«سند ملی توانبخشی» در جلسه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی با حضور مسئولان ارشد حوزه سلامت و رفاه اجتماعی به تصویب رسید؛ سندی که قرار است چارچوب جدیدی برای ارائه خدمات توانبخشی به افراد دارای معلولیت و دیگر گروه‌های نیازمند ایجاد کند.

سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، با تشریح جزئیات این سند گفت: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن، ادغام خدمات توانبخشی در سطوح مختلف نظام سلامت و ایجاد مسیر مشخص برای دریافت خدمات است. بر اساس این برنامه، خدمات توانبخشی در سه سطح ارائه خواهد شد؛ سطح نخست شامل شناسایی، غربالگری و مداخلات اولیه، سطح دوم شامل خدمات تخصصی و سرپایی و سطح سوم شامل خدمات تخصصی بستری و مراقبت‌های پیشرفته خواهد بود.

وی افزود: اجرای این طرح نیازمند همکاری دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت بهداشت، سازمان بهزیستی، سازمان آموزش و پرورش استثنایی و جمعیت هلال احمر است و نظام ارجاع مؤثر برای تداوم مراقبت‌ها در آن پیش‌بینی شده است.

رئیس سازمان بهزیستی کشور، توسعه پوشش بیمه‌ای را یکی از محورهای اصلی سند ملی توانبخشی عنوان کرد و گفت: کاهش هزینه‌های پرداختی خانواده‌ها و افزایش سهم بیمه‌های پایه در پوشش خدمات توانبخشی از اهداف مهم این برنامه است.

به گفته حسینی، پوشش بیمه‌ای خدمات توانبخشی در منزل، تجهیزات و وسایل کمکی و فناوری‌های مرتبط با توانبخشی نیز در این سند مورد توجه قرار گرفته است. همچنین شاخص‌هایی برای ارزیابی عملکرد سازمان‌های بیمه‌گر و میزان گسترش پوشش خدمات پیش‌بینی شده است.

حسینی با اشاره به دیگر بخش‌های این سند اظهار کرد: مراقبت در این برنامه تنها به خدمات درمانی محدود نشده و خدمات پیوسته، مراقبتی و شبانه‌روزی را نیز شامل می‌شود.

وی ادامه داد: توسعه خدمات مراقبت طولانی‌مدت برای افراد دارای معلولیت شدید، کودکان و سالمندان از دیگر اهداف سند است و گسترش پوشش بیمه‌ای این خدمات می‌تواند فشار مالی خانواده‌ها را کاهش دهد.

رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: سند ملی توانبخشی علاوه بر جنبه‌های پزشکی و درمانی، به موضوعاتی مانند رفع موانع محیطی، فرهنگی و اجتماعی، توسعه فعالیت‌های فرهنگی، هنری و ورزشی و افزایش مشارکت اجتماعی افراد دارای معلولیت نیز توجه دارد.

وی تأکید کرد: هدف نهایی این سند تنها ارائه خدمات درمانی نیست، بلکه ارتقای کیفیت زندگی، توانمندسازی و حضور فعال‌تر افراد دارای معلولیت در جامعه است.

حسینی یکی دیگر از محورهای این سند را تبادل اطلاعات و یکپارچه‌سازی سامانه‌های داده‌ای عنوان کرد و گفت: در حال حاضر اطلاعات مربوط به خدمات توانبخشی به صورت پراکنده در سامانه‌های مختلف وجود دارد، اما اتصال این داده‌ها می‌تواند در شناسایی زودهنگام، غربالگری و ارائه خدمات به‌موقع نقش مؤثری داشته باشد.

رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به پیشنهاد این سازمان برای تأمین منابع مالی اجرای سند گفت: با توجه به عقب‌ماندگی تاریخی حوزه توانبخشی در مقایسه با سایر بخش‌های نظام سلامت، نیاز است اعتبارات مورد نیاز این حوزه در بودجه‌های سالانه به شکل پایدار پیش‌بینی شود.

وی افزود: در حال حاضر حدود ۱۲۲ هزار نفر از افراد دارای معلولیت از خدمات بیمه‌ای برخوردار نیستند و جبران این خلأ نیازمند تأمین منابع مالی مستمر است.

حسینی خاطرنشان کرد: پیشنهاد سازمان بهزیستی برای اصلاح بند مربوط به تأمین اعتبار در سند ملی توانبخشی مورد توجه اعضای شورای عالی سلامت و امنیت غذایی قرار گرفت و مقرر شد دولت و سازمان برنامه و بودجه، منابع مورد نیاز اجرای این برنامه را در بودجه‌های سنواتی پیش‌بینی کنند.