به گزارش قدس آنلاین، غلامرضا ممدوحی روز سهشنبه افزود: افت مستمر سطح آبهای زیرزمینی، کاهش ذخایر آبخوانها، فرونشست زمین و افزایش فاصله میان منابع و مصارف امروز بیش از هر زمان ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت منابع آب را بیش از پیش آشکار کرده است.
وی اضافه کرد: تجربه چند دهه گذشته نشان داده که اقدامات قانونی و نظارتی اگرچه بخش مهمی از مدیریت منابع آب محسوب میشود اما به تنهایی نمیتواند حفاظت پایدار از آبخوانها را تضمین کند. موفقیت در این حوزه زمانی حاصل میشود که بهرهبرداران به عنوان بخشی از راهحل در فرآیند مدیریت منابع آب مشارکت داشته باشند.
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای خراسان رضوی ادامه داد: این استان از سال ۱۳۸۵ با ایجاد و تقویت تشکلهای کشاورزی، مسیر توسعه مدیریت مشارکتی آب را آغاز کرد و از سال ۱۳۹۶ با انعقاد توافقنامههای مدیریت مشارکتی میان شرکت آب منطقهای و تشکلهای بهرهبردار این رویکرد وارد مرحله اجرایی شد.
ممدوحی عنوان کرد: هدف از این توافقنامهها تنها واگذاری بخشی از امور اجرایی نبود بلکه تغییر نگاه از مدیریت دولتی به حکمرانی مشارکتی آب بود؛ رویکردی که در آن کشاورزان از مخاطبان سیاستهای آبی به شرکای تصمیمسازی، اجرا و نظارت تبدیل شدند.
وی با اشاره به فعالیت ۳۷ تشکل از بهرهبرداران آب و اجرای مدیریت مشارکتی در ۳۴ محدوده بحرانی استان اظهار کرد: این شبکه مشارکتی بدون ایجاد ساختارهای پرهزینه زمینه همکاری مستمر میان دولت و بهرهبرداران را فراهم کرده و نقش مهمی در پیشبرد برنامههای حفاظت از منابع آب داشته است.
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای خراسان رضوی گفت: بررسی وضعیت آبخوانهای استان نشان میدهد پس از اجرای مدیریت مشارکتی، در بسیاری از دشتهای خراسان رضوی از جمله مشهد، گناباد، مهولات، بردسکن، تایباد، تربتجام، کاشمر و درونه، شیب افت سطح آب زیرزمینی کاهش یافته است.
ممدوحی افزود: جلوگیری از حدود ۸۹۰ میلیون مترمکعب اضافهبرداشت از چاههای مجاز، انسداد بیش از ۱۴ هزار و ۶۰۰ حلقه چاه غیرمجاز با صرفهجویی بیش از ۲۹۰ میلیون مترمکعب آب، نصب بیش از ۱۱ هزار و ۵۶۴ کنتور هوشمند و تجهیز ۹۷ درصد چاههای کشاورزی واجد شرایط به سامانههای هوشمند، بخشی از دستاوردهای این مسیر است.
وی اضافه کرد: گفتوگوی مستمر، شفافسازی اطلاعات، حضور نمایندگان کشاورزان در تصمیمسازی و تقسیم مسوولیتها موجب شده است بخش قابل توجهی از تعارضات گذشته جای خود را به همکاری و همراهی بدهد.
معاون حفاظت و بهرهبرداری شرکت آب منطقهای خراسان رضوی ادامه داد: نصب کنتورهای هوشمند، پایش برداشتها، مدیریت اضافهبرداشت، اصلاح الگوی کشت و آموزش بهرهبرداران زمانی اثربخش خواهد بود که در بستر اعتماد و همکاری اجتماعی اجرا شود. تجربه خراسان رضوی نشان داده است که فناوری بدون سرمایه اجتماعی، اثربخشی محدودی دارد، اما زمانی که دولت و مردم در کنار یکدیگر قرار گیرند، ابزارهای فنی به پشتوانهای مؤثر برای حکمرانی آب تبدیل میشوند.
ممدوحی با اشاره به تاکید برنامه هفتم توسعه بر توسعه مدیریت مشارکتی آب گفت: تجربه این استان میتواند الگویی برای آینده حکمرانی آب کشور باشد و نشان میدهد حفاظت از منابع آب تنها با قانون، ابزارهای کنترلی و اقدامات قضایی محقق نمیشود.
وی تاکید کرد: مهمترین دستاورد مدیریت مشارکتی صرفا میزان آب صرفهجوییشده نیست بلکه اثبات این حقیقت است که احیای آبخوانها پیش از آنکه یک پروژه مهندسی باشد، یک پروژه اجتماعی است. هرجا سرمایه اجتماعی تقویت شود، فرصت بیشتری برای حفظ و ماندگاری منابع آب فراهم خواهد شد.
نظر شما