شب و روز عاشورا، از مهم‌ترین و اندوه‌بارترین مناسبت‌های تقویم شیعه، فرصتی برای یادآوری حماسه کربلا و تجدید عهد با آرمان‌های سیدالشهدا(ع) است. در این ایام، برای شب عاشورا و روز دهم محرم، اعمال و آداب ویژه‌ای در منابع دینی آمده که هدف آن‌ها، تقویت حال معنوی، ابراز سوگ و همدلی با خاندان اهل‌بیت(ع) و زنده نگه‌داشتن پیام عاشورا است.

آداب و اعمال شب و روز عاشورا

شب و روز عاشورا، ایام سوگواری شهادت سیدالشهدا (ع) و خاندان مطهر ایشان، دارای فضیلت‌های معنوی فراوان و اعمال توصیه‌شده‌ای است که در منابع اصیل همچون «مفاتیح‌الجنان» و «اقبال‌الاعمال» ذکر شده‌اند.

این اعمال را می‌توانید شب عاشورا انجام دهید

برای این شب فضیلت‌های بسیاری روایت شده است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:
۱. نماز ۱۰۰ رکعتی: در هر رکعت پس از سوره حمد، سه بار سوره توحید قرائت شود و پس از پایان نماز، ۷۰ مرتبه ذکر «سُبْحانَ اللّهِ، وَالحَمْدُ للّهِ، وَلَا إِلهَ إِلّا اللّهُ، وَاللّهُ أَکْبَرُ، وَلَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلّا باللّهِ العَلِیِّ العَظِیمِ» گفته شود.
۲. نماز چهار رکعتی (پایان شب): در هر رکعت پس از حمد، ۱۰ مرتبه آیةالکرسی و سوره‌های توحید، فلق و ناس خوانده شود. پس از اتمام نماز نیز ۱۰۰ بار سوره توحید قرائت گردد.
۳. نماز امیرالمؤمنین (ع): چهار رکعت (دو نماز دو رکعتی) که در هر رکعت پس از حمد، ۵۰ مرتبه سوره توحید خوانده می‌شود. پس از آن ذکر الهی، صلوات بر پیامبر (ص) و لعن بر دشمنان ایشان توصیه شده است.
۴. احیای شب: شب‌زنده‌داری در این شب پاداشی بزرگ دارد و مطابق روایات، عبادت در آن برابر با ۷۰ سال عبادت است.

این آداب و اعمال را می‌توانید در روز عاشورا انجام دهید

روز عاشورا، روز اندوه شیعیان و اهل‌بیت (ع) است. شایسته است در این روز بر نکات زیر مداومت شود:
ترک امور دنیوی: سزاوار است شیعیان از تلاش برای امور معاش و ذخیره‌سازی مایحتاج خانه خودداری کنند؛ چراکه بر اساس روایت امام رضا (ع)، هر کس کار در این روز را رها کند، خداوند حوائج دنیا و آخرت او را برآورده می‌سازد.
عزاداری و سوگواری: برپایی مجالس عزا، خواندن مقتل و گریستن بر مصائب امام حسین (ع) اکیداً توصیه شده است.
ذکر مصیبت و تعزیت: مستحب است مؤمنان هنگام ملاقات با یکدیگر، با جمله‌ی «اَعْظَمَ اللّهُ اُجُورَنا بِمُصابِنا بِالْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ...» به یکدیگر تسلیت بگویند.
زیارت عاشورا: قرائت زیارت عاشورا و تکرار ۱۰۰۰ مرتبه سوره توحید از اعمال بافضیلت این روز است.

روز عاشورا باید به هیئت صاحبان مصیبت سپری شود. لعن بر قاتلان امام (ع) و یادآوری وضعیت اسیران کربلا در غروب عاشورا، پایان‌بخش اعمال این روز بزرگ است. به‌خاطر داشته باشیم روزه در این روز مکروه است اما می‌توانیم در خوردن و آشامیدن امساک کنیم. امید که توفیق بهره‌مندی از برکات معنوی این ایام نصیب همگان گردد.