران یک دیوارنگاره ۱۰۰ متری با محتوای مناسبتی، ۶۰ پرچم ویژه عید غدیر نیز بر روی ستونها نصب شده است تا شکوه این جشن بزرگ در تمامی زوایای این صحن نمایان باشد.
دیوارنگاره ۱۰۰ متری این صحن، به دلیل ابعاد گسترده و موقعیت ممتاز خود، از دوردست نیز قابلمشاهده است و نقش مهمی در ایجاد هویت بصری این بخش از حرم در ایام عید غدیر ایفا میکند. در کنار آن، پرچمهای مناسبتی با آرایش منظم بر ستونها، ریتم و تکراری چشمنواز در فضا ایجاد کردهاند که با وسعت صحن و حضور انبوه زائران هماهنگی مناسبی دارد.
فضاآرایی حرم؛ پیوند هنر آیینی باتجربه زیارت
آنچه در مجموعه این اقدامات بهوضوح دیده میشود، نگاه فراتر از آذینبندی صرف به فضاسازی مناسبتی در حرم مطهر رضوی است. در اینجا، هنر آیینی در خدمت تعظیم شعائر و تعمیق تجربه زیارت قرار گرفته است. چراغانیها، کتیبهها، پرچمها، دیوارنگارهها و سایر عناصر بصری، تنها زینتبخش محیط نیستند، بلکه هر یک حامل پیامی از ولایت، محبت اهلبیت (ع) و بزرگداشت عید غدیرند.
زائر در چنین فضایی، همزمان با حرکت در صحنها و تشرف به مضجع نورانی حضرت رضا (ع)، با لایههایی از معنا و زیبایی مواجه میشود؛ لایههایی که از ورودیهای حرم تا ایوانها و فضاهای شاخص امتدادیافته و او را در دل یک روایت عیدانه و معنوی قرار میدهد.
از این منظر، فضاآرایی عید غدیر در حرم رضوی، بخشی از مأموریت فرهنگی آستان قدس رضوی در بازنمایی مناسبتیِ شعائر دینی است؛ مأموریتی که با بهرهگیری از ظرفیت هنر، تأثیری عمیقتر و ماندگارتر بر مخاطب میگذارد.
گلآرایی فاخر صحنها و ضریح مطهر با ۱۵۰ هزار شاخه گل
در کنار کتیبهها و عناصر فضاآرایی، گلآرایی گسترده و فاخر حرم مطهر رضوی نیز از دیگر جلوههای شاخص این ایام است. با استفاده از گلهای اهدایی نادران گل محلات، بیش از ۱۰۰ المان گل در بخشهای مختلف حرم طراحی و اجرا شده است؛ المانهایی که در آبنماها، پنجرههای فولاد، سقاخانهها و ورودی صحنها جانمایی شده و طراوتی ویژه به محیط بخشیدهاند.
برای اجرای این گلآرایی گسترده، از ۱۵۰ هزار شاخه گل و بیش از ۵۰ هزار بوته گل استفاده شده است؛ حجمی چشمگیر که نشاندهنده وسعت و دقت این برنامه در آستانه عید ولایت است. حضور این گلها در نقاط مختلف حرم، ضمن ایجاد نشاط بصری، فضای زیارتی را سرشار از لطافت، طراوت و رنگهای متناسب با این عید بزرگ کرده است.
ضریح مطهر حضرت رضا (ع) نیز در این ایام با گلدان فوق ضریح و ریسه گلهایی از گلهای سفید و سبزِ باطراوت، متناسب با حالوهوای عید غدیر، بهصورت فاخر گلآرایی شده است؛ ترکیبی چشمنواز که هم از منظر رنگبندی و هم از نظر بار معنایی، تناسبی روشن با مفهوم طهارت، ولایت و سرور این روز خجسته دارد.
بیترتیب، حرم مطهر رضوی در آستانه و روز عید سعید غدیر، با آمیزهای از کتیبههای ولایی، دیوارنگارههای مناسبتی، پرچمهای عیدانه و گلآرایی گسترده، به صحنهای باشکوه از تجلیل پیام غدیر تبدیل شده است؛ صحنهای که در آن، هنر و معنویت در کنار یکدیگر، شکوه عید ولایت را در منظر میلیونها دلداده اهلبیت (ع) بازتاب میدهند.
نظر شما