عَن جَعفَرِ بنِ مُحَمَّدٍ علیه‌السلام عَن أَبِیهِ علیه‌السلام:

«اِغْتَنِمُوا الدُّعَاءَ عِندَ خَمسٍ: عِندَ قِرَاءَةِ الْقُرْآنِ، وَعِندَ الْأَذَانِ، وَعِندَ نُزُولِ الْغَیْثِ، وَعِندَ الْتِقَاءِ الصَّفَّیْنِ لِلشَّهَادَةِ، وَعِندَ دَعْوَةِ الْمَظْلُومِ.»(الامالی شیخ صدوق، ص ۳۲۹)

شرح حدیث: دعا را در همه احوال می‌توان انجام داد. یکی از نعمت‌های بزرگ الهی، همین گشوده بودن باب دعا برای بندگان است. بدون هیچ واسطه‌ای، بدون هیچ بهانه‌ای، می‌توانند با خدای متعال سخن بگویند، از او طلب حاجت کنند، نیاز خود را به پیشگاه او عرضه دارند و وسیله تقرب خویش را فراهم سازند. این نعمت بزرگی است که همیشه در اختیار انسان قرار دارد؛ لیکن در بعضی مواقع، احتمال استجابت دعا بیشتر است؛ مانند ایام متبرک رجب، ایام شعبان، ماه رمضان، روز عرفه و...

حضرت در این روایت، پنج موقعیت را ذکر می‌فرمایند و می‌فرمایند: در این پنج جا، دعا را مغتنم بشمارید:

۱. هنگام قرائت قرآن؛

۲. هنگام اذان؛ زیرا بشارت اذن الهی برای ورود به نماز است؛

۳. هنگام نزول باران؛ زیرا باران نیز رحمت الهی است؛

۴. زمانی که دو صف برای شهادت به هم می‌رسند؛ مراد از شهادت، شهادت در میدان جنگ است؛

۵. آن‌گاه که مظلومی دعا می‌کند و با خدای متعال سخن می‌گوید و شکایت خود را به پیشگاه او می‌برد. نه فقط دعای او، بلکه دعای هر کسی که شاهد این منظره باشد، به اجابت می‌رسد. ندای مظلوم و دعای مظلوم تا عرش الهی هیچ حجابی ندارد.

منبع: شرح حدیث از رهبر شهید انقلاب، مقدمه درس خارج ۱۳۹۴/۲/۲۰