هادی اخوتپور، رئیس شورای عالی داروخانهها و نماینده داروسازان در سازمان نظام پزشکی لاهیجان، به بررسی چالشهای فروش اینترنتی دارو پرداخت.
او با اشاره به تصمیم اخیر برخی دانشگاههای علوم پزشکی برای ممنوعیت همکاری داروخانهها با پلتفرمهای اینترنتی حمل دارو تا زمان تدوین ضوابط فنی، گفت: یکی از مهمترین نگرانیها در این حوزه به ساختار هزینهای این پلتفرمها برمیگردد. بسیاری از این سکوها به صورت درصدی یا پورسانتی فعالیت میکنند و همین موضوع میتواند هزینه اضافی بر بیماران تحمیل کند، بهویژه در مورد داروهای تخصصی که قیمت بالایی دارند.
اخوتپور افزود: در حوزه سلامت نباید منطق عرضه و تقاضا باعث افزایش قیمت دارو شود. به همین دلیل دارو در اختیار داروخانهها قرار میگیرد تا امکان سوءاستفاده از کمیابی آن وجود نداشته باشد و بیمار اطمینان داشته باشد که نیاز فوری او باعث گرانتر شدن دارو نخواهد شد.
او با اشاره به نابسامانیهای بازار دارو و کمیاب شدن برخی اقلام دارویی ادامه داد: همین شرایط باعث جذاب شدن فعالیت پلتفرمها شده است. این سکوها دارویی را که بیماران به سختی پیدا میکنند از داروخانهای تهیه کرده و با قیمت بالاتر به بیمار میفروشند. در چنین وضعیتی داروخانهدار با سوءاستفاده از نیاز بیمار سود بیشتری میبرد و بیمار نیز ناچار میشود برای دسترسی به داروی مورد نیاز خود هزینه بیشتری پرداخت کند، در حالی که قانون چنین منافعی را ممنوع کرده است.
رئیس شورای عالی داروخانهها هشدار داد که گسترش فعالیت پلتفرمها بدون ضابطه میتواند چرخه سالم توزیع دارو را مختل کند. به گفته او، وقتی سود یک مجموعه به درصدی از کالایی که جابهجا میکند وابسته باشد، زمینه طمع و تخلف ایجاد میشود و این مسئله در حوزه سلامت بسیار خطرناک است.
او همچنین به برخی پیامدهای احتمالی این روند اشاره کرد و گفت: ممکن است در آینده حتی شاهد ورود پلتفرمها به حوزه نسخهنویسی باشیم؛ بهگونهای که برای نوشتن داروهای گرانتر به پزشکان پیشنهاد پورسانت داده شود. همچنین امکان دارد این سکوها با برخی برندهای دارویی قرارداد ببندند و در صورت نبود نام برند در نسخه، همان برند خاص را برای بیمار ارسال کنند.
اخوتپور یکی دیگر از نگرانیها را دسترسی پلتفرمها به اطلاعات بیماران دانست و گفت: این اطلاعات میتواند برای تبلیغات هدفمند یا فروش دادههای بیماران به شرکتها مورد استفاده قرار گیرد.
او در عین حال تأکید کرد که مخالفت با فروش آنلاین دارو به معنای مخالفت با فناوری نیست، بلکه مسئله اصلی رعایت ضوابط و حفظ سلامت مردم است. به گفته او اگر قرار است از پلتفرمها استفاده شود، نقش آنها باید صرفاً حمل دارو باشد و نباید به قیمت یا محتوای داروی ارسالشده دسترسی داشته باشند.
رئیس شورای عالی داروخانهها پیشنهاد داد که استفاده از خدمات غیرحضوری دارو بیشتر برای بیمارانی باشد که امکان مراجعه به داروخانه را ندارند. او افزود: ارتباط مستقیم بیمار با داروساز در بسیاری موارد از بروز خطا جلوگیری میکند، زیرا ممکن است در نسخهنویسی اشتباهی رخ داده باشد که تنها در گفتوگو با بیمار مشخص شود.
اخوتپور در ادامه به مشکلات ساختاری در نظام توزیع دارو اشاره کرد و گفت: در حال حاضر محدودیتهایی در توزیع برخی داروها وجود دارد که حتی زمینه ایجاد رانت را فراهم کرده است. برای مثال برخی بیمهها تنها در صورتی هزینه داروهای خاص را پوشش میدهند که از داروخانههای مشخصی تهیه شده باشد.
او راهکار بهبود وضعیت را اصلاح نظام توزیع دانست و گفت: اگر بیمار دارویی را در داروخانه پیدا نکرد، داروخانه باید به سیستمی دسترسی داشته باشد که بتواند همان دارو را سریعاً از شبکه توزیع درخواست کند تا در مدت کوتاهی به همان داروخانه برسد.
به گفته او، تا زمانی که مشکلات توزیع دارو برطرف نشود، بیمارانی که پس از مراجعه به چند داروخانه داروی مورد نیاز خود را پیدا نمیکنند، ناچار میشوند از پلتفرمهایی خرید کنند که دارو را با قیمتی بالاتر عرضه میکنند؛ وضعیتی که در نهایت به ضرر بیماران تمام میشود.




نظر شما